انواع راه های جلوگیری از بارداری

اردیبهشت ۲, ۱۴۰۰ 0
جلوگیری-از-بارداری.jpg

طبق نظر پزشکان، ۸۵ تا ۹۰ درصد زوج‌های جوان به طور طبیعی در طول یک سال رابطه بدون محافظت، بچه‌دار می‌شوند. اما گاهی زوج‌ها به دلایل مختلف تمایلی به بچه‌دار شدن ندارند و برای این منظور باید از بارداری جلوگیری کنند. تکنیک‌های مختلفی برای جلوگیری از بارداری وجود دارد که زوج‌ها می‌توانند با توجه به شرایط بدنی و سلامت خود، از یکی از آن‌ها استفاده کنند. بسیاری از عناصر در هنگام انتخاب مناسب‌ترین روش پیشگیری از بارداری باید توسط زنان، مردان یا هر دو مورد توجه قرار گیرد. این عناصر شامل ایمنی، اثر بخشی، در دسترس بودن، مقرون به صرفه بودن و قابل قبول بودن است. انتخاب داوطلبانه روش‌های پیشگیری از بارداری آگاهانه یک اصل اساسی است و مشاوره درباره این روش‌ها، در صورت لزوم می‌تواند به استفاده موفقیت آمیز آن‌ها کمک کند. چنان‌چه در زمینه انتخاب روش‌های پیشگیری از بارداری نیاز به راهنمایی دارید، از مشوِرَپ مشاوره آنلاین بگیرید.

در انتخاب روش‌های پیشگیری از بارداری، لازم است که گاهی شرایط محافظتی آن‌ها در مقابل ویروس اچ آی وی، بیماری‌های مقاربتی و… هم در نظر گرفته شود. برخی از این روش‌ها از جمله آی یو دی یا روش‌های هورمونی نمی‌توانند از افراد در مقابل ابتلا به این بیماری‌ها حفاظت کنند. در صورتی که استفاده مداوم و صحیح از کاندوم لاتکس می‌تواند خطر ابتلا به عفونت‌های و بیماری‌های منتقله از راه تماس جنسی مثل عفونت کلامیدیا، تریکومونیازیس و… را تا حد زیادی کاهش دهد. در ادامه با انواع روش‌های پیشگیری از بارداری و میزان اثربخشی هر یک بیشتر آشنا خواهید شد.

بیشتر بخوانید: تست کرونا در منزل

راه های جلوگیری از بارداری

برای پیشگیری از باردار شدن روش‌های مختلفی وجود دارد. برای آگاهی بیشتر درباره انواع روش های پیشگیری از بارداری می‌توانید مقاله مرتبط با آن را مطالعه کنید. لازم است که افراد پیش از انتخاب یکی از روش های جلوگیری از بارداری به سوالات زیر پاسخ دهند:

  • فقط به پیشگیری از بارداری اهمیت می‌دهید یا پیشگیری از بیماری‌های مقاربتی هم برای شما مهم است؟
  • چقدر هزینه برای این کار در نظر گرفته‌اید؟
  • می‌خواهید از یک روش موقتی استفاده کنید یا طولانی مدت؟
  • آیا فراموشکار نیستید و می‌توانید نوبت مصرف قرص‌ها را به خاطر بسپارید؟
  • چقدر با عملکرد هر یک از این روش‌ها آشنایی دارید؟

لازم است بدانید که بی‌توجهی در استفاده از هر یک از این روش‌ها می‌تواند اثرگذاری روش را کاهش داده و ریسک بارداری ناخواسته را افزایش دهد. به همین دلیل توصیه می‌شود که پیش از انتخاب هر یک از راه های پیشگیری از بارداری با یک پزشک درباره شرایط خود گفت‌و‌گو کرده و با راهنمایی او روش مناسب را انتخاب کنید. برخی از مهم‌ترین روش‌های پیشگیری از بارداری عبارتند از:

اسپرم کش‌ ها

این روش شامل استفاده از انواع کف، ژل، کرم یا اسپری است که قبل از رابطه جنسی وارد واژن می‌شود. این مواد حاوی ترکیبات شیمیایی هستند که در صورت ورود اسپرم، آن را از بین می‌برند. بعضی از انواع این محصولات باید حدود ۳۰ دقیقه پیش از شروع رابطه جنسی استفاده شوند تا اثرگذاری لازم را داشته باشند. استفاده مداوم از این ترکیبات ممکن است که واژن را تحریک کرده و باعث ایجاد عفونت و بیماری‌های مقاربتی شود. برخی افراد ترجیح می‌دهند برای اطمینان بیشتر، روش‌های دیگری مثل کاندوم را در حین استفاده از آن‌ها به کار بگیرند. بهتر است پیش از استفاده، راهنمای محصول را مطالعه کنید.

مزایا: استفاده از این روش آسان بوده و ارزان و در دسترس است.

معایب: احتمال بارداری در افرادی که از آن استفاده می‌کنند ۲۹ درصد بوده و نمی‌تواند جلوی انتقال بیماری‌های مقاربتی را بگیرد.

