برگهٔ بعد »
stomach-1200x800.jpg

دی ۲۷, ۱۳۹۹ سلامت فردی0 نظر

سرطان معده در اثر رشد سلول‎های سرطانی در پوشش داخلی معده ایجاد می‎شود. این بیماری چهارمین سرطان رایج در جهان و دومین عامل مرگ بر اثر سرطان است که متاسفانه در ایران هم شیوع دارد. علائم سرطان معده در مراحل ابتدایی آن می‌تواند پنهان باشد، به همین دلیل شناسایی و تشخیص آن نسبت به برخی از سرطان‎های دیگر دشوار‎تر است. می‎توان گفت در بسیاری از موارد تا زمانی که این بیماری پیشرفت نکرده و به سایر بخش‎های بدن سرایت نکند، قابل تشخیص نیست. خوب است بدانید که معده یک کیسه عضلانی سه لایه است که در وسط شکم، زیر قفسه سینه قرار دارد. کار این اندام دریافت و نگهداری غذای خورده شده، تغذیه و آماده‌‎سازی آن برای هضم است. سرطان معده می‎تواند همه بخش‎های آن را درگیر کند، اما در بیشتر مواقع منظور از سرطان، درگیر شدن سلولهای بافت دیواره داخلی معده است. محلی از معده که درگیر سلول‎های سرطانی شده، تعیین کننده انتخاب گزینه‎های درمانی است. روش معمول درمان برای این نوع سرطان، انجام عمل جراحی برای خارج کردن کل یا بخشی از آن است. سایر درمان‎ها مانند شیمی درمانی یا پرتو درمانی ممکن است قبل یا بعد از جراحی انجام شوند.

علل و عوامل خطر ساز سرطان معده

هنوز به طور دقیق مشخص نیست که چه عواملی باعث سرطان معده می‎شود. پزشکان می‎دانند که سرطان از زمانی شروع می‎شود که تغییراتی در ساختار DNA سلول‎های معده ایجاد می‎شود. DNA سلول حاوی دستور‎العمل‎هایی است که به سلول می‎گوید چه کاری باید انجام دهد. این دستورا‎لعمل‎های جدید باعث مرگ سلول‎های سالم شده و تومورها را تشکیل می‎دهند که می‎تواند به بافت سالم حمله کرده و آنها را از بین ببرد. با گذشت زمان سلول‎ها می‎توانند به مناطق دیگر بدن گسترش یافته و متاستاز دهند. برخی از عوامل خطرساز در این بیماری عبارتند از:

  • بیماری بازگشت اسید معده به مری
  • رژیم غذایی کم میوه و سبزیجات
  • سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان معده
  • گاستریت یا ورم معده. برای آشنایی بیشتر درباره این بیماری به مقاله ورم معده چیست؟ در وب‎سایت مشوِرَپ مراجعه کنید.
  • سیگار کشیدن
  • پولیپ‎های معده
  • چاقی
  • رژیم غذایی سرشار از غذاهای شور و دودی
بالا رفتن ریسک سرطان در اثر کشیدن سیگار
استعمال دخانیات از جمله سیگار باعث افزایش ریسک سرطان معده می‌شود

علائم اولیه سرطان معده

گرچه به نظر می‎رسد که هیچ علائم و نشانه اولیه‎ای در این نوع سرطان مشاهده نمی‎شود اما با رشد و گسترش بیماری، برخی از شواهد، گویای مشکلی در این اندام هستند. از جمله این موارد می‎تواند به نشانه‎های زیر اشاره کرد:

  • کاهش وزن بی دلیل
  • درد شکم یا درد مبهم در بالای شکم
  • نفخ بیش از حد. برای آگاهی بیشتر درباره این مشکل می‎توانید مقاله درمان نفخ را از وب‎سایت مشوِرَپ مطالعه کنید.
  • سوء هاضمه
  • احساس سیری بعد از خوردن وعده غذایی کوچک

آشنایی با این علائم و مراجعه زودهنگام به پزشک می‎تواند به شناسایی به‎موقع این بیماری و درمان مناسب منجر شود. یکی از عواملی که باعث خطرساز بودن این سرطان شده است، مراجعه دیرهنگام برای درمان و ناتوانی در کنترل آن است. سرطان معده در مرحله پیشرفته رشد و گسترش یافته و می‎تواند اندام‎های اطراف یا دوردست را هم تحت تاثیر قرار دهد از جمله کبد و روده بزرگ. برخی از علائم پیشرفته این بیماری هم عبارتند از:

  • کاهش وزن قابل توجه و استفراغ بیش از حد در اثر انتشار بیماری به روده و بروز انسداد در معده یا روده
  • زردی پوست یا چشم در اثر گسترش بیماری به کبد

آیا بیماری‎های دیگری با علائم مشابه سرطان معده می‎شناسید؟

بیشتر بدانید: علائم دفع پروتئین

انواع سرطان معده

بیش از ۹۰ درصد موارد سرطان معده را نوعی از آن به نام آدنوکارسینوم تشکیل می‎دهد. با این حال این بیماری انواع دیگری هم دارد که گرچه احتمال ابتلا به آن‎ها کمتر است، اما لازم است که در مورد آن‌ها نیز بیشتر بدانیم. در ادامه به توضیح بیشتر درباره انواع سرطان معده می‎پردازیم.

آدنوکارسینوم

شایع‎ترین نوع سرطان معده به نام آدنوکارسینوم شناخته می‎شود. این بیماری از بافت غدهای سرچشمه می‎گیرد. منشا آن به طور خاص، نوعی بافت غده‎ای است که به عنوان بافت اپیتلیال شناخته می‎شود و سطوح، حفره‎ها و تمام اندام‎های بدن را می‎پوشاند. از آن‎جا که تمام اندام‎های بدن ما با این بافت پوشیده شده است، آدنوکارسینوم می‎تواند بر روی هر اندام دارای آن بافت به جز معده هم اثر بگذارد و باعث گسترش بیماری شوند.

زرد شدن چشم‎ها در اثر متاستاز سرطان معده به کبد
در صورت متاستاز سرطان معده به کبد، بخش سفید چشم‎ها ممکن است به رنگ زرد دیده شود

لنفوم معده

لنفوم به سرطانی گفته می‎شود که از سیستم لنفاوی منشاء می‎گیرد. سیستم لنفاوی که متشکل از لنفوسیت‎هاست، وظیفه دفاع از بدن در برابر عفونت و بیماری‎‎ را بر عهده دارد. رشد و تکثیر غیر طبیعی لنفوسیت‎های بدخیم در ناحیه معده عامل لنفوم معده است. این بیماری تنها دو درصد از موارد سرطان معده را تشکیل می‎دهد.

تومورهای استرومال دستگاه گوارش

این تومورها شایع‎ترین تومورهای دستگاه گوارش هستند که بیشتر در معده یا روده کوچک فعال می‎شوند. چنین تومورهایی می‎توانند خوش‎خیم (غیر سرطانی) یا بد‎خیم (سرطانی) باشند. این تومورها از سلول‎های دیواره معده به نام سلول‎های بینابینی که نوعی بافت عضلانی صاف هستند، تشکیل می‎شود و تشکیل آن‎ها بیشتر در افراد سنین ۴۰ تا ۷۰ سال مشاهده می‎شود.

تومورهای کارسینوئید

این تومورهای معده باعث ایجاد نوعی سرطان نادر با سرعت رشد آهسته می‎شوند که از سلول‎های سیستم عصبی و غدد درون‎ریز سرچشمه می‎گیرند. تومورهای کارسینوئید می‎توانند در هر قسمتی از بدن ایجاد شوند و معمولا تا قبل از پیشرفت بیماری هیچ علامت و نشانه‎ مشهودی ایجاد نمی‎کنند. این تومورها ممکن است باعث تولید هورمون‎هایی در بدن شوند که علائمی مثل اسهال را در پی دارد.

بیشتر بدانید: مواد خوراکی از بین برنده فیبروم رحم

سن سرطان معده

سن معمول برای ابتلا به سرطان معده در جهان، بعد از ۷۲ سالگی و سن شیوع و افزایش شیب بیماری بعد از ۶۰ سالگی است. اما به طور کلی احتمال بروز آن بعد از ۵۰ سالگی بالا می‎رود. سن ابتلا به سرطان معده در زنان و مردان ایرانی به ترتیب بین ۶۵ تا ۶۹ و ۶۰ تا ۶۴ سال بوده که ۱۰ سال کمتر از میانگین جهانی آن است. به نظر می‎رسد این موضوع به عادات غذایی و سبک زندگی ایرانی‎ها بستگی داشته باشد.

طول عمر سرطان معده

بقای بیماران مبتلا به سرطان معده به مرحله و پیشرفت آن و متاستاز بیماری به سایر نقاط بدن بستگی دارد. به نظر می‎رسد که شانس بقای ۵ ساله بیماران مبتلا به سرطان معده در ایران خیلی زیاد نیست. این مسئله با سن بالا، مرحله بیماری و متاستاز به سایر نواحی بدن مرتبط است. یکی از مهم‎ترین دلایل شانس پایین زنده ماندن این بیماران، دیر مراجعه کردن برای تشخیص و درمان بیماری است. اکثر بیماران در مراحل نهایی مراجعه می‎کنند که در این وضعیت اغلب دچار متاستازهای غدد لنفاوی، کبد و حتی نواحی دوردست هستند. در نتیجه درمان آن‎ها بسیار دشوار خواهد بود. بنابراین آموزش‎های فراگیر از طریق رسانه‎های عمومی در مورد علائم اولیه بیماری و انجام معاینات دوره‎ای برای تشخیص زودهنگام بیماری ضروری است.

تشخیص سرطان معده

اولین مرحله در تشخیص سرطان معده با بررسی کامل تاریخچه خانوادگی شروع می‎شود. این مسئله در شناسایی این بیماری بسیار مهم است. البته علاوه بر گرفتن سابقه خانوادگی و انجام معاینه فیزیکی، چندین روش پیشرفته هم برای شناسایی سرطان معده وجود دارد. این روش‎ها عبارتند از:

  • آزمایش خون پنهان در مدفوع برای بررسی وجود خون در مدفوع
  • آندوسکوپی مجاری فوقانی گوارشی برای بررسی وجود سلول‎های غیر طبیعی
  • رادیوگرافی دستگاه گوارش فوقانی، یک آزمایش تشخیصی اشعه ایکس برای بررسی دستگاه گوارش
  • آزمایش هلیکوباکترپیلوری برای بررسی وجود این باکتری در معده که می‎تواند باعث زخم معده و سرطان شود.
  • جراحی لاپاراسکوپی که یک روش جراحی کم‌خطر با حداقل آسیب برای شناسایی قسمت‎های داخلی بدن است.

برای تعیین و شناسایی مراحل سرطان معده از روش‎هایی مانند نمونه برداری، سی تی اسکن، سونوگرافی، آندوسکوپی و لاپاراسکوپی استفاده می‎شود. متخصصان این بیماری را با توجه به اندازه تومور، تعداد غدد لنفاوی درگیر و متاستاز آن به سایر نقاط بدن، طبقه بندی می‎کنند که به آن استیج بیماری می‎گویند. این طبقه بندی بین صفر تا چهار بوده که استیج صفر با حداقل و استیج چهار با حداکثر خطر است.

