دانستنی‌هایی درباره واکسن آنفولانزا

مهر ۱۸, ۱۴۰۰ 0
‌دانستنی‌هایی-درباره-واکسن-آنفولانزا.jpg

فصل سرما ممکن است برای عده‌ای یادآورد بیماری و آبریزش بینی و تب بالا و احساس ناخوشایند باشد. آنفولانزا از آن بیماری‌هایی است که می‌تواند نگرانی از سرد شدن هوا را برای ما بیشتر کند. با شروع همه‌گیری کرونا هم، نگرانی از مبتلا شدن به این بیماری در افراد خیلی بیشتر شده است. واکسن آنفولانزا از جمله راه‌هایی است که می‎‌تواند از شما در مقابل ابتلا به ویروس آنفولانزا محافظت کند. این واکسن حاوی مواد مختلفی است تا آنتی بادی در بدن تولید کند و مقاومت بدن را در مقابل ویروس افزایش دهد.
در این مطلب با هم در مورد آنفولانزا و واکسن آن می‌خوانیم. تفاوت این بیماری با سایر بیماری‌های مشابه را توضیح می‌دهیم و می‌بینیم تا چه اندازه نگرانی از ابتلا به آنفولانزا را باید جدی گرفت.

آنفولانزا چیست؟

آنفولانزا نوعی از بیماری‌های ویروسی است که از طریق ترشحات بینی و ریه‌ها از شخصی به شخص دیگر منتقل می‌شود. عطسه کردن یکی از شایع‌ترین راه‌های انتقال ویروس آنفولانزا است. این بیماری در دسته عفونت‌های تنفسی قرار می‌گیرد. در این دسته از بیماری‌ها، عفونت در ابتدا از ریه‌ها شروع به گسترش می‌کند. بیماری‌های بسیار زیادی در دسته عفونت‌های تنفسی قرار دارند که ویروس‌هایی به جز آنفولانزا آن‌ها را ایجاد می‌کنند اما به اشتباه آنفولانزا تلقی می‌شوند. برای مثال هنگامی که شخصی دچار سرماخوردگی می‌شود، طبق یک اشتباه رایج ممکن است بگوید به آنفولانزا مبتلا شده است؛ اما باید بدانیم که آنفولانزا را نوع خاصی از ویروس در بدن بوجود می‌آورد.
آنفولانزا به‌طور معمول تب بالایی ایجاد می‌کند، در مقایسه با دیگر عفونت‌های تنفسی احساس ناخوشایند بیشتر و درهای بدنی شدیدتری هم دارد. گرچه ممکن است دیگر ویروس‌ها هم علائمی مشابه آن‌چه آنفولانزا در بدن ایجاد می‌کند را به همراه داشته باشند.
به‌لحاظ علمی ویروس آنفولانزا به سه نوع A، B و C تقسیم می‌شود. آنفولانزای نوع A و B عامل بوجود آمدن اپیدمی آنفولانزای فصلی هستند که هرسال زمستان رخ می‌دهد. آنفولانزای نوع C‌، بیماری تنفسی خفیف‌تری محسوب می‌شود که علائم شدیدی در پی ندارد. این نوع از آنفولانزا برخلاف دو نوع دیگر عامل همه‌گیری سالانه نیست و مخاطرات مربوط به دو نوع دیگر را به همراه ندارد. ویروس نوع A خود به زیرشاخه‌هایی تقسیم می‌شود که هرکدام نام‌گذاری خاص خود را دارد.
آنفولانزا بیماری بسیار شایعی است. برای مثال در فصل ابتلا به آنفولانزا در آمریکا، بین ۵ تا ۲۰ درصد جمعیت به این ویروس مبتلا می‌شوند، نزدیک ۵۰۰ هزار نفر به دلیل ابتلا به آنفولانزا راهی بیمارستان می‌شوند و قریب به ۳۴ هزار نفر به دلیل این بیماری جان خود را از دست می‌دهند.