بیشتر بخوانید: افسردگی بعد از زایمان سزارین

اسیدی ساز واژن

یک ژل جدید غیر هورمونی به نام فکسی می‌تواند به جای اسپرم کش‌ها مورد استفاده قرار گیرد. واژن سالم اسیدی است، اما مایع منی باعث قلیایی شدن آن شده و این مسئله باعث می‌شود که اسپرم‌ها بتوانند برای مدت بیشتری زنده بماند. ژل فکسی با کمک به پایین نگه داشتن سطح pH واژن، اسپرم را ضعیف کرده و جلوی فعالیت آن را می‌گیرد. در بسته بندی این محصول، ۱۲ اپلیکاتور آماده وجود دارد که افراد می‌توانند حدود یک ساعت پیش از رابطه جنسی، آن را در واژن قرار دهند.

مزایا: استفاده از این روش آسان است و در صورت استفاده مناسب، تقریبا به اندازه کاندوم موثر است. برخی ترجیح می‌دهند که برای حفاظت بیشتر از کاندوم هم همراه آن استفاده کنند. هم‌چنین می‌توان از این ژل همراه با کلاهک دهانه رحم یا دیافراگم هم استفاده کرد.

معایب: در برخی افراد باعث تحریک واژن شده و نمی‌تواند از بیماری‌های مقاربتی جلوگیری کند. هزینه آن بدون پوشش بیمه ممکن است زیاد باشد.

استفاده از کاندوم زنانه
کاندوم زنانه یکی از روش‌های آسان برای پیشگیری از بارداری و محافظت از بیماری‌های مقاربتی است

کاندوم مردانه

این کاندوم‌ها از جنس لاتکس هستند می‌توانند مانع ورود اسپرم به بدن زن شوند. از دیگر کاربردهای این وسیله، جلوگیری از انتقال برخی از بیماری از بیماری‌های مقاربتی از مردان به زنان و برعکس است. از میان زوج‌هایی که فقط از کاندوم برای پیگشیری از باردار شدن استفاده می‌کنند، سالانه حدود ۱۵ درصد بچه‌دار می‌شوند.

مزایا: این وسیله ارزان و در دسترس است و می‌تواند از انتقال برخی از بیماری‌های مقاربتی جلوگیری کند.

معایب: فقط در صورت استفاده صحیح در هر بار موثر است و نمی‌توان دو بار از آن استفاده کرد.

کاندوم زنانه

این نوع کاندوم یک کیسه پلاستیکی نازک است که درون واژن قرار داده می‎شود. یک زن می‌تواند آن را حداکثر ۸ ساعت پیش از رابطه جنسی قرار دهد. برای جاگذاری آن یک حلقه پلاستیکی انعطاف‌پذیر در انتهای کاندوم قرار دارد که از آن برای هدایت کاندوم به داخل استفاده می‌شود. کاندوم زنانه به خوبی انواع مردانه آن کار نمی‌کند.

مزایا: به صورت گسترده در دسترس است و از برخی بیماری‌های مقاربتی محافظت می‌کند.

معایب: قابلیت استفاده مجدد ندارد و نباید به طور همزمان با کاندوم مردانه مورد استفاده قرار گیرد. ممکن است در هنگام استفاده کمی سر و صدا ایجاد کند. ۲۱ درصد کسانی که تنها از این روش استفاده می‌کنند، پس از یکسال باردار می‌شوند.

بیشتر بخوانید: علائم سرطان سینه بدخیم

دیافراگم

این یک وسیله گنبدی شکل از جنس پلاستیک طبیعی، لاتکس یا سیلیکون است که باید پیش از شروع رابطه جنسی در بالای دهانه رحم قرار گیرد و شش ساعت پس از رابطه همان‌جا باقی بماند. برای کارایی آن باید از اسپرم کش استفاده شود. از هر ۱۰۰ زنی که فقط از این شیوه برای باردار نشدن استفاده می‌کنند، ۱۶ نفر در یک سال شکست خورده و باردار می‌شوند.

مزایا: از یک دیافراگم برای دو سال می‌توان استفاده کرد و نسبت به ماندگاری آن، ارزان قیمت است.

معایب: برای نصب آن معمولا به کمک پزشک نیاز است. محافظت کافی نسبت به بیماری‌های مقاربتی ایجاد نمی‌کند. اگر بیش از ۲۴ ساعت در بدن باقی بماند، خطر سندروم شوک سمی را به دنبال دارد.

کلاهک دهانه رحم

این یک وسیله مشابه دیافراگم اما با اندازه‌ای کوچک‌تر است که از دهانه رحم به طرف بالا قرار می‌گیرد. استفاده از آن باید همراه با اسپرم کش باشد. به نظر می‌رسد حدود ۱۵ درصد کسانی که تاکنون باردار نشده‌اند و ۳۰ درصد زنانی که حداقل یک بچه دارند، علیرغم استفاده از این روش پیشگیری از بارداری، بچه‌دار خواهند شد.

مزایا: ارزان است و می‌تواند ۴۸ ساعت در واژن باقی بماند.

معایب: نصب آن نیاز به کمک پزشک دارد. از انتقال بیماری‌های مقاربتی جلوگیری نمی‌کند و در دوران قاعدگی قابل استفاده نیست.

اسفنج ضد بارداری

از جنس فوم ساخته شده و حاوی مواد اسپرم کش است. زنان می‌توانند آن را ۲۴ ساعت قبل از رابطه جنسی در دهانه رحم خود قرار دهند. عملکرد آن مشابه کلاهک دهانه رحم است؛ با این تفاوت که استفاده از آن به کمک پزشک نیاز ندارد. بین ۱۲ تا ۲۴ درصد زنانی که به این روش به تنهایی برای پیشگیری از بارداری اکتفا می‌کنند، در طول یک سال باردار می‌شوند.