بیشتر بدانید: برای عفونت کلیه چه بخوریم

درمان سرطان معده

به طور کلی دو نوع درمان موضعی و سیستمیک برای سرطان معده قابل انجام است. ممکن است پزشک تشخیص دهد که یکی از آن‎ها یا هر دو نوع برای درمان بیمار مورد نیاز است. این روش‎ها با توجه به سن و سلامتی بیمار، مرحله بیماری، نوع، اندازه و محل تومور و نتایج آزمایشات فرد انتخاب می‎شوند. در ادامه به توضیح درباره هر یک از این روش‎ها می‎پردازیم.

درمان موضعی

جراحی و پرتو درمانی نمونه‎هایی از درمان‎های موضعی هستند که فقط ناحیه‎ای را که توسط تومور درگیر شده، تحت تاثیر قرار می‎دهند. در این روش‎ها تلاش می‎شود که فقط سلول‎های سرطانی تخریب شده و از آسیب رساندن به سلول‎های سالم جلوگیری شود.

درمان سیستمیک

در این روش دارو با عبور از جریان خون به تمام سلول‎های بدن می‎رسد. شیمی درمانی نمونه‎ای از این روش است. از درمان سیستمیک برای حذف یا کنترل سلول‎های سرطانی استفاده می‎شود. البته روش دیگری به نام درمان بیولوژیک هم ممکن است برای مقابله با سرطان معده به کار گرفته شود که عوارض جانبی روش‎هایی مانند شیمی درمانی را به حداقل می‎رساند. این روش‎ها توانایی بدن بیمار برای مبارزه با بیماری را تقویت کرده و سیستم ایمنی بدن را به سمت هدف قرار دادن سلول‎های سرطانی هدایت کند.

انجام پرتو درمانی برای از بین بردن سلول‎های سرطانی معده
رادیوتراپی یا پرتو درمانی یک روش موضعی در درمان سرطان معده است

پیشگیری از سرطان معده

پزشکان توصیه می‎کنند که برای کاهش خطر ابتلا به سرطان معده موارد زیر را رعایت کنید:

اضافه وزن خود را کاهش دهید.  داشتن وزن مناسب و حفظ تناسب اندام می‎تواند ریسک ابتلا به انواع بیماری‎ها از جمله سرطان معده را کاهش دهد. اگر برای کاهش وزن و دریافت برنامه مناسب برای این کار به راهنمایی تخصصی نیاز دارید، می‎توانید از مشاوران تغذیه مشوِرَپ کمک بگیرید. برای این کار به سایت مشوِرَپ مراجعه کنید.

رژیم غذایی سرشار از میوه و سبزی داشته باشید. انتخاب طیف گسترده‎ای از میوه‎ها و سبزیجات رنگارنگ می‎تواند به سلامت معده کمک کند.

مقدار غذاهای شور و دودی را کاهش دهید. این غذاها محرک معده هستند و با آسیب به دیواره معده، احتمال زخم و بروز سرطان را در آن افزایش می‎دهند.

مصرف دخانیات را کنار بگذارید. کشیدن سیگار و قلیان ریسک ابتلا به انواع سرطان‎ها از جمله سرطان معده را به شدت بالا می‎برد. گرچه ترک سیگار ممکن است دشوار باشد، اما می‎تواند برای شما سلامتی را به ارمغان آورد.

بیشتر بدانید: راههای کاهش استرس و عصبانیت

کلام آخر

همان طور که گفته شد سرطان معده یکی از خطرناک‎ترین سرطان‎هاست که علت آمار مرگ و میر زیاد ناشی از آن در بیشتر مواقع، علائم اولیه پنهان است. این مسئله به شناسایی دیرهنگام بیماری و ناتوانی در انجام درمان مناسب منجر می‎شود. اگر افراد جامعه نسبت به بدن خود آگاه بوده و هر گونه تغییر در روند طبیعی آن را پیگیری کنند، می‎توان چنین بیماری‎هایی را در مراحل اولیه شناسایی و درمان به‎موقع را آغاز کرد. با این کار احتمال شکست سرطان بالا رفته و آمار مرگ ناشی از آن کاهش خواهد یافت. از سوی دیگر، حفظ روحیه بیمار و حمایت اطرافیان هم یک نکته مهم در درمان بیماری‎هایی مانند سرطان معده است. برخی از بیماران در اثر فشار بیماری و عوارض درمان با مشکلات روحی مواجه می‎شوند که نیاز به درمان تخصصی دارد. داشتن شرایط روحی مناسب می‎تواند در افزایش اثرگذاری درمان‎های انجام شده برای این بیماری نقش داشته باشد.

با توجه به آن‎چه در مورد علائم سرطان معده در این مقاله خواندید، می‎توانید با مشاهده خفیف‎ترین علائم با یک پزشک مجرب تماس گرفته و توصیه‎های لازم را دریافت کنید. مشاوران متخصص سامانه آنلاین پزشکی- سلامت مشوِرَپ می‎توانند در این زمینه به خوبی به شما کمک کنند. برای تماس با آن‎ها کافی است که به وب‎سایت یا اپلیکیشن مشوِرَپ مراجعه کرده و از خدمات ۲۴ ساعته آن بهره‎مند شوید. بهتر است بی تفاوت از کنار این علائم عبور نکنید و برای سلامتی خود بیش از پیش ارزش قائل باشید. آیا با علائم سرطان معده به خوبی آشنا شده‎اید؟

پرسش‎های متداول

سرطان معده چیست؟
به تشکیل و گسترش سلول‎های تغییر شکل یافته بر روی بافت داخلی معده سرطان معده گفته می‎شود. این بیماری در صورت عدم تشخیص زودهنگام ممکن است به اندام‎های دیگر مثل کبد منتشر شود.
علائم سرطان معده چیست؟
این بیماری در مراحل اولیه علائم قابل توجهی ندارد اما سوزش معده، دشواری در بلع، بی اشتهایی و کاهش وزن ناگهانی، احساس درد و پر بودن معده و استفراغ از مهم‎ترین ‎ نشانه‎های آن هستند.
درد سرطان معده چگونه است؟
درد مرتبط با سرطان معده در مراحل ابتدایی دردی مبهم یا خفیف و متناوب است که در نواحی بالای شکم حس می‎شود. این درد با تهوع مختصر ولی دائم و سوزش سر دل همراه است.
از کجا بفهمیم سرطان معده داریم؟
اگر به درد معده، استفراغ، کاهش وزن، بی اشتهایی، احساس پری در معده و سیری زودهنگام دچار هستید، می‎توانید در اولین فرصت با یکی از پزشکان متخصص گوارش و کبد مشوِرَپ مشاوره کنید

منابع

sjsph.tums.ac.ir

www.mayoclinic.org

www.healthline.com

stanfordhealthcare.org


برگهٔ بعد »
Comfortable-sleep1.jpg

خواب بخش بزرگ و مهمی از زندگی ماست، چون به طور مستقیم و غیر مستقیم بر سلامت روحی و جسمی ما اثر می‌گذارد. بنابراین داشتن خواب راحت یک اولویت اساسی است. خواب ناکافی و بی کیفیت می‌تواند به انرژی روز، بهره‌وری، تعادل عاطفی و حتی سلامتی جسمی انسان آسیب وارد کند. با این حال بسیاری از افراد خواب شب خود را تلف کرده و سعی می‌کنند با خواب روزانه کمبود آن را جبران کنند. خوب است بدانید همان‌طور که احوال شما در ساعات بیداری به میزان و کیفیت خواب شب بستگی دارد، درمان مشکلات خواب هم در فعالیت‌های روزانه یافت می‌شود. عادات ناسالم در روز و انتخاب سبک زندگی ناسالم می‌تواند شما را درگیر کرده و با تغییر ریتم طبیعی زندگی، سلامت مغز و قلب، سیستم ایمنی، خلاقیت و نشاط شما را هم تحت تاثیر قرار دهد.

چند راهکار برای خواب راحت

با توجه به اهمیت خواب و استراحت، محققان همواره می‌کوشند تا با شناسایی راهکارهای موثر به بهبود کیفیت خواب افراد کمک کرده و سلامتی آن‌ها را تقویت کنند. این کار باعث بالا رفتن کیفیت زندگی و بهبود فکر و احساس افراد در طول روز خواهد شد. در ادامه به چند مورد از مهم‌ترین راهکارهای بالا بردن کیفیت خواب اشاره می‌کنیم.

با چرخه خواب و بیداری طبیعی بدن خود هماهنگ باشید

هماهنگ شدن با چرخه خواب و بیداری طبیعی بدن یا ریتم شبانه‌روزی، یکی از مهم‌ترین راهکارها برای خواب بهتر است. اگر یک برنامه منظم برای این کار داشته باشید، احساس نشاط بیشتری نسبت به خوابیدن به همان میزان در زمان‌های مختلف خواهید داشت، حتی اگر فقط یکی دو ساعت برنامه خواب خود را تغییر دهید. برای تنظیم ریتم طبیعی بدن لازم است که شما:

سعی کنید هر روز در یک زمان مشخص بخوابید و بیدار شوید

این کار به تنظیم ساعت داخلی بدن و بهینه سازی کیفیت خواب کمک می‌کند. زمانی که معمولا احساس خستگی می‌کنید را برای خوابیدن در نظر بگیرید تا پس از رفتن به رختخواب به خواب روید و زمان زیادی برای خوابیدن منتظر نمانید. اگر خواب کافی داشته باشید، باید بدون زنگ هشدار و به طور طبیعی بیدار شوید. اگر زود به خواب می‌روید اما برای بیدار شدن به زنگ هشدار نیاز دارید، ممکن است یک ساعت خوابیدن بیشتر به شما کمک کند.

به برنامه خواب خود مقید باشید

این عبارت به معنی این است که تحت هیچ شرایطی حتی در تعطیلات طولانی مدت و آخر هفته‌ها، از خوابیدن در ساعاتی غیر از ساعات مشخص شده خودداری کنید. هر چه برنامه خواب آخر هفته شما به هم ریخته‌تر باشد، برگشت به ریتم طبیعی سخت‌تر خواهد شد. اگر لازم است یک شب‌بیداری را جبران کنید، بهتر است به جای خوابیدن تا ظهر، یک چرت کوتاه بعد از ظهری را انتخاب کنید. برنامه خواب خودتان را بدون ایجاد اختلال در ریتم شبانه‌روزی طبیعی ادامه دهید. بی‌تعارف به ما بگویید که آخر هفته‌ها چقدر می‌خوابید!؟

در مورد چرت زدن هوشمند باشید

چرت زدن یک روش خوب برای کمبود خواب شبانه و سرحال شدن در طول روز است. البته اگر در به خواب رفتن یا کیفیت خواب شبانه خود مشکل دارید، چرت زدن روزانه می‌تواند وضعیت را بدتر کند. متخصصان می‌گویند که ۱۵ تا ۲۰ دقیقه چرت زدن عصرگاهی نقش مهمی در کیفیت فعالیت‌های روزانه و افزایش کارایی مغز دارد. فراموش نکنید که چرت طولانی در طول روز می‌تواند ریتم طبیعی خواب شما را کاملا تغییر داده و از کیفیت خواب شب بکاهد. برای آگاهی از علل خواب زیاد می‌توانید مقاله علت خواب زیاد را بشناسیم و آن را کنترل کنیم را از وب‌سایت مشوِرَپ مطالعه کنید.

