۱۱ دلیل مهم کم اشتهایی

خرداد ۱۷, ۱۴۰۰ 0
کم-اشتهایی.jpg

وقتی شما میل‌تان را به خوردن غذا از دست می‌دهید، دچار کم اشتهایی شده‌اید. پزشکان به صورت تخصصی، مشکل کم اشتهایی در افراد را به عنوان بی اشتهایی یا anorexia می‌شناسند.

گرسنگی سیگنال طبیعی بدن شما برای مواقعی است که نیاز به انرژی دارد. مغز و روده با هم کار می‌کنند تا این احساس را به شما منتقل کنند. بنابراین اگر تمایلی به خوردن غذا ندارید، حتما باید دنبال دلیل آن بگردید.

دلایل بسیار مختلفی می‎تواند باعث کاهش اشتهای فرد شود. دلیل بی‌ اشتهایی همیشه ریشه روحی یا جسمی دارد. اگر دچار کم اشتهایی هستید، ممکن است علائم مرتبطی مانند کاهش وزن یا سوءتغذیه نیز داشته باشید. در صورتی که این مشکل را درمان نکنید، ممکن است خطرات جدی برای‌تان داشته باشد. بنابراین مهم است که به پزشک مراجعه کنید تا دلیل اصلی کاهش اشتها، مشخص و درمان شود.


 علت کم اشتهایی

همان‌طور که در بالا گفتیم، علت کم اشتهایی بسیار مختلف است. در اغلب مواقع، کم اشتهایی به دلیل وجود یک بیماری دیگر ایجاد می‌شود. وقتی بیماری اصلی را درمان کنید، اشتهایتان هم برمی‌گردد. برخی از دلایلی که می‌توانند باعث کم اشتهایی شوند عبارت اند از:

باکتری‌ها و ویروس‌ها

از دست دادن اشتها می‌تواند در اثر عفونت‎های باکتریایی، ویروسی، قارچی یا سایر موارد ایجاد شود. بیماری‌های زیر ممکن است در بسیاری از مواقع به کاهش اشتها منجر شوند:

  • عفونت دستگاه تنفسی فوقانی
  • ذات‌الریه
  • ورم معده و روده
  • کولیت
  • عفونت پوستی
  • مننژیت

اگر حالت تهوع، اسهال یا یبوست دارید، ممکن است دچار مشکلات معده یا ورم معده و روده شوید. این اتفاق زمانی می‌افتد که ویروس، باکتری یا انگل، معده و روده شما را آلوده کرده باشد. احتمالا در این زمان حالت تهوع دارید و به آخرین چیزی که فکر می‌کنید، غذا خوردن است! با این حال به محض کم شدن حالت تهوع، غذا خوردن را با غذاهای نرم مانند موز، برنج یا نان تست شروع کنید. برای اینکه بدنتان را هیدراته نگه دارید، مقدار زیادی مایعات بنوشید.

هنگامی که بعد از غذا خوردن، حالت تهوع، اسهال، نفخ شکم یا درد پیدا می‌کنید، اشتهای شما می‌تواند بسیار کم شود. این مشکلات معمولا به دلیل اختلالات معده اتفاق می‎افتد. یکی از رایج‌ترین این بیماری‌ها، سندرم روده تحریک‎پذیر است. کولیت و بیماری کرون، بیماری‌های جدی‌تری هستند که برخی علائم مشابه را تشدید می‌کنند. اگر چنین مشکلاتی دارید، به پزشک مراجعه کنید.

اگر پس از مشاوره با پزشک و بررسی‌های تکمیلی، یکی از بیماری‌های بالا برایتان تشخیص داده شد؛ اصلا نگران کم اشتهایی خود نباشید. پس از درمان بیماری، اشتهای شما هم به حالت اول برمی‌گردد.

بیشتر بخوانید: قیمت تست کرونا در تهران

علل روانشناختی

دلایل روانشناختی مختلفی برای کاهش اشتها وجود دارد. بسیاری از افراد مسن اشتهای خود را از دست می‎دهند، اگرچه کارشناسان دهنوز دلیل مشخصی برای آن ندارند.

هنگامی که غمگین، افسرده، غمگین یا مضطرب هستید هم ممکن است دچار کم اشتهایی شوید. بی‌حوصلگی و استرس نیز با کاهش اشتها مرتبط است.