مزایا: استفاده از آن نیاز به کمک پزشک ندارد و بلافاصله عمل می‌کند.

معایب: در برابر بیماری‌های مقاربتی محافظت ایجاد نمی‌کند و نمی‌توان در دوران قاعدگی از آن استفاده کرد.

قرص ضد بارداری

رایج‌ترین نوع آن، ترکیبی از هورمون‌های استروژن و پروژسترون است که برای جلوگیری از تخمک‌گذاری به صورت روزانه استفاده می‌شود. اگر قرص‌ها به طور منظم استفاده شوند، تا ۹۲ درصد می‌تواند موثر باشد. بهتر است با تجویز پزشک و با توجه به شرایط سلامتی زنان مورد استفاده قرار گیرد.

مزایا: به داشتن قاعدگی منظم‌تر و با درد و گرفتگی کمتر، کمک می‌کند. در دسترس است.

معایب: بعضی از انواع آن ممکن است گران باشند. از فرد در مقابل بیماری‌های مقاربتی حفاظت نمی‌کند. در برخی افراد باعث حساسیت پستان‌ها، لکه بینی، لخته شدن خون و افزایش فشار خون می‌شود. مصرف آن به دلیل خطرات سلامتی برای بعضی از زنان مناسب نیست.

بیشتر بخوانید: علائم پوکی استخوان در زنان

پچ ضد بارداری

زنانی که دچار اختلال فراموشی بوده و مصرف منظم قرص‌های روزانه را از یاد می‌برند، می‌توانند از این برچسب‌ها استفاده کنند. این برچسب‌ها باید به صورت هفتگی به مدت سه هفته بر روی پوست نصب شده و یک هفته بین مصرف مداوم آن‌ها فاصله ایجاد شود. هورمون‌هایی که از طریق مصرف قرص‌ها وارد بدن می‌شوند، این بار به کمک این پچ‌ها به تدریج به بدن وارد شده و جلوی بارداری را می‌گیرند.

مزایا: نیازی به یادآوری روزانه برای استفاده نداشته و باعث سبک و منظم‌تر شدن دوره‌های قاعدگی می‌شوند.

معایب: هزینه نسبتا بالایی دارند. در برخی افراد با تحریک پوست یا عوارض جانبی مشابه قرص‌های هورمونی همراه خواهند بود. از انتقال بیماری‌های مقاربتی هم جلوگیری نمی‌کنند.

چسباندن پچ ضد بارداری روی بازو
پچ‌ یا برچسب ضد بارداری یک روش هورمونی برای پیشگیری از بارداری است که می‌توان آن را در جاهای مختلف بدن نصب کرد

حلقه  واژینال

این یک حلقه پلاستیکی نرم و انعطاف‌پذیر است که در داخل واژن قرار می‌گیرد. هورمون‌های استروژن و پروژسترون آزاد شده از طریق این رینگ‌ها مشابه پچ و قرص‌های هورمونی است که می‌تواند در جلوگیری از بارداری موثر باشد. از این رینگ‌ها می‌توان با یک هفته وقفه در طول ماه استفاده کرد.

مزایا: نیاز به تعویض مکرر نداشته و باعث منظم شدن قاعدگی می‌شوند.

معایب: هزینه نسبتا بالای دارند و ممکن است در برخی افراد باعث تحریک واژن و ایجاد حساسیت شوند. قابلیت جلوگیری از بیماری‌های مقاربتی را هم ندارند.

آمپول ضد بارداری

این آمپول‌های هورمونی می‌توانند تا سه ماه بعد از تزریق از بارداری جلوگیری کنند. استفاده از این روش برای زوج‌هایی که قصد بارداری ندارند بهتر از مصرف قرص روزانه است. فقط سه درصد از کسانی که این روش را برای پیشگیری از بارداری انتخاب کرده‌اند در طول یک سال باردار می‌شوند.

مزایا: اثر طولانی مدت داشته و فقط به ۴ بار تزریق در یک سال نیاز است.

معایب: هزینه نسبتا زیادی دارد و ممکن است که باعث لکه بینی و سایر عوارض محصولات هورمونی ضد بارداری شود. در مقابل بیماری‌های مقاربتی نمی‌تواند محافظت ایجاد کند.

بیشتر بخوانید: بیماری پارکینسون در جوانان

ایمپلنت کنترل بارداری

این وسیله یک میله به اندازه چوب کبریت است که پزشک آن را در زیر پوست بازوی زنان قرار می‌دهد. این ماده همان هورمونی را که در آمپول‌های ضد بارداری وجود دارد، ترشح می‌کند. میزان شکست این روش کمتر از یک درصد است.

مزایا: اثرگذاری طولانی مدت داشته و می‌تواند برای سه سال از بارداری جلوگیری کند.

معایب: هزینه بالایی دارد. ممکن است باعث عوارض جانبی از جمله خونریزی نامنظم شود. امکان محافظت از بیماری‌های مقاربتی را ندارد.

آی یو دی

یک دستگاه داخل رحمی زنان است که در دو نوع هورمونی و غیر هورمونی (مسی) وجود دارد. نوع غیر هورمونی آن می‌تواند تا ۱۰ سال کار کند. اما آی یو دی هورمونی باید پس از ۳ تا ۵ سال جایگزین شود. هر دو نوع این دستگاه بارور کردن تخمک را برای اسپرم دشوار می‌کند. از هر هزار زن که از آی یو دی برای پیشگیری از بارداری استفاده می‌کنند، فقط کمتر از ۸ نفر آن‌ها باردار می‌شوند. اگر می‌خواهید بدانید که آی یو دی چیست به مقاله مرتبط با آن مراجعه کنید.