پاندمی موسوم به آنفولانزای خوکی در سال ۲۰۰۹ از یک ویروس نوع A آنفولانزا ناشی شده بود که بر پایه ساختار آن H1N1 نام‌گذاری شد. بسیاری از ژن‌های موجود در این ویروس شبیه به ژن‌های ویروسی بودند که در خوک‌ها باعث آنفولانزا می‌شوند و به همین دلیل این نوع از آنفولانزا را آنفولانزای خوکی نامیدند. اما پس از مدتی مشخص شد این دو نوع ویروس با یکدیگر متفاوت هستند.

چرا واکسن آنفولانزا بزنیم؟

آنفولانزا باعث عفونت بالایی در بدن می‌شود و در واقع یک بیماری عفونی است. این ویروس، عفونت تنفسی را با خود به همراه خواهد داشت که ممکن است زندگی را به‌طور جدی تهدید کند و در مواردی منجر به مرگ شود. در حالی که در صورت ابتلا به سایر عفونت‌های تنفسی ویروسی، علائم بیماری به‌طور معمول خفیف هستند و اکثر افراد می‌توانند در حالت بیماری به کار یا رفتن به مدرسه و انجام کارهای روزانه خود ادامه دهند؛ اما در بیماری آنفولانزا علائم شدیدتر و طولانی مدت است و باعث می‌شود افراد روزهای کاری خود را از دست بدهند یا از مدرسه مرخصی بگیرند و زندگی آن‌ها دچار اختلال شود. عفونت ناشی از آنفولانزا، بدن را به‌شدت تحت فشار قرار می‌دهد.
علاوه بر این، آنفولانزا یک بیماری مسری است و شما نمی‌توانید با رعایت شخصی، به‌طور کامل از ابتلا به آن در امان بمانید. مخصوصا اگر دچار بیماری زمینه‌ای باشید، آنفولانزا می‌تواند بیش از دیگران سلامت شما را مورد تهدید قرار دهد.
همان‌طور که گفته شد، آنفولانزا با بیماری‌هایی نظیر سرماخوردگی ساده متفاوت است و هرسال زندگی تعداد قابل توجهی از افراد را در معرض خطر قرار می‌دهد. بنابراین با استفاده از واکسیناسیون، علاوه‌بر این که زنجیره انتقال کوتاه و یا قطع می‌شود، ‌افراد بیشتری نیز از ویروس آنفولانزا جان سالم به ‌در خواهند برد.

انواع مختلف واکسن آنفولانزا

واکسن آنفولانزا هر سال برای پیشگیری از ابتلا به ویروس آنفولانزا در همان سال عرضه می‌شود. ترکیب ویروس‌های آنفولانزا هر سال تغییر پیدا می‌کند و شکل جدیدی به خود می‌گیرد. بنابراین لازم است نوع واکسنی که برای مقابله با ویروس جدید عرضه می‌شود نیز تغییر کند تا بتواند اثر ویروس را از بین برده و با آن مقابله کند. این نوع از واکسن‌ها که هر سال و بر اساس نوع ویروس تغییر شکل یافته در همان سال تولید و عرضه می‌شوند، واکسن آنفولانزای فصلی هستند.
دلیل تفاوت انواع مختلف ویروس آنفولانزا که هر سال جان ما را تهدید می‌کند، بالا بودن سرعت جهش در این ویروس است. بر اثر جهش ویروس آنفولانزا ساختار آن تغییر پیدا کرده و نسبت به واکسن‌هایی که پیش از این تولید و تزریق شده‌اند، مقاوم می‌شود.
به‌طور کلی واکسن آنفولانزا دو هفته پس از زمان تزریق می‌تواند بدن را در برابر ویروس آنفولانزا مقاوم کرده و موثر باشد. واکسن آنفولانزا تنها در برابر انواعی از ویروس که با واکسن مطابقت دارند موثر است. به همین دلیل است که هرسال باید واکسیناسیون مجدد با واکسن‌های تولید شده در همان سال انجام شود.