علت کم اشتهایی
افسردگی و اضطراب می‌توانند دلیلی برای کم اشتهایی باشند

وقتی استرس می‌گیرید، بدن شما طوری واکنش نشان می‌دهد که انگار در خطر است. مغز، مواد شیمیایی از جمله آدرنالین آزاد می‎کند که باعث می شود قلب شما تندتر بزند و هضم غذا کندتر شود. این اتفاق می‌تواند منجر به کم اشتهایی در شما شود. البته این کم اشتهایی برای زمانی است که به صورت کوتاه مدت تحت استرس قرار بگیرید. اگر مدت طولانی استرس داشته باشید، بدن‌تان هورمونی به نام کورتیزول ترشح می‎کند و باعث گرسنگی شما به خصوص برای غذاهای پرکالری می‌شود.

افسردگی برای برخی از افراد، می‌تواند منجر به میل شدید به غذا خوردن و افزایش وزن شود. برای برخی دیگر اما این بیماری می‏تواند نتیجه عکس داشته باشد. هورمونی که در زمان افسردگی در مغز شما ترشح می‌شود، احساس گرسنگی را کاهش می‌دهد. اگر به افسردگی شدید مبتلا هستید، ممکن است علاقه‌تان را به آشپزی و غذا خوردن، از دست بدهید. اگر کم شدن اشتها با تغییرات روحی همراه است، حتما باید با یک پزشک یا روانپزشک گفت‌وگو کنید.

اختلالات خوردن، مانند بی اشتهایی عصبی هم می‌تواند به طور کلی باعث کاهش اشتها شود. فرد مبتلا به بی اشتهایی عصبی، با گرسنگی کشیدن یا سایر روش‌ها تلاش می‌کند تا وزن خود را کاهش دهد. افرادی که به این بیماری مبتلا هستند به طور معمول کم وزنند و ترس از افزایش وزن دارند. بی اشتهایی عصبی همچنین می‌تواند باعث سوءتغذیه شدید شود.

بیشتر بخوانید: عوارض جانبی آب لیمو

شرایط پزشکی

شرایط پزشکی زیر ممکن است باعث کمس اشتهایی در شما شود:

  • بیماری مزمن کبدی
  • نارسایی کلیه
  • نارسایی قلبی
  • هپاتیت
  • HIV
  • زوال عقل
  • کم کاری تیروئید

سرطان هم می‌تواند باعث کم شدن یا از دست دادن اشتها شود، مخصوصا اگر اعضای زیر درگیر این بیماری باشند:

  • روده بزرگ
  • معده
  • تخمدان
  • لوزالمعده

داروها

بسیاری از داروها می‎توانند به عنوان یک عارضه جانبی باعث کم اشتهایی شوند. برخی از رایج‎ترین آنها شامل آنتی بیوتیک‌ها، ضد قارچ‌ها و شل‌کننده‎های عضلات هستند. داروهایی که افسردگی، میگرن، فشار خون بالا، بیماری انسدادی مزمن ریوی و بیماری پارکینسون را درمان می‌کنند نیز می‌توانند بر گرسنگی شما تاثیر بگذارند. اگر به دلیل مصرف داروهای زیر احساس کم اشتهایی می‌کنید حتما با پزشک خود مشورت کنید تا ببینید آیا این داروها می‌توانند برایتان مشکل ایجاد کنند یا خیر.

  • آنتی بیوتیک‌های خاص
  • کدئین
  • مورفین
  • داروهای شیمی درمانی

سرماخوردگی یا آنفولانزا

هنگامی که بیمار هستید، سیستم ایمنی بدن شما فعالیت خود را بیشتر می‌کند. در این شرایط، بدن نوعی ماده شیمیایی به نام سیتوکین‌ها را آزاد می‌کند که باعث خستگی و کم شدن میل شما به غذا خوردن می‌شود. این روشی است که بدن‌تان به شما می‎گوید استراحت کنید تا بتواند انرژی لازم برای مبارزه با بیماری را بدست آورید. اما خوردن کمی غذا می‎تواند باعث تقویت سیستم ایمنی بدن‌تان شود. یک کاسه سوپ مرغ یا غذاهای سبک را امتحان کنید. تحقیقات نشان می‎دهد این غذاها به رفع التهاب کمک کرده و بهبودتان را سریع‌تر می‌کنند.

