افسردگی چیست و چرا به زندگی ما راه می یابد؟

دی ۳۰, ۱۳۹۹ 0
۱-e1611403623359.jpg

برای پاسخگویی به این سوال اساسی که افسردگی چیست باید در ابتدا تفاوت آن را با احساس خمودگی و غمگینی عادی درک کنیم.  همه انسان‌ها در طول زندگی خود و در مواقع خاصی غم و اندوه را تجربه می‎‌کنند. این واکنش طبیعی بدن در برابر فقدان‌ها یا چالش‌های پیش روی افراد است. در بیشتر مواقع این احساس بعد از گذشت مدتی و با برگشت زندگی به روال عادی برطرف می‌شود. اما وقتی غم و اندوه با گذشت زمان شدیدتر شده و احساساتی مثل درماندگی، ناامیدی و بی ارزشی هم به آن اضافه شود و روزها و هفته‌ها و ماه‌ها طول بکشید، احتمالا فرد افسرده شده است. در چنین شرایطی حتما باید به روانپزشک یا روانشناس مراجعه کرد و تحت درمان قرار گرفت. بیماری افسردگی چیزی بیش از یک غم و اندوه موقتی و زودگذر است که نیاز به درمان تخصصی دارد و در صورت عدم درمان مناسب، می‌تواند زمینه‌ساز بیماری‌ها و مشکلات دیگری شود. این بیماری باعث می‌شود که افراد مبتلا به آن دائما غمگین بوده و علاقه آن‌ها به زندگی به تدریج کمتر و کمتر شود.

علائم افسردگی

متخصصان معتقدند که اگر فردی حداقل پنج مورد از نشانه‌های زیر را برای مدت بیش از دو هفته داشته باشد، احتمالا افسرده است. این نشانه‌ها عبارتند از:

  • داشتن روحیه افسرده به ویژه در آغاز روز
  • احساس خستگی و کمبود انرژی
  • احساس گناه یا بی ارزشی دائمی
  • اختلال در تمرکز، یادآوری جزئیات و تصمیم‌گیری
  • خواب خیلی زیاد یا کم
  • عدم علاقه به انجام فعالیت‌های روزمره
  • فکر کردن به مرگ یا خودکشی
  • احساس بی‌قراری
  • افزایش یا کاهش وزن در اثر پرخوری یا کم‌خوری و داشتن هوس‌های غذایی ناسالم
  • ناتوانی در لذت بردن از زندگی
  • احساس غمگینی، اضطراب یا تهی بودن
  • مشکلات گوارشی مثل کار نکردن شکم که با درمان‌های معمول بر طرف نمی‌شوند.
  • سر‌درد

بیشتر بخوانید: علت خواب زیاد در زنان

خوردن غذای زیاد و ناسالم در اثر افسردگی
پرخوری و کم خوری هر دو می‌توانند نشانه‌ای از ابتلا به افسردگی باشند

گرچه این نشانه‌ها جزو شایع‌ترین علائم این بیماری هستند، اما همه افراد مبتلا به آن نشانه‌های یکسانی را تجربه نمی‌کنند. شدت علائم، تعداد دفعات و طول مدت تجربه آن‌ها می‌تواند بسیار متفاوت باشد. در برخی مواقع ممکن است که نشانه‌ها به صورت الگویی اتفاق بیفتند. به عنوان مثال احساس افسرده شدن در اثر تغییر فصل که اختلال عاطفی فصلی هم نامیده می‌شود رخ دهد. عجیب نیست که افراد مبتلا به افسردگی، علائم جسمی این بیماری را نیز تجربه کنند؛ مانند درد مفاصل، کمر‌درد، مشکلات گوارشی و خواب و تغییر اشتها. علت این مسئله در مغز نهفته است. مواد شیمیایی تولید شده در مغز مثل سروتونین و نوراپی‌نفرین که با افسرده شدن مرتبط هستند، هم در خلق و خو و هم در درد نقش دارند. پیشنهاد شما برای کاهش عوارض جسمی افسردگی چیست ؟

بیشتر بدانید: راه های تقویت حافظه

دلایل افسردگی

پزشکان می‌گویند که هنوز علت دقیق و قطعی برای افسردگی شناسایی نکرده‌اند و نمی‌توان به سادگی گفت که افسردگی چیست . آن‌ها معتقد هستند که این بیماری ممکن است ترکیبی از چند عامل زیر باشد:

ساختار مغز

به نظر می‌رسد که ترکیب‌بندی و ساختار مغز بیماران مبتلا به افسردگی، تفاوت‌های اساسی با سایر افراد دارد.