 

واکسن تزریقی آنفولانزا

واکسن آنفولانزا یک واکسن غیرفعال است. این یعنی واکسن آنفولانزا حاوی ویروس‌های کشته شده آنفولانزا است. همچنین این واکسن می‌تواند یک نوع واکسن نوترکیب باشد. یعنی بدون استفاده از ذرات ویروسی تهیه شود. پزشکان این واکسن را به‌طور عضلانی یا زیر جلدی تزریق می‌کنند تا سیستم ایمنی بدن را وادار کنند در مقابل ویروس آنفولانزا آنتی‌بادی تولید کند.
واکسن تزریقی آنفولانزا یک واکسن مایع است که به عضله تزریق و به صورت تک دوز تولید می‌شود. پزشکان به‌طور معمول واکسن آنفولانزا را به عضله بازو تریق می‌کنند و از الکل برای استریل کردن محل تزریق استفاده می‌کنند. واکسن آنفولانزا به‌طور سالیانه و در فصل پاییز توصیه می‌شود و عوارض شایعی تاکنون برای این واکسن گزارش نشده است.
دو نوع واکسن آنفولانزا در بازار موجود است که در برابر سه نوع از ویروس‌های آنفولانزا باعث ایجاد ایمنی می‌شود. نوع دیگر آن یک واکسن چهارگانه است که در برابر ۴ نوع ویروس آنفولانزا، ایمنی بدن را تقویت می‌کند. هر دو نوع این واکسن‌ها را می‌توان به صورت عضلانی تزریق کرد. برای افراد بالای ۶۵ سال نیز واکسن‌های مخصوصی در بازار موجود است که توانایی ایجاد ایمنی بالاتری نسبت به واکسن‌های دیگر دارد.
مرکز کنترل و پیشگیری بیماری در آمریکا برای هر سال واکسن‌های آنفولانزای سه‌گانه یا چهارگانه و واکسن‌های دارای ویروس غیرفعال و یا واکسن‌ها نوترکیب و واکسن اسپری بینی را به همگان توصیه می‌کند.

واکسن اسپری بینی آنفولانزا
واکسن آنفولانزا به دو شکل تزریقی و اسپری بینی تولید و عرضه می‌شوند. این دو نوع واکسن با یکدیگر تفاوت‌هایی دارند. واکسن آنفولانزا حاوی ویروس کشته شده است و واکسن اسپری بینی حاوی ویروس ضعیف شده

واکسن اسپری بینی آنفولانزا

این نوع واکسن برای اولین بار در سال ۲۰۰۳ معرفی شد و در برابر همان انواع از ویروس آنفولانزا که واکسن تزریقی می‌تواند ایمنی ایجاد کند، کاربرد دارد. تنها تفاوت بین واکسن تزریقی و واکسن اسپری بینی در این است که واکسن اسپری بینی، به جای ویروس کشته شده، حاوی ویروس ضعیف شده آنفولانزاست و به جای تزریق، از طریق اسپری کردن در بینی استفاده می‌شود و ایمنی لازم را بوجود می‌آورد.
واکسن اسپری بینی آنفولانزا در دسته واکسن‌های تضعیف شده قرار می‌گیرد و به دلیل وجود ویروس‌های ضعیف، در بدن فرد واکسیناسیون شده علائم شدیدی ایجاد نمی‌کند. واکسن اسپری بینی آنفولانزا به جز زنان باردار، برای افراد ۲ تا ۴۹ سال مناسب تشخیص داده شده است. این واکسن در برخی از افرادی که بیماری‌های خاصی دارند باید با نظر پزشک و تحت مراقبت استفاده شود.
تمامی واکسن‌های اسپری بینی چهارگانه هستند. اگرچه واکسن اسپری بینی آنفولانزا علائم شدیدی ایجاد نمی‌کند اما ممکن است باعث آبریزش بینی، سردرد، سوزش گلو و سرفه شود. کودکانی که از این واکسن استفاده می‌کنند نیز ممکن است به تب خفیف و یا درد عضلانی دچار شوند.