بیشتر بخوانید: روانشناسی رنگ صورتی

بارداری

در دوران بارداری، همه به شما می‌گویند که برای دو نفر غذا بخورید اما شما هیچ میلی به غذا خوردن ندارید. دلیل کم اشتهایی در دوران بارداری این است که که بسیاری از زنان باردار به خصوص در سه ماهه اول بارداری، حالت تهوع دارند. اگرچه معمولا این حالت تهوع در صبح‌ها اتفاق می‌افتد، اما ممکن است در هر زمان از روز ایجاد شود. غذاهایی که راحت هضم می‌شوند مانند کراکر یا نان تست خشک، می‎توانند جلوی ضعف شما را بگیرند. همچنین سعی کنید اغلب وعده‏های غذایی یا میان وعده‎های کم حجم بخورید. خالی نگه داشتن می‎تواند اوضاع را بدتر کند.

کم اشتهایی در بارداری
در ۳ ماهه اول بارداری، اغلب زنان دچار کم اشتهایی می‌شوند

کم خونی یا فقر آهن

این شرایط زمانی اتفاق می‌افتد که بدن شما به اندازه کافی گلبول قرمز سالم تولید نمی‌کند. وظیفه گلبول‌های قرمز، انتقال اکسیژن به بدن شماست. اگر به اندازه کافی گلبول قرمز نداشته باشید، ممکن است احساس خستگی و ضعف کنید و کم اشتهایی داشته باشید. اگر علائمی دارید که شامل درد قفسه سینه و سردرد نیز می‎شود، پزشک از طریق یک آزمایش خون ساده بررسی می‌کند که شما کم خون هستید یا خیر. اگر به کم خونی دچار باشید، ممکن است پزشک برایتان مکمل‌های آهن یا ویتامین B12 تجویز کند.

راجع به کمبود آهن بیشتر بخوانید.

سالخوردگی

حدود ۳۰ درصد افراد مسن کمتر از زمان جوانی خود اشتها دارند. این موضوع می‎تواند به چند دلیل اتفاق بیفتد. با افزایش سن، هضم غذا کند می‌شود، بنابراین افراد سالخورده اشتهای کمتری برای غذا خوردن خواهند داشت. همچنین ممکن است حس بویایی، چشایی یا بینایی فرد هم ضعیف شود. این‌ها می‌تواند جذابیت غذا را کم کنند. تغییرات هورمونی، وجود یک بیماری مزمن و داروها نیز می‌توانند کم اشتهایی را در سالخوردگان افزایش دهند.

دیابت

اگر دیابت شما به خوبی کنترل نشود، سطح بالای قند خون می‌تواند به اعصاب بدن آسیب برساند. یکی از این اعصاب ممکن است عصب واگ باشد که عضلات معده را کنترل می‌کند. وقتی این عصب آن‌طور که باید کار نکند، غذا از طریق دستگاه گوارش با سرعت طبیعی حرکت نخواهد کرد. این بیماری که گاستروپارزی نام دارد، باعث از دست دادن اشتها و نفخ شکم می‎شود. با تغییر در رژیم غذایی ، دارو یا جراحی می‌توان این مشکل را درمان کرد.

راجع به بیماری دیابت بیشتر بخوانید

میگرن

یک سردرد معمولی به تنهایی می‌تواند برای کم اشتهایی شما کافی باشد. اما میگرن علاوه بر درد می‌تواند باعث حالت تهوع و استفراغ هم شود. ممکن است حتی بعد از برطرف شدن میگرن، همچنان میل به غذا خوردن نداشته باشید. کم اشتهایی تا یکی دو روز پس از میگرن طبیعی است.

اگر می‌خواهید بدانید علائم میگرن چیست این مطلب را حتما بخوانید.

 

ضربه مغزی

نوع خفیف آسیب مغزی می‌تواند باعث سرگیجه، سردرد و حالت تهوع شود. در برخی موارد نیز ممکن است بعضی افراد، حس بویایی خود را از دست بدهند. این موضوع می‌تواند جذابیت غذا را خیلی کم کند.

درباره ضربه مغزی و نشانه‌های آن بیشتر بخوانید.