مزایا: ماندگاری بالا و عوارض کم از مهم‌ترین مزایای آن است. آی یو دی هورمونی می‌تواند قاعدگی را منظم و سبک‌تر کند.

معایب: در برخی افراد به ویژه در اولین ماه‌های استفاده، باعث قاعدگی نامنظم و سنگین می‌شود. آی یو دی مسی گاهی باعث دردناک شدن قاعدگی می‌شود. هزینه نسبتا بالایی دارد.

بستن لوله‌های رحمی یا توبکتومی

این روش یک راه ایده‌آل برای کسانی است که دیگر بچه نمی‌خواهند. در این روش لوله‌های رحمی به وسیله عمل جراحی بسته شده و از این طریق، احتمال رسیدن اسپرم به تخمک و لقاح نزدیک به صفر می‌شود. با توجه به این که احتمال برگشت این عمل بسیار پایین است، پزشکان معمولا آن را به کسانی که به تعداد دلخواه بچه دارند پیشنهاد می‌دهند.

مزایا: یک روش دائمی است و معمولا صد در صد اثربخش است.

معایب: نیاز به جراحی داشته و برگشت‌پذیری آن بسیار اندک است. نسبت به سایر روش‌ها گران است و نمی‌تواند از بیماری‌های مقاربتی جلوگیری کند.

بیشتر بخوانید: میگرن چشمی

وازکتومی

به غیر از کاندوم، وازکتومی تنها گزینه کنترل بارداری برای مردان است. در این روش و طی یک عمل جراحی سبک، لوله‌ای که اسپرم را از بیضه حمل می‌کند قطع شده و انتقال اسپرم مختل می‌شود. این روش تنها از آزاد شدن اسپرم جلوگیری کرده و تاثیری در انزال ندارد.

مزایا: یک روش دائمی بوده و نسبت به بستن لوله‌های زنان ارزان‌تر است. اثربخشی تقریبا صد در صدی دارد.

معایب: نیاز به جراحی دارد. بلافاصله بعد از عمل اثربخشی نداشته و باید برای مدتی بعد از عمل، از روش دیگری برای پیشگیری از بارداری استفاده کرد. این روش نمی‌تواند در مقابل بیماری‌های مقاربتی محافظت ایجاد کرده و میزان برگشت‌پذیری آن بسیار اندک است.

انجام عمل توبکتومی برای پیشگیری از بارداری
در توبکتومی با قطع یا مسدود کردن لوله‌های رحمی از باردار شدن جلوگیری می‌کنند

بهترین روش جلوگیری از بارداری در اوایل ازدواج

بسیاری از زوج‌ها ترجیح می‌دهند که در نخستین سال‌های ازدواج بچه‌دار نشوند. به همین دلیل، انتخاب روش پیشگیری از بارداری مناسب یکی از دغدغه‌های مهم زوج‌های جوان است. با توجه به این که احتمال باردار شدن بدون استفاده از روش‌های پیشگیری در هر بار نزدیکی زوج‌های جوان حدود ۳۰ درصد است، لازم است که زوج‌ها نسبت به استفاده از روش مناسب آگاهی کافی داشته باشند. نظرات مختلفی درباره بهترین روش ضد بارداری برای سال‌های نخست ازدواج وجود دارد. اما باید توجه کرد که انتخاب یک روش مناسب به عوامل مختلفی مثل سن، سلامتی زوجین و… بستگی دارد. بهتر است پیش از انتخاب یک روش پیشگیری از بارداری:

  • با یک پزشک متخصص زنان و زایمان در این خصوص مشورت کرده و معاینه شوید.
  • درباره برنامه‌های خود برای بچه‌دار شدن طی سال‌های آینده با او صحبت کنید.
  • آزمایشات لازم را برای اطمینان از سلامتی و عدم ممنوعیت مصرف دارو انجام دهید.
  • با توصیه پزشک، بهترین روش را برای پیشگیری از بارداری انتخاب کنید.

به نظر می‌رسد رایج‌ترین روش برای پیشگیری از بارداری در زوج‌های جوان، مصرف قرص‌های هورمونی باشد. استفاده از ابزارهایی مثل آی یو دی، میله‌های قابل کشت یا آمپول‌های ضد بارداری برای زنانی که تجربه زایمان نداشته‌اند، معمولا توصیه نمی‌شود.

قرص اورژانسی جلوگیری از بارداری

این روش بعد از برقراری رابطه جنسی مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگر زوجی از هیچ روش بارداری استفاده نکرده و یا به عملکرد مناسب روش انتخابی خود شک کنند (مثلا کاندوم در حین رابطه پاره شود) می‌توانند به شکل اورژانسی از بارداری جلوگیری کنند. انواع مختلفی از قرص‌های اورژانسی از برندهای مختلف موجود است. گرچه مصرف این قرص‌ها نیازی به نسخه پزشک ندارد، اما از آن‌جا که ممکن است استفاده از برخی داروهای خاص بر عملکرد آن اثر منفی داشته باشد، بهتر است درباره مصرف آن‌ها با یک پزشک یا داروساز حاضر در داروخانه مشورت کنید.