عملکرد واکسن آنفولانزا

واکسن آنفولانزا سیستم ایمنی بدن را به تولید آنتی بادی ترغیب می‌کند تا در برابر ویروس‌های آنفولانزا در بدن مقاومت ایجاد کند. زمانی که ویروس وارد بدن شخص واکسینه می‌شود، آنتی بادی شروع به کار می‌کند، به ویروس حمله کرده، آن را می‌کشد و از گسترش عفونت در بدن جلوگیری می‌کند. اگرچه آنتی بادی‌هایی که واکسن آنفولانزا ایجاد می‌کند، در برابر انواع خاصی از ویروس آنفولانزا مقاوم هستند،‌ اما واکسن نمی‌تواند در برابر دیگر میکروب‌ها ایمنی ایجاد کند.

عوارض واکسن آنفولانزا
واکسن آنفولانزا ممکن است عوارضی به همراه داشته باشد اما این عوارض خفیف‌اند و پس از چند روز رفع خواهند شد

عوارض واکسن آنفولانزا

یک سوال رایج در مورد واکسن آنفولانزا این است که آیا این واکسن می‌تواند شما را به آنفولانزا مبتلا کند یا نه؟ به دلیل این‌که واکسن حاوی ویروس کشته شده یا ضعیف شده است، عده‌ای تصور می‌کنند با تزریق آن دچار بیماری می‌شوند. پاسخ پزشکان به این سوال منفی است. اما این واکسن نیز مانند دیگر داروها ممکن است عوارض جانبی مختلفی را در پی داشته باشد.
پس از تزریق واکسن، بازوی شخص واکسینه شده ممکن است تا مدتی دچار درد شود و کودکان ممکن است به عطسه دچار شوند. یکی از متخصصان در این زمینه معتقد است واکسن آنفولانزا در اکثر افراد عارضه خاصی ایجاد نمی‌کند و اگر عوارضی رخ دهد، خفیف بوده و در طول یک تا دو روز از بین می‌رود.
با این‌حال بسیاری از افراد پس از تزریق واکسن آنفولانزا احساس بیماری می‌کنند و پزشکان دلیل این احساس را واکنش‌های مختلفی می‌دانند که واکسن آنفولانزا در بدن افراد ایجاد می‌کند.
این عوارض رایج بسیار شبیه به علائم سرماخوردگی هستند. یعنی آبریزش بینی، تب و سرفه. فراموش نکنیم که با تزریق واکسن، ما درواقع سیستم ایمنی بدن را به واکنش و ساخت آنتی‌بادی تحریک می‌کنیم و سیستم ایمنی هم ممکن است به اشکال مختلفی به آن واکنش نشان دهد.
پس از تزریق واکسن آنفولانزا ممکن است برخی از عوارض این واکسن در شما نیز مشاهده شود. در ادامه به برخی از انواع رایج این عوارض اشاره می‌کنیم. اگر با این عوارض مواجه شدید نگران نباشید، چرا که به‌طور معمول، خود به خود رفع خواهند شد.
درد در ناحیه بازو: احساس ناخوشایند یا درد در بازو پس از تزریق واکسن بسیار شایع است. این یعنی سیستم ایمنی بدن شما در حال بروز واکنش به واکسن و ایجاد آنتی بادی است.