علت کم اشتهایی کودکان

اگر کودک شما به تازگی احساس خستگی می‌کند و اشتهایش هم کم شده، باید او را نزد پزشک ببرید. این علائم در کودکان با سرعت بیشتری نسبت به بزرگسالان ایجاد می‎شود. علت کم اشتهایی کودکان می‌تواند یکی از موارد زیر باشد:

  • افسردگی یا اضطراب
  • آپاندیسیت حاد
  • سرطان
  • کم خونی
  • لوپوس
  • یبوست
  • کرم روده


دلایل دیگر عبارتند از:

  • نرخ رشد کودک کند است
  • اخیرا آنتی بیوتیک مصرف کرده است
  • استراحت کافی ندارد
  • رژیم غذایی متعادلی ندارد
علت کم اشتهایی در کودکان
ابتلا به برخی بیماری‌ها مثل لوپوس، یبوست، کم خونی و… می‌تواند باعث کم اشتهایی در کودک شود

کم اشتهایی عصبی

کم اشتهایی عصبی که معمولا آنورکسیا نامیده می‌شود، نوعی اختلال در غذا خوردن است که با وزن غیرطبیعی بدن، ترس شدید از افزایش وزن و اغراق کردن در وزن فعلی، خود را نشان می‌دهد. افراد مبتلا به بی اشتهایی برای کنترل وزن و حفظ اندام خود اهمیت زیادی قائلند و به همین دلیل سعی می‌کنند با استفاده از روش‌های سخت، وزنشان را پایین نگه دارند.

برای جلوگیری از افزایش وزن، افراد مبتلا به بی اشتهایی عصبی معمولا مقدار غذایی که می‌خورند را محدود می‌کنند. آن‌ها ممکن است با استفراغ خودخواسته بعد از غذا خوردن (فرو بردن انگشت در حلق و عق زدن) یا استفاده غیرعادی از ملین ها‎، داروهای کاهش اشتها یا تنقیه، کالری دریافتی خود را کنترل کنند. گاهی ممکن است این افراد با انجام ورزش بیش از حد و سنگین، سعی در کاهش وزن داشته باشند. هر چقدر وزن این افراد کم می‌شود، ترسشان برای پیدا کردن اضافه وزن تسکین پیدا نمی‌کند.

بیشتر بخوانید: خواندن آزمایش خون

علائم این بیماری می‌تواند جسمی و روحی باشد. برخی از مهم‌ترین علائم کم اشتهایی عصبی را در ادامه بررسی می‌کنیم:

علائم جسمی

علائم و نشانه‌‏های جسمی کم اشتهایی یا بی‌ اشتهایی عصبی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • کاهش شدید وزن
  • لاغری بیش از حد
  • کم خونی شدید
  • خستگی
  • بیخوابی
  • سرگیجه یا غش کردن
  • تغییر رنگ انگشتان و ناخن‌ها به آبی
  • موهای بسیار نازک و شکننده که ریزش هم دارند
  • عدم قاعدگی
  • یبوست و شکم درد
  • پوست خشک یا زرد رنگ
  • عدم تحمل سرما
  • ریتم نامنظم قلب
  • فشار خون پایین
  • کمبود آب بدن
  • ورم دست و پا

علائم عاطفی و رفتاری

علائم رفتاری کم اشتهایی عصبی ممکن است شامل تلاش برای کاهش وزن به وسیله یکی از موارد زیر باشد:

  • محدودیت شدید در مصرف غذا از طریق رژیم یا روزه گرفتن
  • ورزش بیش از حد
  • استفراغ خود خواسته و خارج کردن غذا از بدن که ممکن است شامل استفاده از ملین، تنقیه، فرو بردن انگشت در حلق یا مصرف محصولات گیاهی باشد.