ترکیبات شیمیایی مغز

مواد شیمیایی مغز که به انتقال‌دهنده‌های عصبی معروف هستند، بخشی از ویژگی‌های رفتاری انسان را کنترل می‌کنند. زمانی که این ترکیبات شیمیایی آن طور که باید به وظایف خود عمل نمی‌کنند، ممکن است فرد افسرده شود.

بیشتر بخوانید: علائم افسردگی در جوانان

تغییرات هورمونی

مشکلات ناشی از اختلال در غده تیروئید مثل پرکاری یا کم کاری تیروئید  تغییرات هورمونی در دوره بارداری، پس از زایمان و یائسگی یا دلایل دیگری که سطح هورمون‌ها را تغییر می‌دهند، می‌تواند زمینه‌ساز آن شوند.

ژنتیک

علم پزشکی هنوز نتوانسته ژن خاصی را برای این بیماری شناسایی کند. اما تحقیقات نشان داده‌اند که احتمال افسرده شدن در افرادی که یک یا چند نفر از اعضای خانواده او به این بیماری دچار بوده‌اند بیش از سایرین است.

استرس‌های زندگی

استرس و فشارهایی که در اثر شرایط مختلف زندگی به افراد تحمیل می‌شود، می‌تواند زمینه‌ساز بروز این بیماری شود. مشکلاتی مثل طلاق، مرگ عزیزان، مشکلات مالی و… از جمله این تنش‌ها هستند. با کمک روش‌هایی برای کاهش استرس می‌توان از ابتلا به افسردگی پیشگیری کرد.

آسیب‌های دوران کودکی

مسائلی مانند تجربه استرس مداوم، آزار جسمی و جنسی و تنش‌های شدید خانوادگی می‌توانند بر پاسخ بدن به استرس و ترس در آینده اثر بگذارند. اختلالات روانی والدین هم می‌تواند به صورت مستقیم و غیر مستقیم بر سلامت روان کودکان اثر گذاشته و آن‌ها را به بزرگسالان افسرده در آینده تبدیل کند.

خشونت والدین و ایجاد حس درماندگی، ترس و استرس در کودک
تنش‌های تجربه شده در سال‌های ابتدایی زندگی می‌تواند به بروز مشکلات روحی در بزرگسالی منجر شود

انواع افسردگی

برای درک افسردگی ابتدا باید بدانیم انواع افسردگی چیست و هر کدام چه علائمی دارند. تاکنون انواع مختلفی از اختلال افسردگی توسط پزشکان شناسایی شده است. در ادامه به چند مورد از مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌کنیم.

افسردگی اساسی یا ماژور

این بیماری بسیار شایع و ناتوان کننده است. بررسی‌های گسترده در ۱۴ کشور نشان داده‌اند که احتمال بروز این اختلال در طول زندگی حدود ۱۲ درصد است. سازمان بهداشت جهانی این بیماری را به عنوان یازدهمین علت ناتوانی در جهان معرفی کرده است. این بیماری بسیار عود کننده است و ممکن است در چند مرحله بروز کند. احتمال عود مجدد پس از هر دوره بیشتر و فواصل روی دادن آن کمتر می‌شود.