چرت میان روز کوتاه و با کیفیت
خواب کوتاه عصرانه به بهبود عملکرد مغز کمک می‌کند

قرار گرفتن در معرض نور را کنترل کنید

ملاتونین یک هورمون طبیعی است که در اثر قرار گرفتن در معرض نور خورشید ترشح می‌شود. این هورمون نقش اساسی در تنظیم چرخه خواب و بیداری دارد. ملاتونین ترشح شده از مغز انسان در هنگام تاریکی باعث خواب‌آلودگی می‌شود و در هنگام وجود نور به حفظ هوشیاری کمک می‌کند. با این حال بسیاری از جنبه‌های زندگی مدرن می‌توانند تولید ملاتونین را در بدن تغییر داده و ریتم شبانه‌روزی را مختل کنند. در ادامه به راه‌های دریافت نور مناسب برای تولید ملاتونین کافی اشاره می‌کنیم.

در طول روز

هر صبح، خود را در معرض نور خورشید قرار دهید. به عنوان مثال قهوه خود را بیرون از خانه بنوشید یا صبحانه را در کنار پنجره آفتابی بخورید. برخورد نور خورشید به صورت شما باعث می‌شود که سرحال شوید.

در طول روز به اندازه کافی فعالیت‌های بیرون از منزل داشته باشید. سعی کنید بخشی از کارهای روزانه خود را در بیرون از منزل انجام دهید؛ مثلا در خارج از خانه ورزش کنید یا به گیاهان رسیدگی کنید.

تا حد امکان نور طبیعی به خانه یا محل کارتان وارد کنید. پرده‌ها را باز کنید و سعی کنید میز کار خود را در نزدیک‌ترین فاصله به پنجره قرار دهید.

بیشتر بدانید: اثر استرس بر قاعدگی و روش‌ های کنترل استرس

در طول شب

یک تا دو ساعت قبل از خواب به صفحات نمایشگرها نگاه نکنید. نور آبی صفحه‎‌های تلفن همراه، تبلت، لپ تاپ و کامپیوتر می‌تواند خواب شما را مختل کند. برای کاهش این مشکل می‌توانید از صفحه‌های نمایش‌گر کوچک‌تر، کاهش روشنایی صفحه، استفاده از نرم‌افزارهای تغییر دهنده نور و… استفاده کنید تا نور صفحه به حداقل برسد. آیا می‌توانید بدون تلفن همراه خود به رختخواب بروید!؟

اواخر شب تلویزیون تماشا نکنید. نور تلویزیون نه تنها ملاتونین را سرکوب می‌کند بلکه بسیاری از برنامه‌های آن در اواخر شب به جای آرامش‌بخش بودن، محرک هستند. به جای تماشای تلویزیون بهتر است به موسیقی یا کتاب صوتی گوش دهید.

با دستگاه‌های دارای نور پس زمینه مطالعه نکنید. تبلت‌هایی که نور پس زمینه دارند از کتاب‌خوان‌های الکترونیکی که منبع نور از خود ندارند، آسیب‌زا‌تر هستند.

در تاریکی کامل به رختخواب بروید. از پرده‌های ضخیم برای جلوگیری از ورود نور به اتاق خوابتان استفاده کنید یا ماسک چشمی بزنید.

در صورت نیاز از چراغ‌هایی با نور کم استفاده کنید. اگر در طول شب باید از رختخواب خارج شوید، برای حفظ ایمنی خود نیاز به مقداری نور دارید. برای این کار می‌توانید یک چراغ قوه کوچک داشته باشید یا از نور غیر مستقیم در اتاقی دیگر استفاده کنید. به هیچ عنوان چراغ اتاق خوابتان را روشن نکنید تا دوباره به راحتی به خواب روید.

در طول روز ورزش کنید

افرادی که در طول روز ورزش می‌کنند، خواب شبانه بهتر و خواب روزانه کمتری دارند. ورزش هم‌چنین علائم بی‌خوابی و آپنه خواب را بهبود می‌بخشد و مدت زمانی را که در مرحله عمیق خواب می‌گذرانید افزایش می‌دهد. هر چه با شدت بیشتری ورزش کنید، اثر آن نیز بر کیفیت خواب شما افزایش می‌یابد. اما حتی ورزش سبک مثل پیاده‌روی کوتاه روزانه هم برای این کار موثر خواهد بود. البته برای تجربه خواب با کیفیت در اثر ورزش نیاز به صبوری و مداومت دارید، زیرا اثر آن به تدریج و در طی چند ماه ورزش پیوسته آشکار می‌شود.

برای خواب بهتر لازم است که درست ورزش کنید. برنامه ورزشی خودتان را در صبح یا عصر قرار دهید و از انجام فعالیت بدنی پیش از خواب پرهیز کنید. چون ورزش متابولیسم و دمای بدن را بالا می‌برد و هورمون‌هایی مانند کورتیزول را تحریک می‌کند که به افزایش تپش قلب و… منجر می‌شود. حداقل سه ساعت قبل از خواب فعالیت متوسط تا شدید نداشته باشید. بعد از گذشت مدتی، اگر هنوز دچار اختلال خواب هستید، می‌توانید از حرکات آرام کششی یا یوگا در ساعات پیش از خواب کمک بگیرید.

کار کردن با تلفن همراه در رختخواب در ساعاتی که بدن نیاز به خواب دارد
نگاه کردن به صفحه لوازم الکترونیکی پیش از خواب باعث اختلال در خواب راحت می‌شود

به آن‌چه که می‌خورید و می‌نوشید توجه کنید

عادات غذایی روزانه به شدت در داشتن یک خواب خوب نقش دارند. اثر این مواد غذایی هرچه به ساعات پایانی شب نزدیک‌تر می‌شود، بیشتر است. توصیه می‌شود که:

مصرف کافئین و نیکوتین را محدود کنید. شاید تعجب کنید اگر بدانید که کافئین ۱۰ تا ۱۲ ساعت پس از نوشیدن آن می‌تواند باعث اختلال در خواب شود. سیگار کشیدن هم محرک دیگری در بروز مشکلات خواب است. پس بهتر است پیش از خواب سیگار نکشید.

از خوردن وعده‌های غذایی سنگین در شب خودداری کنید. وعده‌های اصلی خود را در صبح و ظهر بخورید و برای شام، غذای سبکی انتخاب کنید. هم‌چنین غذاهای تند و اسیدی در شب باعث درد و سوزش معده خواهند شد.

از نوشیدن مایعات زیاد در ساعات پایانی شب پرهیز کنید. نوشیدن مایعات زیاد منجر به اختلال در خواب و نیاز به رفت و آمد مکرر به سرویس بهداشتی می‌شود.

مصرف غذاهای شیرین و کربوهیدرات‌های تصفیه شده را کاهش دهید. خوردن مقدار زیادی شکر و مواد غذایی مثل نان سفید، برنج سفید و ماکارونی در طول روز می‌تواند باعث کاهش کیفیت خواب شبانه شود.

آرام باشید و ذهن خود را از اتفاقات روزمره پاک کنید

استرس، نگرانی و عصبانیت باقی‌مانده از روز می‌تواند باعث اختلال در خواب شما شود. گام برداشتن برای کنترل سطح استرس و یادگیری نحوه کنترل عادات نامناسب یک خواب راحت را به دنبال دارد. هم‌چنین می‌توانید یک آئین آرامش‌بخش را قبل از خواب امتحان کنید تا به شما کمک کند تا ذهن خود را برای خواب آماده کنید. یک دوش آب گرم، کم کردن نور محیط، گوش دادن به موسیقی آرام‌بخش یا یک کتاب صوتی از بهترین روش‌های آرام‌سازی پیش از خواب هستند. برای آگاهی بیشتر درباره این موضوع می‌توانید به مقاله راهکارهایی که کاهش استرس را به ارمغان می‌ آورند در وب‌سایت مشوِرَپ مراجعه کنید.

نکته مهم در این مسئله این است که هر چه مغز شما در طول روز فعال‌تر باشد، کاهش سرعت و رسیدن به آرامش در ساعات پایانی شب دشوارتر است. البته داشتن برنامه‌ریزی و طبقه بندی وظایف روزانه، صرف ساعات محدودی در شبکه‌های اجتماعی و تمرکز بر روی یک کار مشخص در هر نوبت هم می‌تواند به رهاسازی سریع‌تر ذهن کمک کند. داشتن تنفس عمیق برای کمک به خوابیدن بسیار موثر است. نفس کشیدن از شکم به جای قفسه سینه می‌تواند ضربان قلب، فشار خون و فشار روانی را کم کرده و به شما کمک کند تا بهتر بخوابید.

محیط خواب خود را بهبود دهید

در ساعات پایانی شب، مغز سیگنال‌هایی دریافت می‌کند مبنی بر این که زمان خواب و استراحت فرا رسیده است. پس باید برای خواب راحت استرس‌های روزانه را کنار گذاشته و به رختخواب بروید. گاهی تغییرات جزئی در محیط خواب شما می‌تواند کیفیت خوابتان را بسیار تغییر دهد. بهتر است که:

اتاق خود را ساکت نگه دارید. شما نمی‌توانید صدای ترافیک، همسایگان یا سایر اعضای خانواده را قطع کنید اما می‌توانید به کمک یک پنکه که صدای محیط را تحت پوشش قرار دهد یا به کمک یک گوش گیر، ورود صدای محیط را کم کنید.

اتاق خود را خنک نگه دارید. بیشتر افراد در یک اتاق کمی خنک (دمای حدود ۱۸ درجه سانتی‌گراد) با تهویه مناسب، خواب با کیفیت‌تری دارند. اتاق خواب خیلی گرم یا خیلی سرد می‌تواند خواب شما را مختل کند.

از راحتی رختخواب خود مطمئن شوید. تخت شما باید فضای کافی برای جابه‌جایی و تکان خوردن داشته باشد. اگر غالبا با درد کمر یا گردن‌ از خواب بیدار می‌شوید، ممکن است تشک، بالشت یا نحوه خواب شما مناسب نباشد.

اتاق خواب شما باید فقط محلی برای خواب باشد. از قرار دادن تلفن، تلویزیون و میز کار در اتاق خوابتان خودداری کنید. مغز شما باید پس از ورود به اتاق خواب فقط بر استراحت متمرکز باشد.

بیشتر بدانید: برای عرق دست و پا به چه دکتری مراجعه کنیم؟

بیدار شدن در طول شب و ناتوانی در به خواب رفتن مجدد
برای به خواب رفتن مجدد پس از بیدار شدن در طول شب باید بر آرامش تمرکز کنید نه خوابیدن

روش‌های خوابیدن مجدد را یاد بگیرید

بیدار شدن در طول شب امری طبیعی است اما اگر در به خواب رفتن مشکل دارید، این نکات می‌تواند به شما کمک کند:

ذهن خود را آزاد کنید. داشتن استرس باعث می‌شود که تشویق به بیدار ماندن شوید. برای دور ماندن از استرس، کافی است که بر احساسات خود تمرکز کنید یا تمرینات تنفسی انجام دهید. برای مطالعه بیشتر درباره این روش‌ها به شما توصیه می‌کنیم که مقاله ترفندهای آرام کردن ذهن هنگام بی خوابی را از وب‌سایت مشوِرَپ بخوانید.