علائم و نشانه‏های عاطفی و رفتاری این بیماری نیز ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • پختن وعده‌های غذایی مفصل برای دیگران، اما نخوردن آن‌ها
  • امتناع از غذا خوردن
  • انکار گرسنگی یا بهانه‌جویی برای غذا نخوردن
  • خوردن فقط چند غذای خاص و ایمن که معمولا شامل غذاهای کم چربی و کالری می‎شود
  • تمایل نداشتن به خوردن غذا در جمع
  • دروغ گفتن درباره خوردن غذا و سیر بودن، در حالی که گرسنه است
  • ترس از افزایش وزن که ممکن است شامل وزن کردن مکرر یا بررسی مکرر بدن در آینه باشد
  • کناره‌گیری از اجتماع
  • تحریک پذیری
  • بی‌خوابی
  • کاهش علاقه به رابطه جنسی

در صورت داشتن حداقل ۵ تا از علائم بالا، حتما به یک پزشک یا روانپزشک مراجعه کنید تا تحت درمان قرار بگیرید. کم اشتهایی عصبی می‌تواند زندگی شما را دستخوش مشکلات زیادی کند، اما با درمان به موقع می‌توانید از عوارض آن جلوگیری کنید.

بیشتر بخوانید: تفسیر آزمایش تالاسمی ماژور

پزشک برای درمان کم اشتهایی چه کار می‌کند؟

پزشک ممکن است داروهای خاصی را برای کمک به افزایش اشتها و کاهش علائم دیگر، مثلا حالت تهوع برای فرد تجویز کند.

اگر افسردگی یا اضطراب باعث از کم شدن اشتها در فرد شده باشد، مشاوره و گاهی اوقات داروهای ضد افسردگی می‌توانند خیلی موثر باشند. اگر یک پزشک تشخیص دهد که یک داروی خاص باعث کاهش اشتها در شما شده، ممکن است بتوانند مقدار مصرف دارو یا نوع آن را تغییر دهند.


درمان خانگی کم اشتهایی

افراد کم اشتها ممکن است ۳ وعده غذایی کوچک‌تر در طول روز بخورند. هدف این است که این وعده‌های غذایی دارای کالری و پروتئین بالا باشند تا مطمئن شوید بدن‌تان مقدار زیادی مواد مغذی و انرژی دریافت می‌کند. همچنین ممکن است مصرف وعده‌های غذایی مایع مانند اسموتی‎ها و نوشیدنی‎های پروتئینی برای افراد مبتلا به کم اشتهایی آسان‌تر باشد.

افزودن گیاهان معطر، ادویه‌ها یا سایر طعم دهنده‌ها به وعده‎های غذایی نیز ممکن است فرد مبتلا به کم اشتهایی را به خوردن راحت‌تر غذا ترغیب کند. خوردن وعده‌های غذایی در محیط‌های آرامش‌بخش یا فضاهای اجتماعی ممکن است لذت غذا را افزایش دهد.

مصرف مایعات، ورزش سبک روزانه مانند پیاده‎روی کوتاه نیز در مواردی باعث بهبود مشکلات کم اشتهایی می‌شود.

سوالات متداول

علت کم اشتهایی چیست؟

افسردگی، اضطراب، دیابت، بیماری‌های مربوط به دستگاه گوارش و… می‌تواند از علل ایجاد کم اشتهایی باشد.

برای کم اشتهایی چی بخوریم؟

وعده‌های غذایی کوچک، غذاهای مایع مثل اسموتی و نوشیدنی‌های پروتئینی، استفاده از ادویه و گیاهان معطر در غذا و… می‌تواند کم اشتهایی را بهبود دهد.

چه دارویی اشتها را کم می کند؟

آنتی بیوتیک‌های خاص، کدئین، مورفین، داروهای شیمی درمانی و برخی داروهای ضد میگرن یا ضد افسردگی می‌توانند اشتها را کم کنند.

آیا کم اشتهایی باعث حالت تهوع می شود؟

کم اشتهایی یا بی اشتهایی می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و به حالت تهوع، سردرد و تشنگی مفرط منجر شود.


www.medicalnewstoday.com

www.healthline.com

www.mayoclinic.org

 


پاسخ دادن

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری نشانه گذاری شده اند *


سامانه مشاوره روانشناسی آنلاین مشوِرَپ با گلچین کردن زبده‌ترین متخصصان توانسته بستر امنی را فراهم کند.
با استفاده از این سامانه هم‌میهنان داخل و خارج کشور قادر خواهند بود در هر ساعت از شبانه روز مشاوره آنلاین بگیرند.
تنها ملزومات برای مشاوره گرفتن داشتن گوشی هوشمند، اتصال اینترنت و صرف هزینه‌ای مقرون به صرفه است.