بیشتر بخوانید: علائم سکته مغزی در زنان

قرص جلوگیری از بارداری

یکی از روش‌های ساده، ارزان و در دسترس پیشگیری از بارداری، استفاده از قرص است. همه افراد بدون نیاز به دانش و اطلاعات خاصی می‌توانند روزانه یکی از این قرص‌ها را بخورند و از بارداری ناخواسته جلوگیری کنند. بسته حاوی این قرص‌ها به دو شکل ۲۱ و ۲۸ عددی موجود است. پس از مصرف بسته ۲۱ عددی، فرد عادت ماهانه شده و از نخستین روزهای قاعدگی می‌تواند مصرف قرص‌های بسته جدید را آغاز کند. اما بسته ۲۸ عددی حاوی ۲۱ قرص فعال و ۷ قرص غیر فعال است. مصرف آن برای کسانی که ممکن است فاصله‌گذاری بین مصرف دو بسته قرص را فراموش کنند مناسب است. معمولا دو تا سه روز پس از اتمام ۲۱ قرص فعال، فرد عادت ماهانه می‌شود. اما هم‌چنان به خوردن قرص‌های غیر فعال ادامه داده و مصرف بسته بعدی را پس از اتمام ۷ قرص غیر فعال آغاز می‌کند. مصرف قرص ضدبارداری علاوه بر پیشگیری از بارداری فوائد دیگری هم دارند و گاهی توسط پزشک به منظورهای دیگری تجویز می‌شوند؛ از جمله:

  • درمان پرمویی مشابه مردانه در نواحی غیر طبیعی (هیرسوتیسم)، آکنه و ریزش مو
  • درمان کیست‌های تخمدانی، آندومتریوز و…
  • کمک به کاهش دردهای قاعدگی (دیسمنوره) و یا کم کردم حجم خونریزی در افرادی که قاعدگی‌های سنگین دارند.
  • کمک به تنظیم دوره‌های قاعدگی در افرادی که قاعدگی نامنظم دارند.
  • کاهش علائم آزاردهنده سندروم پیش از قاعدگی

عملکرد این قرص‌ها به این ترتیب است که مانع تخمک‌گذاری می‌شوند. از سوی دیگر، با غلیظ کردن مخاط دهانه رحم، شرایط را برای رسیدن اسپرم به تخمک دشوار یا غیر ممکن می‌کنند. انواع مختلفی از این قرص‌ها در داروخانه‌ها موجود است که پزشک می‌تواند با توجه به شرایط فرد، یکی از انواع آن را برای مصرف توصیه کند. از رایج‌ترین انواع این قرص‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

قرص‌های ترکیبی

این قرص‌ها از ترکیب هورمون‌های استروژن و پروژسترون ساخته شده و به صورت روزانه مصرف می‌شوند.

قرص‌های پروژسترون

مصرف این قرص‌ها که به مینی پیل معروف هستند، مشابه قرص‌های ترکیبی است؛ با این تفاوت که در آن‌ها فقط از هورمون پروژسترون استفاده شده است.

قرص‌های دارای دوز پایین

این قرص‌ها هم به شکل قرص‌های حاوی پروژسترون و هم ترکیبی موجود هستند. اما دوز هورمون در آن‌ها کمتر است و به همین دلیل به آن‌ها LD گفته می‌شود. این قرص‌ها از نظر عملکرد تفاوتی با قرص‌های دوز بالا ندارند و فقط عوارض جانبی آن‌ها کمتر است.

قرص‌های اورژانسی

این قرص‌ها برخلاف انواعی که تا کنون اشاره کردیم، بعد از رابطه جنسی استفاده می‌شوند. معمولا افرادی که از هیچ روش ضد بارداری استفاده نکرده و یا روش مورد استفاده آن شکست خورده یا کارا نبوده، از این قرص‌ها استفاده می‌کنند.

از مهم‌ترین عوارض این قرص‌ها می‌توان به حالت تهوع، لکه بینی، افزایش وزن، اختلالات قاعدگی، کاهش میل جنسی، نفخ شکم، تغییرات خلقی و مشاهده علائم افسردگی اشاره کرد. به نظر می‌رسد که مصرف برخی از داروها می‌تواند بر میزان اثربخشی این روش‌ها اثر منفی داشته باشد. بنابراین توصیه می‌شود که پیش از مصرف حتما با یک پزشک متخصص زنان و زایمان در این خصوص مشورت کنید.

بیشتر بخوانید: عوارض آمنوره چیست

قرص لوونورژسترول

این یک نوع قرص اورژانسی جلوگیری از بارداری است و توسط زوج‌هایی که از هیچ روش جلوگیری استفاده نکرده و یا به عملکرد مناسب روش خود اطمینان ندارند به کار گرفته می‌شود. اگر این قرص طی ۷۲ ساعت پس از رابطه جنسی مصرف شود، می‌تواند جلوی باردار شدن را بگیرد. بهترین زمان مصرف آن ۱۲ ساعت بعد از رابطه است و هر چه زمان مصرف آن زودتر باشد، احتمال موفقیت در پیشگیری از بارداری هم بیشتر است. این قرص حاوی ماده لوونورژسترول است که از طریق مهار ترشح هورمون‌های زنانه، باعث توقف یا تاخیر تخمک‌گذاری شده و مانع بارداری خواهد شد.

افرادی که باردار یا شیرده هستند، سابقه آسم یا بارداری خارج از رحم دارند و یا از داروهای خاصی مثل برخی از آنتی بیوتیک‌ها یا داروهای ضد تشنج استفاده می‌کنند، لازم است که درباره مصرف این قرص با یک پزشک مشورت کنند. از عوارض مصرف آن هم می‌توان به حالت تهوع و استفراغ، خونریزی غیر معمول پیش از شروع عادت ماهیانه یا تاخیر دوره، احساس خستگی، سرگیجه، کمر درد و… اشاره کرد.