این بیماری با ترکیبی از دو نوع علائم مشخص می‌شود: عصبی- رویشی و هیجانی- شناختی. احساسات عصبی- رویشی مستقیما با جسم ارتباط دارند مانند بی‌خوابی، خستگی، بی نظمی در تغذیه و…. اما علائم هیجانی- شناختی شامل آن دسته از علائمی هستند که مربوط به نحوه پردازش اطلاعات توسط فرد است مانند کاهش تمرکز، احساس بی ارزشی و روحیه افسرده. داشتن ترکیبی از این علائم برای بیش از دو هفته نیاز به بررسی تخصصی دارد.

افسردگی مداوم یا پایدار (مزمن)

اختلال افسردگی مداوم که دیستایمیا (افسرده خویی) هم نامیده می‌شود، فرم طولانی مدت و مزمن اما خفیف افسردگی است. این بیماری پنج ملاک اساسی دارد که شامل اختلالات خواب و اشتها، نداشتن خواب راحت و خستگی و انرژی کم، عزت نفس کم، مشکلاتی در تمرکز و تصمیم‌گیری و احساس ناامیدی و درماندگی است بیمار ممکن است برای مدت طولانی (دو سال برای بزرگسالان و یک سال برای کودکان و نوجوانان) این احساسات را تجربه کند. به دلیل طولانی بودن این بیماری، ممکن است که فرد مبتلا در روابط کاری و شخصی، تحصیلی و فعالیت‌های روزمره به مشکل بر بخورد و حتی در موقعیت‌های شاد هم احساس افسرده بودن داشته باشد. حال و هوای افراد مبتلا به آن می‌تواند خفیف، متوسط یا شدید باشد و احتمال سوء مصرف مواد مخدر و یا بروز اختلال شخصیت در میان آن‌ها بیشتر است.

بیشتر بخوانید:

اختلال دیسفریک قبل از قاعدگی (PMDD)

این بیماری یک عارضه شبیه سندروم پیش از قاعدگی (PMS)، اما جدی‌تر و شدیدتر است. زنان از زمان شروع قاعدگی احتمالا نوعی از سندروم پیش از قاعدگی را تجربه می‌کنند. پزشکان معتقد هستند که سه چهارم زنانی که پریود می‌شوند، درجاتی از علائم آن از جمله بدخلقی، درد جسمی، خستگی، اختلالات خواب و اشتها و… را نشان می‌دهند. اختلال دیسفریک قبل از قاعدگی از نظر روانی و جسمی، زنان را به شدت درگیر کرده و در زندگی روزمره آن‌ها مانند کار، تحصیل و روابط اجتماعی تداخل ایجاد می‌کند. چند درصد زنانی که می‌شناسید، این نوع اختلال را تجربه کرده‌اند؟

بیشتر بخوانید: نشانه های افسردگی

افسردگی فصلی

این بیماری در اصل اختلال افسردگی اساسی با الگوی فصلی است. افسردگی فصلی بیشتر در فصل‌های سرد سال مثل زمستان که روزهای کوتاهی دارد روی می‌دهد و در کشورهایی با زمستان‌های طولانی شایع‌تر است. گفته می‌شود که ممکن است علت آن ناشی از تغییر ریتم بدن در اثر کاهش نور طبیعی باشد. این بیماری با علائمی مثل تمایل به خواب بیشتر از قبل، افزایش وزن، عدم تمایل به خروج از منزل و انزوا و احساس مداوم ناامیدی و بی ارزشی شناخته می‌شود. علائم آن با نزدیک شدن به بهار کمتر می‌شود اما در اواسط دوره می‌تواند شدت زیادی پیدا کند و در مورادی به اقدام برای خودکشی منجر شود.

افسردگی بارداری و بعد از زایمان

این بیماری در طی بارداری و بعد از زایمان روی می‌دهد. البته نوع پس از زایمان آن شناخته شده‌تر است. علت این مسئله، بروز تغییراتی در مغز و خلق و خو در اثر تغییرات هورمونی است. استرس، اندوه، پرخاشگری، نگرانی شدید نسبت به سلامتی نوزاد و آسیب رسانی به خود یا نوزاد از بارزترین نشانه‌های افسردگی بعد از زایمان است. احتمال بروز آن در دوره بارداری و پس از زایمان در زنانی که قبلا به درجاتی از این بیماری دچار بودند بیشتر است، اما هر زنی ممکن است آن را تجربه کند.