ایجاد قرمزی و ورم در ناحیه تزریق واکسن: این مورد نیز نشانه مثبت دیگری از واکنش سیستم ایمنی به واکسن است. سیستم ایمنی همان‌طور که در برابر ایجاد هر نوع از جراحت واکنش نشان می‌دهد، به تزریق واکسن نیز واکنش مشابهی نشان خواهد داد.
تب خفیف: گرچه ممکن است تب خفیف در اثر تزریق واکسن ایجاد شود، اما عارضه‌ای است که به ندرت اتفاق می‌افتد. خیلی از اوقات فردی که هم‌زمان با دریافت واکسن آنفولانزا دچار تب می‌شود،‌ به یکی از دیگر ویروس‌های رایج در فصل اپیدمی آنفولانزا دچار شده است.
سندرم گیلن باره: این سندرم یک واکنش عصبی به واکسن است. بر اثر سندرم گیلن باره ممکن است در عضلات خود احساس ضعف و ناتوانی کنید. احتمال بروز این سندرم پس از تزریق واکسن آنفولانزا بسیار نادر است و اگر رخ دهد بسیار خفیف خواهد بود.
واکنش آلرژیک به واکسن آنفولانزا: ممکن است برخی افراد به واکسن آنفولانزا و عناصر سازنده آن مانند آنتی‌بیوتیک حساسیت داشته باشند. پزشکان معتقدند واکنش آلرژیک شدیدی که بر اثر واکسن ایجاد می‌شوند، می‌تواند شامل تنگی نفس، خس‌خس کردن صدا، ایجاد ورم در اطراف چشم و لب، کهیر، تب بالا و یا ایجاد تپش قلب باشد.
گرفتگی بینی، سردرد و خستگی نیز ممکن است از عوارض واکسن آنفولانزا باشد. در برخی از افراد، تزریق واکسن ممکن است باعث سرگیجه با بی‌هوشی شود، اما این موضوع به خودی خود ارتباط مستقیمی با تزریق واکسن آنفولانزا ندارد و ممکن است به دلیل ورود سوزن به بازوی فرد اتفاق افتاده باشد.
سرفه و عطسه از عوارض شایع در کودکانی است که واکسن آنفولانزا به آنان تزریق می‌شود. سوزش گلو نیز گرچه شایع نیست اما گاهی بر اثر مصرف واکسن اسپری بینی آنفولانزا ایجاد می‌شود که در این صورت خفیف بوده و به زودی رفع خواهد شد.

افراد آسیب‌پذیر از آنفولانزا
آنفولانزا در برخی از افراد ممکن است عوارض زیادی برجا بگذارد و جان افراد گروه‌های تحت خطر را به‌طور جدی تهدید کند. بهتر است این افراد هر سال واکسن آنفولانزا را دریافت کنند

چه کسانی باید واکسن آنفولانزا را دریافت کنند؟

واکسن آنفولانزا برای تمام افراد ۶ ماهه و بالاتر توصیه می‌شود اما بسیار مهم است که افراد گروه‌های در معرض خطر واکسینه شوند تا از مشکلات ناشی از آنفولانزا در آن‌ها جلوگیری شود. این افراد شامل گروه‌های زیر هستند:
تمام کودکان ۶ ماه تا ۴ سال، تمام افراد بالای ۶۵ سال، زنان باردار، زنانی که قصد بارداری دارند یا به‌تازگی زایمان کرده‌اند، افرادی که سیستم ایمنی بدن‌شان ضعیف است، افرادی که در طولانی مدت در مراکز مراقبتی مانند خانه سالمندان یا زندان نگهداری می‌شوند، هر فرد بالغ یا کودک مبتلا به بیماری‌های مزمن مانند آسم یا دیابت و همچنین کودکان یا نوجوانانی که به طور منظم آسپرین مصرف می‌کنند.

واکسن آنفولانزا و بارداری
زنان باردار و نوزادان مانند دیگر افراد در معرض ابتلا به آنفولانزا هستند. زنان باردار ممکن است بیش از سایر افراد به دلیل ابتلا به آنفولانزا در بیمارستان بستری شوند. مهم است که از زنان باردار، زنانی که تازه نوزاد خود را به دنیا آورده‌اند و همچنین از نوزادان در مقابل ویروس آنفولانزا محافظت ویژه‌ای به عمل بیاید.
پیشگیری از آنفولانزا در محافظت از این افراد گام اول و استفاده از داروهای ضد ویروسی دومین گام است. لازم است زنان باردار حتما واکسن آنفولانزای فصلی را دریافت کنند. تغییرات در سیستم ایمنی بدن، قلب و ریه‌ها در دوران بارداری، زنان را بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به بیماری‌های ویروسی قرار می‌دهد. نشان داده شده است که واکسیناسیون، خطر عفونت حاد تنفسی مرتبط با آنفولانزا را در زنان باردار تا نصف کاهش می‌دهد.
تزریق واکسن آنفولانزا می‌تواند خطر بستری شدن یک زن باردار را به‌طور متوسط تا ۴۰ درصد کاهش دهد. زنان بارداری که واکسن آنفولانزا می‌زنند نیز در چند ماه اول پس از تولد، از نوزادان خود در برابر بیماری آنفولانزا محافظت می‌کنند.
واکسیناسیون آنفولانزا در دوران بارداری بی‌خطر است. این واکسن در طول چند دهه به میلیون‌ها زن باردار ایمنی بالایی در مقابل ویروس آنفولانزا داده است. مهم است زنان باردار حتما از واکسن آنفولانزا استفاده کنند و نه واکسن ضعیف شده زنده مانند اسپری بینی. زنان بعد از زایمان، حتی در دوره شیردهی هم می‌توانند هر دو نوع این واکسن‌ها را دریافت کنند.