مشاوره با پزشک برای انتخاب روش مناسب جلوگیری از بارداری
توصیه می‌شود که زوج‌های جوان برای انتخاب بهترین روش پیشگیری از بارداری با یک پزشک مشورت کنند

جلوگیری از بارداری با گلاب

برخی از متخصصان طب سنتی معتقدند که مصرف گلاب در شرایط خاصی مثلا بعد از نزدیکی یا بعد از ازاله بکارت می‌تواند یک مانع طولانی مدت برای بارداری باشد. افرادی که می‌خواهند به طور قطع از بارداری جلوگیری کنند، لازم است که در ابتدا توسط پزشک معاینه شوند تا دستورات لازم و روش‌های مناسب برای آن‌ها تعیین شود. سپس با توجه به شرایط خود از آن‌ها استفاده کنند. به کارگیری روش‌های سنتی مثل استفاده از گلاب ممکن است اثرگذاری لازم را نداشته یا با عوارض جانبی برای مصرف کننده همراه باشد. در صورتی که در این زمینه نیاز به راهنمایی تخصصی دارید، می‌توانید از کارشناسان طب سنتی مشوِرَپ کمک بگیرید.

بیشتر بخوانید: چای سبز در بارداری

جلوگیری از بارداری با زعفران

زعفران یک ادویه اصیل با خواص آنتی اکسیدانی و ضد میکروبی است که مصرف آن برای سلامتی فوائد زیادی دارد. اما به زنان باردار توصیه می‌شود که از آن به مقدار کم استفاده کنند. به نظر می‌رسد که مصرف زعفران بیش از مقدار مجاز در نخستین هفته‌های بارداری می‌تواند باعث سقط جنین شود. به همین دلیل بهتر است که زنان باردار فقط از سه ماهه دوم بارداری به بعد به مقدار کم از این ماده استفاده کنند.

با توجه به این که مصرف زعفران باعث انقباضات رحم می‌شود، برخی از آن به عنوان یک روش برای سقط جنین زودهنگام استفاده می‌کنند. گرچه این روش در طب سنتی موجود است، اما باید توجه کرد که مصرف بیش از حد این ماده ممکن است باعث مسمومیت شده و احساس خستگی شدید، استفراغ و خونریزی را به دنبال داشته باشد. یک تحقیق انجام شده در سال۱۳۹۰ نشان داد که زعفران احتمالا باعث ایجاد زایمان زودرس و کاهش تعداد نوزادان شود که این امر می‌تواند خاصیت سقط کنندگی آن را تایید کند. توصیه می‌شود پیش از مصرف زعفران برای جلوگیری از بارداری یا سقط جنین حتما با یک پزشک مشورت کنید.

جلوگیری از بارداری با میخک

از میخک به عنوان ادویه روزانه در بسیاری از کشورها استفاده می‌شود. این ماده گیاهی دارای فوائد بسیار زیادی است. اما هنوز پزشکان نمی‌توانند با اطمینان بگویند که مصرف آن برای زنان باردار بی خطر است. با توجه به این که به نظر می‌رسد مصرف بیش از حد این ماده باعث آسیب به جنین شود، در حال حاضر بهترین کار این است که زنان باردار به مقدار خیلی کم از آن استفاده کنند. هم‌چنین توصیه می‌شود که از میخک به فرم ادویه یا روغن استفاده نکنند. اگر قصد پیشگیری از بارداری دارید، بهتر است از چنین روش‌های غیر علمی برای این کار استفاده نکرده و سلامت خود و جنین را به خطر نیندازید.

بیشتر بدانید: بهترین داروی فوبیا

جلوگیری از بارداری بعد از 2 هفته

می‌توان با استفاده از برخی روش‌ها، از بارداری بعد از یک رابطه جنسی محافظت نشده جلوگیری کرد. از بهترین این روش‌ها مصرف قرص‌های اورژانسی و کارگذاری آی یو دی مسی است که اولی باید ظرف مدت حداکثر ۷۲ ساعت و دومی طی ۵ روز استفاده شوند. به طور کلی هر چه این روش‌ها زودتر به کار گرفته شوند، احتمال اثرگذاری آن‌ها بیشتر است. با گذشت زمان، احتمال بارداری افزایش پیدا می‌کند. معمولا زنان پس از تاخیر چند روزه در عادت ماهانه، احتمال بارداری را در نظر می‌گیرند. واقعیت این است که می‌توان پس از گذشت دو هفته از رابطه محافظت نشده، از بارداری جلوگیری کرد. اما روش‌های مورد استفاده برای این کار، شیوه‌های مبتنی بر سقط جنین هستند. یعنی در این مرحله باید از از داروهایی استفاده کرد که برای پایان دادن به بارداری مورد استفاده قرار می‌گیرند. در اکثر موارد از این داروها می‌توان به محض تاخیر در یک دوره پریود و تایید شدن بارداری استفاده کرد. آن‌چه در مورد اثرگذاری این داروها مهم است این است که باید از آخرین پریود شما کمتر از ۹ هفته گذشته باشد. در این صورت احتمال پیشگیری از باردار شدن یا توقف بارداری بیشتر است.