آرامش را هدف خود قرار دهید نه خوابیدن. اگر به سختی به خواب می‌روید، یک روش آرام‌سازی مانند مدیتیشن یا آرامش عضلانی پیش‌رونده را در پیش بگیرید. این تمرینات حتی اگر به خوابیدن منجر نشود، می‌تواند آرامش کافی را در شما ایجاد کند.

یک فعالیت آرام و غیر تحریک کننده انجام دهید. اگر تا ۱۵ دقیقه نتوانستید مجددا بخوابید، از رختخواب خارج شده و یک کار غیر تحریک کننده مثل کتاب خواندن انجام دهید. چراغ‌ها را کم نور نگه دارید و از نگاه کردن به نمایشگرها خودداری کنید تا بدن تصور نکند که زمان بیدار شدن است.

روش هایی برای خواب سریع

تنفس عمیق و آهسته داشته باشید. تنفس سریع و کم عمق باعث استرس و بالا رفتن تپش قلب می‌شود. برای تسریع در روند خوابیدن باید بر نفس کشیدن متمرکز باشید.

غار نشین شوید! همه وسایل الترونیکی را کنار بگذارید و مانند زمانی که هیچ نوع تکنولوژی وجود نداشت به رختخواب بروید.

داشتن یک پتوی گرم و اتاق خنک بهترین وسایل برای خواب است. خوابیدن در محیط گرم باعث اختلال در خواب و عدم کیفیت آن خواهد شد.

مغز خود را فریب دهید. قصد زیاد برای خوابیدن در حقیقت باعث کاهش کیفیت خواب می‌شود. به خود بگویید که قصد دارید برای دقایقی بیدار بمانید و به فعالیت آرامش‌بخشی مثل خواندن کتاب بپردازید. با کاهش تمرکز روی خواب به سرعت مغز شما آماده خوابیدن خواهد شد.

خیال‌پردازی هدفمند داشته باشید. تمرین تجسم یا تصویرسازی، کاری شبیه رویاپردازی است. یک صحنه آرام مثل دریا یا جنگل را در ذهن تجسم کرده و به جزئیات آن توجه کنید تا آرامش پیدا کرده و کم کم به خواب بروید.

کلام آخر

خواب نقش مهمی در سلامتی انسان دارد؛ از بهبود سوخت و ساز بدن گرفته تا تقویت حافظه! اما در صورتی که خواب کافی و با کیفیت نداشته باشیم نمی‌توانیم از مزایای آن بهره ببریم. روش‌های متنوعی برای ارتقاء کیفیت خواب شناخته شده که در این مقاله به بخشی از مهم‌ترین و کاراترین آن‌ها اشاره کردیم. اما در صورتی که از طریق روش‌های گفته شده نتوانستید وضعیت خواب خود را اصلاح کنید، بهتر است با یک پزشک در این زمینه گفت‌و‌گو کنید. بررسی وضعیت فرد در یک کلینیک خواب و انجام آزمایش‌های تخصصی می‌تواند به شناخت علل اختلال خواب یا عدم کیفیت آن کمک کند. اگر نیاز به مشاوره فوری با یک پزشک متخصص در این زمینه دارید، می‌توانید همین حالا به وب‌سایت یا اپلیکیشن مشوِرَپ مراجعه کرده و به ده‌ها مشاور کاردان دسترسی داشته باشید. داشتن خواب راحت و با کیفیت یکی از اصلی‌ترین نیازهای انسان برای داشتن زندگی سالم است. به آن بها بدهید. آیا می‌دانید که چه عواملی کیفیت خواب شما را تحت تاثیر قرار می‌دهند؟

پرسش‌های متداول

چگونه راحت بخوابیم؟

به کمک ورزش روزانه، تغذیه مناسب، رها سازی ذهن، پیدا کردن ریتم طبیعی بدن، استفاده از معجزه نور خورشید و بهبود کیفیت محیط خواب می‌توان خوابی آرام و با کیفیت را تجربه کرد.

برای خواب راحت چه بخوریم؟

خوردن شام سبک حداقل سه ساعت پیش از خواب و نوشیدن یک لیوان شیر گرم در پایان شب به آرامش بدن کمک می‌کند. البته دمنوش‌های آرامش‌بخش مثل بابونه و گل گاوزبان و… هم می‌توانند به خواب راحت کمک کنند.

روش‌های داشتن خواب راحت چیست؟

خنک و ساکت نگه داشتن محیط خواب، دوری از وسایل الکترونیکی، مطالعه چند صفحه کتاب یا شنیدن موسیقی آرام، دوری از دغدغه‌های روزمره و تماشا نکردن تلویزیون در ساعات پایانی شب باعث داشتن خواب راحت می‌شود.

برای درمان اختلالات خواب به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

پزشکان متخصص مغز و اعصاب مشوِرَپ می‌توانند در زمینه مشکلات خواب و ارائه راهکارهای موثر برای بهبود آن به شما کمک کنند.

منابع

www.helpguide.org

amerisleep.com

www.sleepscore.com


برگهٔ بعد »برگهٔ بعد »
Memory-Improvement0-1200x600.jpg

داشتن یک حافظه قوی به نشاط و سلامت مغز شما بستگی دارد. چه دانشجویی باشید که برای امتحانات پایان ترم آماده می‌‌‌‌‌‌‌‌شوید، چه یک متخصص حرفه ­ای که تلاش می­ کند دانش خود را به کار بگیرد و یا فردی که به دنبال تقویت بخش خاکستری مغز با افزایش سن است، در هر حال تقویت حافظه بخشی از دغدغه­ های شماست. در گذشته می­‌گفتند که شما نمی‌توانید ترفندهای جدید را به یک سگ پیر آموزش دهید. اما تحقیقات دانشمندان نشان داده‌اند که این نظریه امروزه کاربردی ندارد. ضعف تدریجی بخش­‌های مختلف بدن پس از ورود به دوره میانسالی امری بدیهی است؛ اما واقعیت این است که مغز انسان توانایی حیرت‌انگیزی در انطباق و تغییر دارد، حتی تا سن پیری! این توانایی مغز به عنوان انعطاف‌­پذیری عصبی شناخته می­‌شود. برای مطالعه بیشتر درباره نقش افزایش سن بر حافظه، مقاله موجود در وب‌سایت مشوِرَپ با عنوان رابطه میانسالی و حافظه را مطالعه کنید. مغز می‌­تواند با تحریک مناسب، مسیرهای عصبی جدیدی ایجاد کند، اتصالات موجود را تغییر داده و با روش­‌های همیشه در حال تغییر سازگار شده و واکنش نشان دهد. در واقع شما می
توانید‌‌ از قدرت طبیعی انعطاف‌­پذیری عصبی مغز خود برای توانایی‌­های شناختی، تقویت توانایی جدید، یادگیری اطلاعات و بهبود حافظه استفاده کنید. آیا روش­های تقویت حافظه را می‌شناسید؟

راه‌های تقویت حافظه

می‌گویند تا زمانی که یک تکه کاغذ برای نوشتن وجود دارد، همه چیز را می­‌توان به خاطر سپرد. اما چرا وقتی برای بهبود حافظه راه­‌های آسان، طبیعی و سریع وجود دارد، به نوشتن متکی باشیم؟ این ده نکته عملی در مورد تقویت حافظه، قطعا مغز شما را تحریک می­‌کند:

بازی­های فکری انجام دهید

اغلب بزرگسالان معمولا یک برنامه ثابت و منظم برای روزهای خود دارند. برخیز، به محل کار برو، به خانه بیا و در کنار خانواده باش! آن­ها این کارها را انجام می­‌دهند و در واقع به انجام آن­ها عادت می­‌کنند. وقتی کاری به یک عادت روتین برای فرد تبدیل می‌شود، یعنی مغز از مسیرهای عصبی مشخصی برای انجام آن­ها استفاده می­‌کند و درگیر چالش و تصمیم‌­گیری نمی‌شود. به هم زدن نظم کارها، می­‌تواند با تحریک مغز، به رشد آن کمک می‌کند. برای تحریک مغز، بازی­‌های فکری پیدا کنید. در مجلات و روزنامه ­ها به دنبال سودوکو و جدول کلمات متقاطع باشید. سعی کنید از مغز خود به روش­های مختلف استفاده کنید. اما لازم نیست که همیشه برای انجام بازی­های فکری به سراغ کامپیوتر یا جدول و روزنامه بروید! استفاده از مسیر جدید برای رسیدن به محل کار، بازدید از مکان­‌های جدید در آخر هفته ­ها و… مناطق کمتر استفاده شده مغز را فعال می­‌کند. از هر چیز جدید، سرگرم کننده و چالش برانگیز برای تحریک مغزتان استفاده کنید.

غذاهای مقوی مغز بخورید

غذا سوخت بدن است و به مغز هم انرژی می‌رساند. داشتن یک رژیم غذایی متعادل نه تنها حافظه را بهبود می­‌بخشد، بلکه خطر ابتلا به زوال عقل در پیری را نیز کاهش می­‌دهد. مقدار زیادی امگا 3 بخورید که در انواع ماهی­ها یافت می‌شود. اگر غذای دریایی دوست ندارید، سعی کنید بیشتر گردو، اسفناج، کلم بروکلی و لوبیا بخورید. این خوراکی­ها دارای آنتی اکسیدان­هایی هستند که از سلول­های مغزی در مقابل آسیب محافظت می­‌کنند. برای مطالعه درباره تاثیرات رژیم غذایی بر سلامتی به مقاله رژیم غذایی چه تاثیری بر سلامت روان دارد که در وب‌سایت مشوِرَپ موجود است مراجعه کنید.

 

غذاهای سالم و مقوی برای تقویت حافظه
مصرف ماهی، مغزهای خوراکی و چربی های سالم به تقویت حافظه کمک می‌کند.

خواب کافی داشته باشید

همه می­‌دانند که بدن برای عملکردهای روزانه خود به مقدار مشخصی خواب و استراحت نیاز دارد. اما آیا می­‌دانید که خواب کافی باعث بهبود حافظه هم می­‌شود؟ به این دلیل که مغز حتی در حالت خواب و استراحت هم فعال است! مغز در این حالت روی خاطرات کار می­‌کند و حتی آن­ها رو دوباره سازمان‌دهی می‌کند. با دانستن این نکته حتما متوجه شده ­اید که چرا خواب می­‌بینیم!

ورزش کنید

داشتن فعالیت بدنی کافی و ورزش نه تنها بدن را روی فرم نگه می­‌دارد بلکه باعث سلامت مغز هم می‌شود. کاهش وزن و حفظ وزن مناسب، علاوه بر این که بدن را به شکل خوب خود بر می­‌گرداند، می­‌تواند عملکرد حافظه را نیز بهبود بخشد. یک تا یک و نیم کیلومتر پیاده روی، به ویژه با افزایش سن، باعث حفظ خاطرات می‌شود. تحقیقات نشان داده است که حجم مغز سالمندانی با این مقدار فعالیت بدنی، پس از 9 سال بیشتر از کسانی است که سبک زندگی کم تحرکی داشته‌اند. برای دانستن نقش ورزش در سلامتی، مقاله ۵ دلیل که ورزش برای سلامت روان بسیار مفید است را از وب‌سایت مشوِرَپ بخوانید.

آدامس بجوید

یک مطالعه نشان داده که جویدن آدامس به افراد کمک می­‌کند تا بیشتر روی یک کار تمرکز کنند. هم­چنین حافظه کوتاه مدت این افراد در مقایسه با کسانی که ادامس نمی‌جویدند، بهبود یافته است. فقط اطمینان حاصل کنید که آدامس جویدن شما به یک عادت آزاردهنده برای شما و اطرافیانتان تبدیل نشود!