افسردگی سایکوتیک یا روان پریشی

برخی از افراد مبتلا به نوع اساسی ممکن است در دوره‌هایی به توهم و هذیان گویی دچار شوند. توهم به موقعیت‌هایی گفته می‌شود که فرد چیزهایی را می‌بیند، می‌شنود و حس می‌کند که در واقعیت وجود ندارد. این بیماری گاهی با مشکلات جسمی مثل راه رفتن کند و بی حرکت نشستن هم همراه می‌شود. علائم این بیماری ممکن است از سوی افراد غیر متخصص با علائم اسکیزوفرنی اشتباه گرفته شود.

تجربه دیدن و شنیدن صداها و تصویرهای غیر واقعی در اثر توهم
توهم و هذیان گویی در افراد مبتلا به افسردگی سایکوتیک شایع است

اختلال مانیک یا دو قطبی

این نوع بیماری تا پیش از این اختلال دو قطبی نامیده می‌شد، اما به دلیل داشتن دوره‌هایی از افسردگی، جزو دسته بندی این بیماری قرار گرفته است. این بیماری مانیک شامل دوره‌هایی از مانیا یا شیدایی، هیپومانیا (خفیف‌تر از مانیا) و افسرده بودن است. دوره مانیا با احساس شادی و سرزندگی شدید همراه است اما این حال به سرعت جای خود را به غم و اندوه عمیق می‌دهد. دوره مانیا معمولا یک هفته طول می‌کشد و در آن فرد انرژی زیاد، پر حرفی، اعتماد به نفس کاذب، سرخوشی و تحریک پذیری زیاد را تجربه می‌کند.

افسردگی موقعیتی یا اختلال سازگاری

این بیماری شباهت زیادی با نوع ماژور دارد اما مربوط به یک موقعیت خاص است. همه افراد ممکن است در شرایط بحرانی زندگی مانند شکست‌های عاطفی، مرگ عزیزان، از دست دادن شغل، طلاق و… ناراحتی عمیق را تجربه کنند اما اگر احساسات فرد در زندگی روزمره او اختلال ایجاد کند، افسردگی موقعیتی ایجاد شده است. علائم این بیماری ناامیدی شدید، گریه مکرر، اختلالات خواب و اشتها، عدم تمرکز و تمایل به تنهایی است.

افسردگی غیر عادی

نشانه‌های این بیماری در اثر رویدادهای خوب و خوشایند زندگی به طور موقت از بین می‌روند. بنابراین درک آن گاهی ممکن است برای خود فرد و اطرافیان او مشکل باشد. این بیماری علاوه بر مشکلاتی که در الگوی خوابیدن و غذا خوردن افراد ایجاد می‌کند، ممکن است دردهای جسمی مثل درد و سنگینی در اعضای بدن را به همراه داشته باشد.

بیشتر بخوانید: روش های درمان شخصیت مرزی

افسردگی در کودکان و نوجوانان

افسرده بودن در کودکان و نوجوانان با احساس اندوه روزمره و عادی که اکثر بچه‌ها تجربه می‌کنند متفاوت است. غمگین بودن فرد به تنهایی به معنی افسرده بودن نیست اما در صورتی که این احساس روز به روز باقی بماند و یا تشدید شود، می‌تواند زنگ خطر بروز این بیماری در کودکان و نوجوانان باشد. البته رفتارهای ناهنجاری که در فعالیت‌های اجتماعی، علائق، فعالیت‌های مدرسه و زندگی خانوادگی کودک یا نوجوان مشکل ایجاد کند هم می‌تواند نشانه‌هایی از آن باشد. رسیدن به سن بلوغ و چالش‌های این دوره هم می‌تواند زمینه‎‌ساز آن شود. برای تشخیص این بیماری در کودکان علائمی مثل دوری از جمع دوستان و خانواده، تحریک پذیری، اختلال تمرکز، مشکلات خواب و… باید هر روز و دست کم به مدت دو هفته مشاهده شود.