جلوگیری از بارداری اورژانسی

پیشگیری اورژانسی از بارداری یک روش منظم و همیشگی برای این کار نیست. دو روش معمول برای آن وجود دارد که فرد می‌تواند با توجه به شرایط خود یکی از آن‌ها را انتخاب کند:

استفاده از آی یو دی غیر هورمونی یا مسی

کارگذاری آی یو دی تا ۵ روز بعد از برقراری رابطه جنسی می‌تواند جلوی باردار شدن را بگیرد.

استفاده از قرص‌های اورژانسی

بهتر است این قرص‌ها طی مدت ۷۲ ساعت بعد از رابطه جنسی مصرف شوند تا اثرگذاری لازم را داشته باشند. هر چه آن‌ها زودتر مصرف شوند، احتمال موثر بودنشان هم بیشتر خواهد بود. انواع مختلفی از این قرص‌ها موجود است که می‌توان بعد از مشورت با یک پزشک یا مسئول داروخانه از آن‌ها استفاده کرد.

جلوگیری از بارداری بعد از رابطه

بعد از برقراری رابطه جنسی هم می‌توان از روش‌هایی برای باردار نشدن استفاده کرد. این روش‌ها برای کسانی مناسب است که:

  • از هیچ روش ضد بارداری استفاده نمی‌کنند.
  • روش مورد استفاده آن‌ها به خوبی عمل نکرده و یا به عملکرد آن شک کرده‌اند.
  • از یک روش طبیعی برای پیشگیری از بارداری مثل انزال در خارج از واژن استفاده می‌کنند که با شکست مواجه شده است.

برای این منظور دو روش مصرف قرص اورژانسی یا اضطراری و کارگذاری آی یو دی مسی به طور معمول در دسترس است که افراد می‌توانند با توجه به شرایط خود یکی از آن‌ها را انتخاب کنند.

پیشگیری از بارداری به کمک روش های طبیعی
تعیین زمان تخمک‌گذاری به افراد کمک می‌کند تا بدون نیاز به ابزار یا داروهای خاصی از بارداری جلوگیری کنند

جلوگیری از بارداری به روش طبیعی

منظور از روش ‌های طبیعی جلوگیری از بارداری، روش‌هایی هستند که بدون نیاز به استفاده از هیچ ابزار اضافی یا قرص هورمونی می‌تواند جلوی باردار شدن را بگیرد. برخی از رایج‌ترین این روش‌ها عبارتند از:

انزال خارج از واژن

این یک روش قدیمی بوده و بر این اساس است که مرد پیش از انزال، آلت تناسلی خود را از واژن خارج کند. استفاده درست و دقیق از این روش تنها ۴ درصد خطا دارد. اما بسیاری از زوج‌ها ممکن است زمان‌بندی درست را رعایت نکنند. در این صورت حدود ۱۸ درصد از افرادی که تنها از این روش برای پیشگیری از بارداری استفاده می‌کنند، در طول یک سال باردار خواهند شد. از مزایای این روش می‌توان به بدون هزینه بودن و وابسته نبودن آن به دستگاه یا هورمون اشاره کرد. البته باید توجه کرد که به کار گیری مناسب آن ممکن است نیاز به تجربه داشته باشد. علاوه بر این، نمی‌تواند از فرد در مقابل انتقال بیماری‌های مقاربتی محافظت کند.

روش‌ های مبتنی بر آگاهی از زمان مناسب باروری

دانستن الگوی باروری ماهانه به افراد کمک می‌کند تا روزهایی با حداقل و حداکثر احتمال باردار شدن خود را بدانند. اندازه‌گیری دمای روزانه بدن هم می‌تواند به تعیین این روزها کمک کند. افرادی که چرخه قاعدگی منظمی دارند، احتمالا در روز ۱۴ قاعدگی یک تخمک آزاد می‌کنند. در روزهای قبل و بعد این رویداد، بدن در آماده‌ترین حالت برای بارور شدن قرار دارد. معمولا یک زن سالم، حدود نه روز در ماه با احتمال باردار شدن رو به رو است. افراد می‌توانند طی این روزها از برقرراری رابطه جنسی خودداری کرده و یا از یک روش موقتی برای آن استفاده کنند. نرخ شکست این روش در افراد متفاوت است و بین ۲ تا ۲۳ درصد کسانی که از هیچ روش ضد بارداری دیگری استفاده نمی‌کنند، با استفاده از این روش باردار خواهند شد.

استفاده از کیت‌ های پیش بینی تخمک‌ گذاری

بالاترین میزان احتمال بارداری، در روزهای حول و حوش تخمک‌گذاری است. استفاده از کیت‌های تشخیص تخمک‌گذاری به زنان کمک می‌کند تا بفهمند که در وضعیت تخمک‌گذاری قرار دارند یا نه. کیت‌های تشخیص تخمک‌گذاری به ویژه برای زنانی که قاعدگی نامنظمی دارند بسیار مناسب است. این کیت به کمک آزمایش ادرار، میزان هورمون LH را بررسی می‌کند. ۱۲ تا ۳۶ ساعت پیش از تخمک‌گذاری میزان این هورمون در بدن به شدت بالا رفته و به دو تا پنج برابر حالت عادی می‌رسد. بنابراین افراد از این طریق می‌دانند که در محدوده تخمک‌گذاری قرار داشته و از انجام رابطه جنسی خودداری می‌کنند. از مزایای آن می‌توان به ارزان بودن کیت و عدم نیاز به ابزار یا داروی خاص اشاره کرد. البته احتمال خطا و باردار شدن از طریق این روش زیاد است و محدودیت ایجاد شده در رابطه جنسی ممکن است برای همه خوشایند نباشد.