استرس را کنترل کنید

استرس باعث می­‌شود که شما احساس گیجی و ناتوانی کنید. این مسئله می‌تواند بر مغز هم اثر منفی داشته باشد. استرس مزمن می‌تواند با گذشت زمان، سلول­های مغز را از بین ببرد و به هیپوکامپ -بخشی از مغز که خاطرات جدید را ایجاد و خاطرات قدیمی را ذخیره می­‌کند- آسیب بزند. مدیریت استرس یک راهکار موثر برای حفظ سلامتی مغز است. با راهکارهای کاربردی مدیریت استرس از طریق مقاله روش‌های کاربردی از بین بردن استرس در وب‌سایت مشوِرَپ بیشتر آشنا شوید.

سطح آهن بدنتان را کنترل کنید

کمبود آهن می‌تواند اثرات منفی جدی بر عملکرد مغز، از جمله تمرکز و حافظه داشته باشد. مطالعات نشان داده‌­اند افرادی که با سطح آهن کمتری در تست حافظه شرکت کرده‌اند، آزمون را در مدت زمان بیشتری به پایان رسانده و نمره آن­ها به طور قابل توجهی پایین­تر از افراد با سطح آهن طبیعی است. همین افراد پس از رفع کمبود آهن خود، توانستند امتیاز نرمال را دریافت کنند. خوشبختانه مصرف مکمل آهن و خوراکی­ های آهن­دار مثل پروتئین­های حیوانی، حبوبات، کلم بروکلی و اسفناج به راحتی این مشکل را برطرف می­‌کند.

دست راستتان را مشت کنید

تکنیک احمقانه‌­ای به نظر می ­رسد! درست است؟ اما باید بدانید که نتایج یک مطالعه نشان داد مشت کردن دست راست در هنگام یادگیری مطالب، می­‌تواند باعث بهبود عملکرد حافظه شود. البته برای اجرای این روش باید در هنگام یادآوری مطالب، دست چپ خود را مشت کنید. این روش برای به خاطر سپردن سریع مطالب در زمانی که به کاغذ و قلم دسترسی ندارید می‌تواند بسیار موثر باشد.

نقش خواب مناسب در بهبود عملکرد مغز
داشتن خواب کافی و با کیفیت از آسان‌ترین روش های تقویت حافظه است.

یشتر بدانید: راه کوچک شدن فیبروم

تمرکز داشته باشید

انجام دادن چند کار به صورت همزمان، اغلب به عنوان یک ویژگی خوب مورد ستایش قرار می­‌گیرد، اما این طور نیست! بر خلاف انتظار، این کار باعث کاهش بهره ­وری افراد می‌شود نه افزایش آن. انجام هم‌زمان چند کار در واقع باعث حواس پرتی مغز می‌شود و توانایی مغز برای تمرکز بر یک فعالیت را مخدوش می‌کند. بهتر است وظایف به ترتیب لیست شده و یکی پس از دیگری با تمرکز کامل انجام شوند. برای دانستن روش‌های افزایش تمرکز می‌توانید مقاله چگونه تمرکزی مانند عقاب داشته باشیم را از وب‌سایت مشوِرَپ بخوانید.

کتاب خواندن را جایگزین تماشای تلویزیون کنید

سعی کنید هر روز برنامه زمانی مشخصی برای کتاب خواندن داشته باشید. موضوعات جدید و متنوع را برای مطالعه انتخاب کنید و ذهن خود را با مطالب جدید به چالش بکشید. از کتاب­‌هایی مربوط به دوره­‌های زمانی مختلف، فرهنگ­های متنوع و آداب و رسوم گوناگون استقبال کنید و آن چه را که می­‌خوانید، در ذهن تصویرسازی و مرور کنید. این کار دقیقا عکس حالتی است که شما تلویزیون تماشا می‌کنید. در هنگام تماشای تلویزیون، مغز شما کاملا منفعل و گیرنده اطلاعات است که این مسئله به تدریج باعث تحلیل رفتن مغز می­‌شود. شما ترجیح می‌دهید که به تماشای تلویزیون بنشینید یا کتاب بخوانید!؟

تقویت حافظه برای درس خواندن

شما به عنوان یک دانشجو یا دانش آموز از بخش­های مختلف حافظه خود استفاده می‌کنید. هنگامی که شما یک مطلب را یاد می­‌گیرید، آن را به حافظه کوتاه مدت خود انتقال می‌دهید. انتقال این اطلاعات تازه آموخته شده به حافظه بلند مدت، چیزی است که نمرات و عملکرد آموزشی شما به آن بستگی دارد. اگر قادر به یادآوری درست مطالبی که خوانده‌­اید نیستید، ممکن است نیاز به بهبود حافظه داشته باشید. شما می­ توانید در کنار تکنیک­های ذکر شده در بالا، از روش­های دیگری برای به خاطر سپاری مطالب درسی کمک بگیرید:

  • سبک زندگی سالمی داشته باشید. از دخانیات و نوشیدنی­های الکلی دوری کنید.
  • تمرینات سخت‌­تری برای بهبود حافظه انتخاب کنید تا مغز خود را به چالش بکشید.
  • چهار ساعت بعد از یادگیری یک مطلب سخت، ورزش کنید تا آن را به خوبی به ذهن بسپارید.
  • به کسی آموزش دهید. این کار باعث می­‌شود تا مطلب آموخته شده به خوبی در ذهن تثبیت شود.
  • آن­چه را که در طول روز آموخته‌اید، پیش از خواب مرور کنید.
  • از روش­های یادیار استفاده کنید. مثلا مطالب درسی را به کمک میان­بر، کلمات مخفف، شعر یا آهنگ یاد بگیرید.
  • مطالب سنگین را در بخش­ های کوچک به حافظه بسپارید تا به خاطر آوردن آن­ها ساده‌­تر شود.
یاددهی مطالب تازه آموخته شده برای تثبیت بهتر آن‌ها
یاد دادن مطلب تازه آموخته شده به دیگری می‌تواند باعث تثبیت آن در ذهن شود

بیشتر بخوانید: مزایای مشاوره آنلاین

تقویت حافظه کوتاه مدت

حافظه کوتاه مدت در لوب پیشانی مغز قرار دارد و به چرک نویس مغز معروف است. اطلاعات جدیدی که شما می‌آموزید، در گام اول وارد این بخش می­‌شوند و اگر به خوبی در این ایستگاه ثبت نشوند، ورود مطالب به حافظه بلند مدت و یادآوری مجدد مطالب دشوار یا ناممکن خواهد بود. حافظه کوتاه مدت نقش اساسی در زندگی انسان دارد و ضعف و اختلال در آن، زندگی کاری و تحصیلی افراد را به مخاطره می‌اندازد. برخی از محققان معتقدند که حافظه کوتاه مدت فیلتری برای جدا سازی اطلاعات با ارزش از کم ارزش است. در واقع می­‌توان گفت که این بخش از مغز انسان تصمیم می­‌گیرد که او چه چیزی را در حافظه ثبت کند و چه چیزی را فراموش کند.

عواملی مثل استرس زیاد، افزایش سن، مصرف الکل و برخی از آسیب ­های مغزی، باعث اختلال در حافظه کوتاه مدت می­‌شوند. ناتوانی در یادآوری وقایعی که به تازگی روی داده ­اند، مهم‌ترین نشانه ضعف این حافظه است. گم کردن وسایل روزمره، اشتباه‌کردن در نام افراد، فراموش کردن کلمه مناسب در حین مکالمه هم از دیگر نشانه‌های مهم چنین اختلالی هستند. اما آیا می­‌توان حافظه کوتاه مدت را تقویت کرد؟

بله. می­‌توان با به کارگیری روش­‌های زیر، حافظه کوتاه‌مدت را تقویت کرد:

  • مهم‌ترین کار، اولویت بخشی به مطالب است. مطالبی که ارزش یادگیری دارند را به حافظه بسپارید.
  • تمرکز خود را بر روی یادگیری یا انجام فقط یک کار قرار دهید.
  • مطلبی را که می­‌خواهید به حافظه کوتاه مدت خود بسپارید، چند بار با صدای بلند برای خودتان تکرار کنید.
  • در طبیعت قدم بزنید و به مناظر طبیعی نگاه کنید.
  • مصرف شکر را کاهش دهید. این ماده با افزایش سطح قند خون، باعث کاهش تمرکز و اختلال در یادگیری می‌شود.
  • شکلات تلخ بخورید، چون ترکیبات موجود در این نوع شکلات باعث بهبود جریان خون به مغز و کاهش اختلالات ذهنی در سالمندان می‌شود.
  • مورد بعدی را شما اضافه کنید!

بیشتر بدانید: عوارض بارداری با چسبندگی رحم

نقش کندر در تقویت حافظه

ممکن است شما هم شنیده باشید که کندر در تقویت حافظه نقش دارد. طب سنتی نیز به مصرف این ماده برای بهبود حافظه به شدت توصیه می ­کند. همچنین گفته شده که پیامبر اسلام به جویدن مقدار کمی کندر در دوران بارداری تاکید داشته‌‌‌اند، زیرا مصرف آن را موجب افزایش هوش کودک در آینده می‌دانستند. این ماده مفید در سلامت دهان و دندان، پیشگیری از سرطان، مشکلات دستگاه گوارش و آرتروز نقش دارد. علاوه بر این­‌ها، مطالعات متعددی نشان داده­‌اند که مصرف کندر در دوزهای بالا، می­‌تواند به ارتقاء حافظه در موش‌­های صحرایی کمک کند. با این حال، هنوز هیچ مطالعه­ قابل استنادی بر روی انسان در این زمینه انجام نشده است. اگر تمایل دارید که از این ماده جهت بهبود حافظه استفاده کنید، بهتر است پیش از مصرف، مشاوره پزشکی دریافت کنید.

کندر به عنوان یک ماده طبیعی موثر در تقویت حافظه
مصرف کندر می‌تواند به تقویت حافظه کمک کند

 

حرف آخر

ضعف حافظه می­‌تواند نوعی بیماری یا نشانه‌­ای از ابتلا به یک بیماری جدی باشد. پس چنان­چه تغییرات محسوسی در عملکرد مغزی به ویژه حافظه خود مشاهده کردید، بهتر است در اسرع وقت با یک پزشک متتخصص در این خصوص صحبت کنید. دریافت مشاوره دقیق و کارا و شناسایی به موقع بیماری، می‌تواند از پیشرفت و شدت یافتن آن پیشگیری کرده و روند درمان را آسان‌­تر کند. برای این منظور، استفاده از مشاوره آنلاین که به کمک تکنولوژی در اختیار همگان قرار گرفته، بسیار راه‌گشاست. شما می­‌توانید از طریق سامانه خدمات آنلاین پزشکی- سلامت مشوِرَپ در کمترین زمان ممکن و با حداقل هزینه، به صدها پزشک و مشاور با تجربه در تخصص­های مختلف علوم پزشکی و روانشناسی دسترسی داشته و خدمات آنلاین دریافت کنید.