شرکت در جلسات روان درمانی برای درمان افسردگی کودک
افسردگی درمان نشده در کودکان ممکن است به اختلالات رفتاری شدید در بزرگسالی منجر ‌شود

کلام آخر

در این مقاله تا حدودی پی بردیم که افسردگی چیست و علت آن چه چیزهایی می‌تواند باشد. افسردگی چالشی است که می‌تواند بر کیفیت زندگی انسان به شدت اثر بگذارد. درمان این عارضه ممکن است به رفع کامل آن منجر نشود، اما می‌تواند تا حد زیادی از خطر و وخیم شدن آن کم کند. علائم آن را می‌توان با کمک گرفتن از روش‌های مختلف روان درمانی و مصرف دارو کنترل کرد. اما درمان موثر به انتخاب یک روانشناس یا روانپزشک آگاه و دانا وابسته است. بسیاری از افراد ممکن است با توجه به مشغله زندگی زمان کافی برای مراجعه به پزشک نداشته باشند. در این مواقع استفاده از مشاوره آنلاین می‌تواند راهگشا باشد. هوشیاری و آگاهی بیمار نسبت به شرایط خود هم شرط دیگری در درمان است. این که فرد تلاش کند تا خود را از احساسات موجود که به این بیماری منجر شده رها کند و برای کمک به خود بکوشد، بسیار اثر گذار خواهد بود. او در ابتدا باید این بیماری را شناخته و بداند که افسردگی چیست تا بتواند با بهره‌گیری از کمک مشاوران متخصص، شیوه درست درمانی متناسب با شرایط خود را در پیش بگیرد. عدم توجه به نشانه‌های بیماری می‌تواند باعث تشدید آن‌ها منجر شود و مشکلات جسمی، تحصیلی، کاری و… در زندگی ایجاد کند. به نظر شما عدم درمان افسردگی چه عواقبی خواهد داشت؟

پرسش‌های متداول

افسردگی چیست ؟

احساس مداوم غم، ناامیدی، و اندوه طولانی مدت که با گذشت زمان شدیدتر می‌شود، افسردگی است. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره آن به مقاله آیا نام حال اکنونم افسردگی است در وب‌سایت مشوِرَپ مراجعه کنید.

انواع افسردگی چیست ؟

شایع‌ترین نوع آن، افسردگی ماژور یا اساسی است. انواع فصلی، موقعیتی، مانیک یا دو قطبی، پیش از قاعدگی، پس از زایمان یا در طول دوران بارداری، غیر عادی، مداوم و سایکوتیک هم سایر اشکال مهم آن هستند.

شدیدترین نوع افسردگی چیست ؟

انواع مختلف این بیماری به صورت خفیف، متوسط و شدید بروز می‌کنند. اما می‌توان افسردگی اساسی را شدیدترین و بدترین نوع آن دانست؛ چون با افت کیفیت زندگی و خلقیات بیمار برای مدت طولانی همراه است.

برای درمان افسردگی چه باید کرد ؟

درمان این بیماری شامل روان‌درمانی، مصرف دارو یا ترکیب آن‌هاست که کمک گرفتن از روانپزشک یا روانشناسان متخصص در حوزه مشاوره افسردگی می‌توانند در این زمینه به شما کمک کنند.


منابع

uptodate.com

mayoclinic.org

webmd.com

 

به اشتراک بگذارید
  •  
  •  

پاسخ دادن

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری نشانه گذاری شده اند *


سامانه مشاوره روانشناسی آنلاین مشوِرَپ با گلچین کردن زبده‌ترین متخصصان توانسته بستر امنی را فراهم کند.
با استفاده از این سامانه هم‌میهنان داخل و خارج کشور قادر خواهند بود در هر ساعت از شبانه روز مشاوره آنلاین بگیرند.
تنها ملزومات برای مشاوره گرفتن داشتن گوشی هوشمند، اتصال اینترنت و صرف هزینه‌ای مقرون به صرفه است.