بیشتر بخوانید: علائم آلزایمر در جوانی

روش های سنتی جلوگیری از بارداری

در گذشته استفاده از ابزارهای پیشگیری از بارداری به شکل امروزی رایج و در دسترس نبود. به همین دلیل بسیاری از افراد تلاش می‌کردند تا با استفاده از روش‌های طبیعی و دمنوش‌های گیاهی از آن پیشگیری کرده و در صورت بارداری ناخواسته، به آن پایان دهند. برخی از این گیاهان که امروزه هم توسط عده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند عبارتند از:

  • دمنوش زعفران. استفاده از این دمنوش می‌تواند در سقط جنین به ویژه در ماه‌های نخست بارداری موثر باشد.
  • دمنوش پونه کوهی. یکی از بهترین گیاهان برای پیشگیری از بارداری است. البته مصرف آن باید در دوز کم باشد؛ چون ممکن است باعث مسمومیت و اختلال در سیستم عصبی شود.
  • بنفشه هندی. مصرف عصاره آن می‌تواند از بارداری ناخواسته پیشگیری کند.
  • گلپر. به نظر می‌رسد مصرف آن پیش از رابطه جنسی می‌تواند مانع بارداری ‌شود.

گرچه طب سنتی به موارد بسیاری از این ترکیبات برای باردار نشدن یا سقط زودهنگام اشاره کرده است، اما باید بدانید که استفاده از خودسرانه از چنین روش‌هایی با عوارض زیادی می‌تواند همراه باشد. ممکن است این روش‌ها با عدم سقط، آسیب به جنین، آسیب به بدن زنان و… همراه باشند. بهتر است در صورت علاقه‌مندی به استفاده از روش‌های سنتی به جای ابزارهای مدرن، از متخصصان این حوزه مشورت بگیرید.

حرف آخر

گرچه پدر و مادر شدن یکی از زیباترین حس‌های دنیاست، اما در صورتی که یک زوج بدون آمادگی کافی بچه‌دار شوند، مشکلات زیادی سر راه آن‌ها قرار خواهد گرفت. امروزه روش‌های بسیار متنوعی برای پیشگیری از بارداری برای افراد مختلف موجود است که هر کس می‌تواند با توجه به وضعیت سلامتی، سبک زندگی و… یکی از آن‌ها را انتخاب کند. در صورتی که برای انتخاب روش مناسب خود برای پیشگیری از بارداری به مشاوره نیاز دارید، می‌توانید از مشاوران متخصص مشوِرَپ کمک بگیرید. استفاده از یک روش جلوگیری از بارداری مناسب می‌تواند کیفیت زندگی زوج‌ها را تا حد زیادی افزایش دهد. شما کدام روش را برای پیشگیری از باردار شدن ترجیح می‌دهید؟

سوالات متداول

انواع روش های جلوگیری از بارداری چیست؟

روش‌های متنوعی برای این منظور وجود دارد که شامل قرص‌های هورمونی، ایمپلنت‌های کاشتنی، ترکیبات حاوی اسپرم‌کش، پچ‌ها و آمپول‌های ضد بارداری، آی یو دی و کاندوم‌های زنانه و مردانه و… است.

قرص های جلوگیری از بارداری کدام ها هستند؟

این قرص‌ها در دسته‌های مختلفی مثل قرص‌های ضد بارداری ترکیبی حاوی استروژن و پروژسترون، قرص حاوی پروژسترون، قرص‌های با دوز کم یا LD و قرص‌های اورژانسی دسته بندی می‌شوند.

عوارض قرص ضدبارداری چیست؟

این قرص‌ها ممکن است در برخی افراد با عوارضی مثل سردرد، حالت تهوع، افزایش وزن، لکه بینی بین دو قاعدگی، التهاب و حساسیت پستان‌ها، تغییرات خلق و خو و مشاهده علائم افسردگی و… همراه باشد.

روش های جلوگیری از بارداری اورژانسی کدام است؟

در صورتی که روش پیشگیری از بارداری انتخابی، کارایی خوبی نداشته و یا به درستی استفاده نشود، می‌توان با استفاده از قرص‌های ضد بارداری اورژانسی موجود در داروخانه‌ها یا کارگذاری آی یو دی از بارداری جلوگیری کرد.

برای انتخاب روش مناسب جلوگیری از بارداری به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

لازم است که افراد پیش از انتخاب روش مناسب برای این کار، با یک پزشک متخصص زنان و زایمان مشورت کرده و بر اساس شرایط زندگی و سلامتی جسمی و روحی، یکی از روش‌های موجود را با پیشنهاد پزشک انتخاب کنند.


منابع

www.cdc.gov

www.webmd.com

jssu.ssu.ac.ir

به اشتراک بگذارید
  •  
  •  

پاسخ دادن

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری نشانه گذاری شده اند *

شش + 4 =


سامانه مشاوره روانشناسی آنلاین مشوِرَپ با گلچین کردن زبده‌ترین متخصصان توانسته بستر امنی را فراهم کند.
با استفاده از این سامانه هم‌میهنان داخل و خارج کشور قادر خواهند بود در هر ساعت از شبانه روز مشاوره آنلاین بگیرند.
تنها ملزومات برای مشاوره گرفتن داشتن گوشی هوشمند، اتصال اینترنت و صرف هزینه‌ای مقرون به صرفه است.