گرچه راه‌کارهای مختلف و متنوعی برای تقویت حافظه ذکر شده است اما کوشیدیم که در این مقاله به تکنیک‌هایی اساسی و موثر برای آن اشاره کنیم. روش­‌هایی آسان و ارزان که برای همه افراد در هر سن و جایگاهی قابل اجرا باشد. علاوه بر این به تقویت حافظه کوتاه مدت به عنوان اولین گام در یادگیری موثر پرداختیم. آیا تصور می­‌کنید که پیشرفت تکنولوژی در ضعف حافظه بشر نقش دارد؟ شما از چه روش­‌هایی برای تقویت حافظه خودتان استفاده می ­کنید؟

پرسش­های متداول

برای تقویت حافظه چه بخوریم؟

مصرف روزانه میوه و سبزیجات، باعث رسیدن انواعی از مواد مغذی مانند ویتامین‌­های گروه ب، منیزیم و روی به بدن می­‌شود که در بهبود حافظه نقش دارند. هم­چنین می­‌توان با مشورت پزشک، از مکمل­‌های دارویی برای این منظور استفاده کرد.

تمرین­های تقویت حافظه کدامند؟

یادگیری مطالب جدید، تمرکز، انتقال آموخته‌­ها به دیگران، توجه به جزئیات اشیا و مطالب، بازی­‌های فکری، یادگیری مهارت­‌هایی مانند زبان جدید، ساز‌ زدن یا آواز خواندن از بهترین تمرینات برای تقویت حافظه هستند.

چگونه ذهن قوی داشته باشیم؟

به کمک داشتن سبک زندگی سالم، ورزش منظم، دریافت ویتامین­‌ها و مواد معدنی کافی، خواب مناسب و دوری از دخانیات و الکل می‌­توانید ذهن خود را تقویت و عملکرد مغزی خود را بهبود دهید.

چه کارهایی باعث ضعیف شدن حافظه می‌شوند؟

عادت کردن به انجام کارهای روزمره باعث ضعیف شدن مغز می­‌شوند. پس در این زمان باید به فکر تغییر بود و با ایجاد چالش‌­های جدید، مغز را به فعالیت بیشتر تحریک کرد. البته تغذیه ناسالم، برخی از بیماری­‌ها و مصرف دخانیات هم ضعیف شدن حافظه را تشدید می­‌کنند.

برای مشکلات مربوط به حافظه به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

برای درمان مشکلات حافظه و مسائل مربوط به آن می‌توانید با پزشکان متخصص مغز و اعصاب مشوِرَپ گفت‌و‌گو کنید.

منابع

www.lifehack.org

buffer.com

scholarship-positions.com

www.healthline.com


برگهٔ بعد »
sleepiness.jpg

دی ۲۰, ۱۳۹۹ سلامت فردی0 نظر

حتما می‌دانید که بدن انسان نیاز به خواب کافی در شبانه روز دارد و در صورت تامین نشدن آن، با مشکلی به نام کم‌خوابی رو به رو خواهد شد. کم‌خوابی می‌تواند منجر به بروز علائم و مشکلات متعددی در زمینه سلامتی انسان شود. علت خواب زیاد موارد مختلفی است. خواب زیاد هم با اختلال در ریتم طبیعی بدن ممکن است مشکلاتی برای افراد ایجاد کند. کم‌خوابی یا پر‌خوابی می‌تواند نشانه یک عارضه پزشکی نیز باشند. حالا سوال اساسی اینجاست که دقیقا چقدر باید بخوابیم؟ نیاز خواب افراد در درجه اول به سن آن‌ها بستگی دارد. عوامل دیگری مانند بارداری، کمبود خواب و کیفیت آن هم ممکن است نیاز بدن افراد را به خواب تغییر دهند. بنیاد ملی خواب آمریکا، میزان طبیعی خواب مورد نیاز افراد را بر اساس گروه سنی آن‌ها به شکل جدول زیر طبقه‌بندی کرده است:

در این جدول میزان استاندارد خواب بر اساس سن تعیین شده است.

علت خواب آلودگی

به خواب زیاد و طولانی، پر­خوابی یا هایپرسومنیا گفته می­‌شود. احتمالا ۲ درصد افراد در جهان به چنین عارضه‌ای دچار هستند. بیماران مبتلا به پر‌خوابی، ممکن است به حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت خواب نیاز داشته باشند. اما از آن‌جا که مشغله زندگی روزمره اجازه چنین استراحت طولانی مدتی را به آن‌ها نمی‌دهد، اغلب در طول روز احساس خستگی شدیدی داشته و نیاز خواب خود را در روزهای پایان هفته تامین کنند. افراد مبتلا به پر‌خوابی در روزهای تعطیل می‌توانند تا ۱۵ ساعت هم بخوابند! این افراد ممکن است در طول روز و در مکان‌های نامناسبی مثل محل کار، پشت فرمان خودرو و… به خواب روند. هایپرسومنیا معمولا از سنین کودکی در افراد شروع می‌شود. البته باید بدانید که هر نوع خواب‌آلودگی یا خوابیدن بیش از حدی، هایپرسومنیا تلقی نمی‌شود. اگر بزرگسال هستید و به تازگی دچار احساس خستگی روزانه ناشی از کمبود خواب شده‌اید، ممکن است اتفاق دیگری در بدن شما باعث آن باشد. سوال اساسی این است که علت خواب زیاد چیست!؟

شایع‌ترین علت خواب زیاد بیش از حد، نداشتن خواب کافی و یا خواب بی‎کیفیت است. عوامل متعدد دیگری مانند ابتلا به برخی از بیماری‌ها یا کمبود مواد معدنی و ویتامین‌ها هم ممکن است باعث خواب زیاد شوند. چنان‌چه نیاز به مطالعه بیشتر درباره خستگی دارید، مقاله دلایل خستگی و خواب آلودگی در طی روز و درمان آن را از وب‌سایت مشوِرَپ مطالعه کنید. سایر عوامل موثر در خواب آلودگی بیش از حد عبارتند از:

  • بیماری قلبی
  • آپنه خواب یا وقفه تنفسی در خواب
  • مشکلات غده تیروئید
  • نارکولپسی
  • افسردگی
  • مصرف داروهای خاص مانند داروهای ضد افسردگی، آنتی هیستامین‌ها، داروهای صرع و…
کاربرد دستگاه CPAP برای افراد مبتلا به آپنه خواب
دستگاه CPAP می‌تواند به بهبود کیفیت خواب در افراد مبتلا به آپنه خواب کمک کند

 

خواب زیاد عوارض زیادی دارد که مهم‌ترین آن‌ها اضطراب، انرژی کم و مشکلات حافظه هستند. به نظر شما خواب زیاد ممکن است چه مشکلات دیگری برای فرد ایجاد کند؟

تشخیص خواب زیاد

اگر علائم خواب‌آلودگی بیش از ۶ هفته تداوم داشته باشد، بهتر است با یک پزشک مشورت کنید. در اولین ملاقات با پزشک، او احتمالا در مورد برنامه خواب، عادت‌های روزانه، داروهای مصرفی و سابقه بیماری‌های احتمالی شما سوالاتی خواهد پرسید. علاوه بر این ممکن است پزشک یک معاینه بدنی یا آزمایش را لازم بداند و یا حتی از شما بخواهد که یک مطالعه خواب انجام دهید. مطالعه خواب معمولا در مواردی ضرورت دارد که پزشک نتواند علت خواب زیاد را به سایر شرایط پزشکی نسبت دهد. این مطالعه شامل موارد زیر است:

  • خواب خود را از طریق مقیاس خواب Epworth ارزیابی کنید. این مقیاس به پزشک کمک می‌کند تا درک کند که خواب زیاد چگونه بر زندگی روزمره شما تاثیر می‌گذارد.
  • یک دفتر خاطرات خواب داشته باشید. شما باید در این دفتر تمامی عادات خواب خود، ساعات خوابیدن و بیدار شدن و تعداد دفعاتی که در طول شب از خواب بیدار می‌شوید را یادداشت کنید. به این ترتیب پزشک می‌تواند به دنبال مقدار و الگوی خواب شما باشد. بهتر است یک هفته قبل از مراجعه به پزشک، خواب خود را پیگیری و یادداشت کنید.
  • تست خواب چندگانه یا پلی‌سومنوگرافی انجام دهید. این آزمایش به این صورت است که شما یک شب در یک کلینیک خواب، به یک مانیتور متصل خواهید بود تا فعالیت مغز، حرکات چشم و پاها، ضربان قلب و سایر موارد توسط دستگاه‌های موجود اندازه‌گیری شوند.
  • آزمون تاخیر خواب چندگانه (MSLT) انجام دهید. این آزمایش به طور معمول در روز بعد از پلی‌سومنوگرافی انجام می­شود که میزان خواب فرد در طول روز را اندازه‌گیری می‌کند.
ارزیابی کیفیت خواب توسط دستگاه پلی‌سومنوگرافی در کلینیک خواب
به کمک تست خواب یا پلی‌سومنوگرافی می‌توان کیفیت خواب فرد را ارزیابی کرد.

 

 

بیشتر بدانید: اثر استرس بر قاعدگی و روش‌های کاهش استرس

علت خواب زیاد در زنان

داشتن خواب خوب و با کیفیت نیاز اساسی همه انسان‌هاست، اما نظرسنجی‌هایی که در سال ۲۰۰۵ توسط NFS Sleep در آمریکا انجام شد نشان داد که زنان بیش از مردان در خوابیدن و خواب ماندن مشکل دارند و حداقل چند روز در هفته، میزان خواب‌آلودگی بیشتری را تجربه می‌کنند. داشتن خواب مناسب امری حیاتی است، اما کیفیت خواب هم به همان اندازه مهم است. شرایط بیولوژیکی مختص زنان مانند چرخه قاعدگی، بارداری و یائسگی ممکن است بر میزان و کیفیت خواب یک زن اثر داشته باشد. علت این امر می‌تواند ایجاد تغییرات در سطح هورمون‌ها باشد که یک زن در طول زندگی خود تجربه می‌کند؛ مانند تغییر در سطح استروژن و پروژسترون که به نظر می‌رسد در خواب تاثیر داشته باشند. درک تاثیرات این هورمون‌ها، عوامل محیطی و عادت‌های زندگی می‌تواند بر چرخه خواب زنان تاثیر داشته باشد. برای مطالعه نقش یائسگی در زنان مقاله عوارض یائسگی و راه‌حل‌های آن را از وب‌سایت مشوِرَپ مطالعه کنید. حدس می‌زنید که زنان به چه دلایل دیگری دچار اختلال خواب می‌شوند؟

علت خواب زیاد در زنان باردار
بارداری یکی از عواملی است که می‌تواند به اختلال خواب (پر‌خوابی یا کم‌خوابی) منجر شود

 

روش‌های درمان خواب زیاد

وقتی به درستی بدانیم که اصلی‌ترین علت خواب زیاد چیست، می‌توانیم درمان مناسب را آغاز کنیم. این کار اغلب به معنای ایجاد تغییر در برنامه خواب، عادات و برنامه‌های روزمره، مدیریت استرس و مدیریت خواب است. در صورت تشخیص مشکلاتی مانند آپنه خواب، استفاده از دستگاه‌های مخصوص در درمان موثر است. با این حال مواردی هم وجود دارد که از داروهایی مانند مدافینیل برای درمان خواب بیش از حد و حفظ هوشیاری بیمار در طول روز استفاده می‌شود. هم‌چنین می‌توان برای بیماران مبتلا به نارکولپسی داروهایی تجویز کرد تا به آن‌ها کمک کند که در طول روز بیدار و موثر باشند. البته معمولا متخصصان خواب ترجیح می‌دهند تا این عارضه را از طریق تغییر در خواب به کمک تغییرات رفتاری درمان کنند. ۵ نکته اساسی برای بهبود برنامه خواب افراد و درمان خواب زیاد عبارتند از:

داشتن یک برنامه خوب

خوابیدن و بیدار شدن در یک ساعت مشخص، حتی در آخر هفته‌ها باعث نظم بخشیدن به خواب شما می‌شود. وقتی هر روز در یک ساعت مشخص به رختخواب می‌روید، بدن خود را مشروط به انتظار خواب در این زمان می‌کنید. ممکن است در نهایت به ریتمی وارد شوید که خوابیدن را برای شما راحت‌­تر می­‌کند. نداشتن برنامه در مواردی می‌تواند علت خواب زیاد باشد.