مقابله با عوارض جانبی واکسن آنفولانزا

هرگونه عارضه جانبی حاصل از واکسن آنفولانزا ممکن است طی چند روز به‌طور خود به خود رفع شود اما اگر این عوارض شما را آزار می‌دهد می‌توانید مراقبت‌هایی را برای مقابله با اثرات آن انجام دهید.
برای دردهای عضلانی، سردرد یا علائم مشابه آنفولانزا مسکن‌هایی مانند ایبوپروفن می‌توانند کمک‌کننده باشند. برای در بازو نیز می‌توانید از کمپرس سرد استفاده کنید.
عوارض جانبی واکسن آنفولانزای بینی نیز همین‌طور است. دردهای جزئی هزینه‌ای است که برای محافظت از خود در مقابل ویروس آنفولانزا می‌دهید.

 

سوالات متداول

بهترین زمان برای تزریق واکسن آنفولانزا، چه زمانی است؟

پزشکان توصیه می‌کنند بیماران و به‌خصوص کودکان هر سال و در ابتدای پاییز واکسن آنفولانزا دریافت کنند.

واکسن آنفولانزا تا چه اندازه تاثیرگذار است؟

واکسن آنفولانزا بین ۴۰ تا ۶۰ درصد تاثیرگذار است. با این وجود هنوز بهترین راه پیشگیری از ابتلا به بیماری آنفولانزا به شمار می‌رود.

کاستی‌های واکسن آنفولانزا چیست؟

واکسن آنفولانزا تنها ۴۰ تا ۶۰ درصد می‌تواند از ابتلا به ویروس آنفولانزا جلوگیری کند. همچنین تا دو هفته زمان لازم است تا این واکسن شروع به تاثیرگذاری کند. همچنین گاهی عوارضی مانند درد و ورم در ناحیه تزریق را ایجاد می‌کند.

آیا واکسن آنفولانزا می‌تواند در برابر ویروس کرونا مفید باشد؟

آنفولانزا و کرونا دو ویروس کاملا متفاوت هستند که واکسن‌های متفاوتی دارند. اما از آن‌جا که تزریق واکسن آنفولانزا به ایجاد ایمنی در برابر عفونت‌های تنفسی کمک می‌کند می‌تواند تاثیر مثبتی بر ابتلا به ویروس کرونا داشته باشد، اما از آن جلوگیری نمی‌کند.

 

منابع

www.medicinenet.com

www.prevention.com

www.cdc.gov

kidshealth.org

به اشتراک بگذارید
  •  
  •  

پاسخ دادن

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری نشانه گذاری شده اند *

18 − دوازده =


سامانه مشاوره روانشناسی آنلاین مشوِرَپ با گلچین کردن زبده‌ترین متخصصان توانسته بستر امنی را فراهم کند.
با استفاده از این سامانه هم‌میهنان داخل و خارج کشور قادر خواهند بود در هر ساعت از شبانه روز مشاوره آنلاین بگیرند.
تنها ملزومات برای مشاوره گرفتن داشتن گوشی هوشمند، اتصال اینترنت و صرف هزینه‌ای مقرون به صرفه است.