بیشتر بدانید: مواد خوراکی از بین برنده فیبروم رحم

ساختن یک محیط خواب ایده‌آل

هر چه بدن در وضعیت راحت­‌تری باشد، بهتر می‌خوابید. اطمینان حاصل کنید که اتاق شما خنک، تاریک و ساکت است. تعداد حیوانات خانگی یا فرزندانی را که در رختخواب شما می‌خوابند محدود کنید. از خوابیدن با تلویزیون روشن خودداری کنید و اگر در هنگام استفاده از تشک یا بالشت خود احساس راحتی ندارید، آن‌ها را تعویض کنید.

دوری از دستگاه‌های الکترونیکی

صفحه‌های تلفن همراه، لپ تاپ و سایر ابزارهای الکترونیکی، از خود نور آبی ساطع می‌کنند. تابیدن این نور در شب می‌تواند ریتم شبانه روزی بدن را مختل کند. توصیه می‌شود که تلفن همراه و رایانه خود را به اتاق خواب وارد نکرده و از دو یا سه ساعت قبل از خواب در معرض نور آبی ساطع شده از آن‌ها قرار نگیرید.

نقش منفی استفاده از تلفن همراه در رختخواب
نور آبی ساطع شده از صفحه ابزارهای الکترونیکی در شب می‌تواند ریتم طبیعی بدن را مختل کند.

 

تغییر عادت‌های زندگی

عادت‌های بد زندگی می‌تواند علت خواب زیاد باشد. به خوراکی‌های مصرف شده در طول روز و پیش از خواب فکر کنید. کافئین، در صورتی که در زمانی نزدیک به خواب مصرف شود، می‌تواند خواب شما را مختل کند. الکل ممکن است شما را خواب‌آلود کرده اما کیفیت خواب را کاهش دهد. مصرف چای‌های گیاهی یا شیر گرم، جایگزین بهتری برای این نوشیدنی‌ها پیش از خواب هستند. گرچه ورزش برای بدن مفید است، اما داشتن فعالیت بدنی پیش از خواب هم ممکن است خواب شما را مختل کند.

بیشتر بدانید: تست کرونا در منزل

داشتن یک دفتر خاطرات خواب

همه چیز را در مورد عادت‌ها و کارهایی که پیش از خواب و در حین آن انجام می‌دهید یادداشت کنید. مدت زمان خواب شبانه و چرت روزانه خود را ثبت کنید تا بتوانید در صورت لزوم آن را به پزشک خود نشان دهید.

آیا شما می­‌توانید راهکار دیگری به این موارد اضافه کنید؟

حرف آخر

اگر خوابیدن زیاد ناشی از یک مسئله اساسی جسمی یا روحی مانند آپنه خواب و یا افسردگی باشد، درمان آن می‌تواند تا حد زیادی به رفع مشکلات خواب شما کمک کند. ایجاد تغییراتی هر چند کوچک در سبک زندگی و رفع عادات نامناسب هم ممکن است به بهبود برنامه خواب منجر شود. در صورتی که با این تغییرات نتوانستید تمایل به خواب زیاد را برطرف کنید، میتوانید با یک پزشک مشاوره داشته و در مورد سایر روش‌های درمانی و یا مصرف دارو با او مشورت کنید. پزشکان متخصص سامانه خدمات آنلاین پزشکی- سلامت مشوِرَپ آماده هستند تا در تمامی ساعات شبانه روز، پاسخگوی سوالات شما باشند. برای دریافت خدمات مشاوره‌ای و سایر خدمات پزشکی و پرستاری، کافیست به وب­سایت و یا اپلیکیشن مشوِرَپ مراجعه و با پرداخت کمترین هزینه بهترین خدمات را دریافت کنید. خواب زیاد ممکن است مهم به نظر نرسد، اما در صورت تداوم می‌تواند روند طبیعی زندگی فرد را مختل کرده و به مشکلات تحصیلی، کاری و… منجر شود. بنابراین مانند هر مشکل روحی و جسمی دیگر نیاز به پیگیری و رسیدگی دارد. آیا شما فکر می‌کنید که استفاده از ابزارهای الکترونیکی باعث تغییر در ریتم خواب ما شده‌اند؟

پرسش‌های متداول

دلیل خواب زیاد چیست؟

اصلی‌ترین دلیل خواب زیاد، نداشتن خواب کافی و با کیفیت است. علاوه بر این عوامل دیگری مانند مشکلات تیروئیدی، نارکولپسی، آپنه خواب و بیماری‌های روحی مانند افسردگی یا اضطراب هم ممکن است باعث پر‌خوابی شوند. برای این که بدانید درگیر اضطراب هستید یا خیر، به مقاله دلایل اضطراب در وبسایت مشوِرَپ مراجعه کنید.

علت خواب‌آلودگی ناگهانی چیست؟

خواب‌آلودگی ناگهانی یک اختلال عصبی همراه با میل مقاومت ناپذیر به خوابیدن است که حمله خواب یا نارکولپسی هم نامیده می‌شود. این نوع نیاز به خواب، کوتاه مدت بوده و تقریبا ۱۵ دقیقه طول می‌کشد.

روش‌های درمان خواب آلودگی زیاد چیست؟

برای درمان خواب زیاد، باید دلیل اصلی را یافت و آن را بر طرف کرد. علاوه بر این به وسیله تغییر در عادات روزمره، برنامه غذایی، ایجاد یک محیط مناسب برای خواب و در نهایت مصرف دارو، می‌توان این مشکل را درمان کرد.

خستگی چه تفاوتی با خواب‌آلودگی دارد؟

افرادی که احساس خستگی می‌کنند ممکن است بی‌حال باشند اما همیشه نیاز به خوابیدن ندارند و گاهی حتی در صورت فراهم بودن شرایط هم تمایلی به خوابیدن نشان نمی‌دهند.

برای درمان اختلالات خواب به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

برای درمان مشکلات مربوط به خواب می‌توان به کلینیک‌های تخصصی خواب مراجعه کرد و یا از پزشکان متخصص مغز و اعصاب مشوِرَپ کمک گرفت.

منابع

healthline.com

sleepfoundation.org

sleepfoundation.org


برگهٔ بعد »
Blood-sugar-1-1200x900.jpg

قند خون یا گلوکز، قند اصلی موجود در خون است. بدن ما گلوکز را از غذایی که می‌خوریم دریافت می‌کند. این قند منبع مهمی از انرژی است و مواد مغذی مورد نیاز بدن، عضلات و سیستم عصبی را تامین می‌کند. جذب، ذخیره و تولید گلوگز به صورت مداوم توسط فرآیندهای پیچیده‌ای توسط روده کوچک، کبد و لوزالمعده تنظیم می‌شود.

بعد از خوردن کربوهیدرات توسط فرد، گلوکز وارد جریان خون می‌شود. سیستم غدد درون‌ریز کمک می‌کند تا سطح گلوکز خون با استفاده از پانکراس کنترل شود. این اندام، هورمون انسولین را تولید می‌کند و پس از مصرف پروتئین یا کربوهیدرات توسط فرد، آن را آزاد می‌کند. انسولین، گلوگز اضافی را به عنوان گلیکوژن به کبد ارسال می‌کند. اگر پانکراس نتواند میزان انسولین مورد نیاز را تامین کند و یا بدن نسبت به تولید انسولین حساسیت کمتری داشته باشد، دیابت ایجاد می‌شود. برای مطالعه درباره دیابت به مقاله دیابت؛ علل، علائم و درمان در وب‌سایت مشوِرَپ مراجعه کنید.

پانکراس هم‌چنین هورمونی به نام گلوکاگون تولید می‌کند که بر عکس انسولین عمل کرده و در صورت لزوم، سطح قند را افزایش می‌دهد. بر اساس نتایج پژوهش‌های انجام شده در مرکز تحقیقات سرطان لوزالمعده دانشگاه جانز هاپکینز، دو هورمون انسولین و گلوکاگون با هم کار می‌کنند تا تعادل گلوکز در بدن حفظ شود.

وقتی بدن به قند بیشتری نیاز دارد، گلوکاگون به کبد سیگنال ارسال می‌کند که گلیکوژن را دوباره به گلوکز تبدیل کرده و در جریان خون آزاد کند. این فرآیند گلیکوژنولیز نامیده می‌شود. هنگامی که قند کافی برای گردش در بدن وجود ندارد، کبد منابع لازم برای بدن از جمله مغز، گلبول‌های قرمز و کلیه را ذخیره می‌کند. برای سایر بخش‌های بدن هم کتون تولید می‌کند. در واقع به جای گلوکز از تجزیه چربی برای تامین سوخت استفاده می‌کند. به فرآیند تبدیل چربی به کتون، کتوژنز گفته می‌شود. طبق یافته‌های محققان دانشگاه کالیفرنیا، کبد هم‌چنین می‌تواند از سایر موارد بدن مانند اسیدهای آمینه، مواد زائد و محصولات جانبی چربی، قند ایجاد کند. آیا می‌دانید که دیابت یکی از عوامل خطر‌ساز در ابتلا به کبد چرب است؟ برای آگاهی بیشتر درباره کبد چرب می‌توانید به مقاله از علائم کبد چرب چه می‌دانید؟ در وب‌سایت مشوِرَپ مراجعه کنید.

قند خون نرمال

برای بیشتر افراد، ۸۰ تا ۹۹ میلی‌گرم قند در دسی‌لیتر، قبل از غذا و ۸۰ تا ۱۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر بعد از غذا، نرمال است. انجمن دیابت آمریکا می‌گوید که بیشتر بزرگسالان غیر باردار مبتلا به دیابت باید ۸۰ تا ۱۳۰ میلی‌گرم قند در دسی‌لیتر قبل از غذا و کمتر از ۱۸۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر، یک تا دو ساعت بعد از غذا داشته باشند. این تغییرات، چه قبل و چه بعد از غذا، نشان دهنده نحوه جذب گلوکز توسط بدن است. بدن شما بعد از خوردن غذا، کربوهیدرات‌های موجود در آن را به قسمت‌های کوچک‌تر از جمله گلوکز تجزیه می‌کند که اجزایی قابل جذب توسط روده کوچک هستند.

بیشتر بدانید: برای عرق کف دست و پا به چه دکتری مراجعه کنیم؟

تغذیه مناسب بیمار مبتلا به قند
کربوهیدرات‌های مصرفی در رژیم غذایی به گلوکز تجزیه شده و قند را تشکیل می‌دهند

علائم قند خون بالا

هایپرگلیسمی اصطلاح تخصصی برای بالا بودن قند خون است. وقتی بدن انسولین کمی داشته باشد یا نتواند از انسولین موجود به صورت موثر استفاده کند، سطح گلوکز خون بالا می‌رود. میزان قند بدن بین ۱۰۰ تا ۱۸۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر، نسبتا بالا (پیش دیابت) و بیش از ۱۸۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر، هایپرگلیسمی تلقی می‌شود. عوامل متعددی می‌توانند باعث این مشکل در بدن شوند که برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

  • غذای زیاد یا مصرف یک وعده غذایی یا میان وعده با کربوهیدرات بیشتر از حد معمول
  • کمبود آب بدن
  • بی‌تحرکی
  • بیماری، استرس یا دوره عادت ماهانه (همه این‌ها باعث ترشح هورمون‌هایی در بدن می‌شوند که سطح قند را افزایش می‌دهند). اگر می‌خواهید درباره نقش استرس بیشتر بدانید، مقاله تاثیر و عوارض استرس بر بدن را در وب‌سایت مشوِرَپ مطالعه کنید.
  • مصرف برخی از داروها مانند استروئیدها یا داروهای ضد افسردگی
  • داروهای خوراکی دیابت که به اندازه کافی انسولین ندارند.

افزایش قند در بدن نشانه‌های مختلفی دارد که میزان آن‌ها با توجه به سطح افزایش آن ممکن است از کم تا زیاد متغییر باشد. اصلی‌ترین علائم قند بالا شامل گلوکز خون بالا، مقدار بالای قند در ادرار، تکرر ادرار و افزایش تشنگی است.

درمان قند خون

ورزش کردن برای کنترل دیابت
ورزش کردن یکی از ساده‌ترین روش‎‌ها برای کاهش قند خون بالا است

فعالیت بدنی کافی و ورزش می‌تواند قند افزایش یافته را درمان کند. اما باید توجه کنید که اگر میزان گلوکز خون بیش از ۲۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر است و در ادرار فرد، کتون وجود دارد، ورزش کردن گزینه مناسبی نیست. انجام فعالیت بدنی در صورت وجود کتون، باعث هایپرگلیسمی خواهد شد. کاهش مقدار غذای مصرفی هم می‌تواند به کاهش آن کمک کند. برای ایجاد تغییر در برنامه غذایی خود لازم است که با یک متخصص تغذیه مشورت کنید. اگر به کار گیری تغییرات در رژیم غذایی و انجام فعالیت بدنی در کاهش قند بدن موثر نباشد، پزشک ممکن است مقدار دارو، انسولین و یا زمان مصرف آن را تغییر دهد. راهکار انتخابی شما برای کاهش قند چیست؟

بیشتر بدانید: تست کرونا در منزل

عوارض عدم درمان قند خون بالا

اگر شما نتوانید قند خون خود را کاهش دهید، ممکن است به کمای دیابتی (کتواسیدوز) دچار شوید. وقتی بدن نتواند گلوکز کافی برای تامین انرژی بدن مصرف کند، چربی‌ها را تجزیه می‌کند. این کار باعث تولید مواد زائدی به نام کتون در بدن خواهد شد. بدن نمی‌تواند حجم زیادی از کتون را تحمل کرده و تلاش می‌کند تا آن را از طریق ادرار دفع کند. تجمع کتون در خون باعث کتواسیدوز می‌شود. این عارضه نیاز به درمان فوری دارد. در صورت مشاهده علائم زیر باید فورا با پزشک تماس بگیرید:

  • تنگی نفس
  • تهوع و استفراغ
  • دهان بسیار خشک

هیپوگلیسمی چیست؟

هیپوگلیسمی اصطلاح تخصصی برای پایین بودن قند بدن است. زمانی که قند بیش از حد کاهش یابد( معمولا کمتر از ۷۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر)، بدن تلاش می‌کند تا آن را به محدوده طبیعی خود برگرداند. برخی از عواملی که باعث افت قند خون می‌شوند عبارتند از:

  • گرسنگی، مصرف کربوهیدرات کم و یا حذف یک وعده غذایی
  • مصرف الکل به ویژه با معده خالی
  • مصرف انسولین یا داروهای دیابت بیش از مقدار مجاز
  • عوارض جانبی برخی از داروها
  • فعالیت بدنی شدید و بیش از حد معمول

آیا می‌دانید که این عارضه می‌تواند در موارد محدودی به مرگ منجر شود ؟

علائم و نشانه‌های هیپوگلیسمی

واکنش هر فرد در برابر افت قند خون متفاوت است. این عارضه نشانه‌های متعددی دارد که لازم است فرد علائم مرتبط با بدن خود را بشناسد. در ادامه به نشانه‌های هیپوگلیسمی از خفیف‌ترین و شایع‌ترین تا شدیدترین آن‌ها اشاره می‌شود.

  • احساس لرزش
  • عصبی یا مضطرب بودن
  • عرق کردن همراه با لرز
  • گیجی
  • ضربان قلب سریع
  • احساس سرگیجه
  • گرسنگی
  • حالت تهوع
  • رنگ پریدگی
  • احساس خواب‌آلودگی
  • ضعف و نداشتن انرژی
  • تاری یا اختلال بینایی
  • سوزن سوزن شدن یا بی‌حسی در لب‌ها، زبان یا گونه‌ها
  • سر‌درد
  • ناهماهنگی در حرکات دست و پا
  • کابوس یا گریه در هنگام خواب
  • تشنج

درمان هیپوگلیسمی با قانون ۱۵-۱۵

کسی که دچار افت قند شده نباید به یکباره آن را افزایش دهد. قانون ۱۵-۱۵ یک روش ساده برای این کار است که طبق آن فرد باید ۱۵ گرم کربوهیدرات (مثل قرص‌های گلوکز، یک قاشق شکر، عسل یا شربت ذرت و…) در هر نوبت استفاده کرده و بعد از ۱۵ دقیقه میزان گلوکز خون خود را بررسی کند. این کار باید مجددا تکرار شود تا میزان قند خون به حدود ۷۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر یا کمی بالاتر برسد. پس از رسیدن به وضعیت عادی، فرد می‌تواند یک وعده غذایی یا میان‌وعده مصرف کند تا مطمئن شود که میزان قند او مجددا افت نمی‌کند.

عدم درمان هیپوگلیسمی چه عوارضی دارد؟

درمان نکردن هیپوگلیسمی می‌تواند صدمات زیادی به ارگان‌های حیاتی بدن از جمله مغز وارد کند. اگر افت قند خون درمان نشده و سطح آن هم‌چنان پایین بیاید، مغز گلوکز کافی دریافت نمی‌کند و عملکرد آن مختل خواهد شد. این مسئله منجر به گیجی، تاری دید، کاهش تمرکز و در نهایت کما و به ندرت مرگ خواهد شد.

کمای ناشی از هیپوگلیسمی
هیپوگلیسمی ممکن است باعث بیهوشی و کما شود

 

بیشتر بدانید: ۵ ماده غذایی برای کوچک شدن فیبروم

سطح قند ناموزون چه پیامدهایی خواهد داشت؟

نوسان قند خون یک مشکل جدی تلقی می‌شود؛ به ویژه هایپرگلیسمی که یکی از اصلی‌ترین ریسک فاکتورها در دیابت نوع ۲ است. این عارضه مشکلات دیگری را هم در پی دارد که از شایع‌ترین آن‌ها می‌توان به خستگی، افزایش اشتها و افزایش وزن اشاره کرد. این نشانه‌ها در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 خیلی زود بروز می‌کنند. هایپرگلیسمی حتی گاهی به سکته مغزی هم منجر می‌شود. سایر عوارض عدم تعادل در قند عبارتند از:

  • هوس‌های غذایی
  • مشکلات خواب
  • افت انرژی و خستگی
  • مه مغزی
  • نوسانات وزن
  • سطح کورتیزول بالا
  • پیش دیابت و دیابت نوع ۲

چگونه می‌توان سطح قند خون را کنترل کرد؟

افراد سالم می‌توانند سطح قند خون خود را به روش‌های مختلف کنترل کنند که موثر‌ترین آن‌ها عبارتند از:

حفظ وزن مناسب

مشاوره با یک متخصص تغذیه و دریافت برنامه تغذیه‌ای و ورزشی مناسب با بدن، برای هر فرد بسیار مهم است. برای این منظور می‌توانید از مشاوران تغذیه مشوِرَپ کمک بگیرید.

بهبود رژیم غذایی از طریق

کاهش مصرف چربی‌های اشباع، شکر و غذاهای فرآوری شده و افزایش مصرف میوه‌ها و سبزیجات تازه و غذاهای کامل و دانه‌های خوراکی نقش مهمی در کنترل سطح گلوکز خون خواهد داشت.

داشتن فعالیت بدنی کافی

پیاده روی سریع به مدت ۳۰ دقیقه در روز سطح قند خون را کاهش و حساسیت انسولین را افزایش خواهد داد.

بررسی سطح مواد معدنی

تحقیقات نشان داده‌اند که منیزیم کافی می‌تواند به انسولین برای عمل به وظایف خود کمک کند. بنابراین لازم است که از وجود مواد معدنی مثل منیزیم در بدن خود اطمینان حاصل کنید.

بررسی میزان انسولین

علاوه بر تست قند خون، باید از نظر میزان انسولین و حساسیت آن در بدن اطمینان حاصل شود.

رژیم غذایی مناسب بیماران مبتلا به قند
تغییر عادات غذایی و داشتن تغذیه سالم یک روش موثر در کنترل قند خون است

آزمایش قند خون

آزمایش قند خون را به روش‌های زیر می‌توان انجام داد:

تست قند خون به وسیله گلوکومتر

افرادی که دیابت خود را کنترل می‌کنند، انگشت خود را به وسیله یک گلوکومتر خراش داده و نمونه خون را به این شیوه آزمایش می‌کنند. این کار در خانه و در هر ساعتی به آسانی قابل انجام است و عدد قند خون را نشان می‌دهد.

آزمایش قند خون  ناشتا (FBS)

این آزمایش میزان هموگلوبین گلیکوزیله شده را اندازه‌گیری می‌کند. به این روش، آزمایش هموگلوبین A1C گفته می‌شود. نتیجه این آزمایش میزان گلوکز خون فرد را در ۲ تا ۳ ماه گذشته ارزیابی می‌کند. این نتیجه نشان می‌دهد که آیا فرد پیش دیابت دارد یا می‌تواند دیابت خود را کنترل کند یا خیر.

آزمایش تحمل گلوکز خوراکی(OGTT)

این روش یک آزمایش دو مرحله‌ای است. ابتدا یک نمونه خون ناشتا از فرد گرفته شده و سپس یک نوشیدنی بسیار شیرین حاوی ۷۵ گرم گلوکز به او داده می‌شود. با فاصله یک و دو ساعت بعد از نوشیدن، باید مجددا از فرد نمونه بگیرند. بالاتر از حد نرمال بودن یکی از این نمونه‌ها برای تشخیص دیابت کافی است.

حرف آخر

بخشی از مدیریت بیماری دیابت، بررسی مرتب قند خون است. از پزشک خود بپرسید که میزان قند شما چقدر باید باشد و چند بار باید آن را بررسی کنید. تست خون و درمان زودهنگام قند خون به شما کمک می‌کند تا از مشکلات مرتبط با افزایش قند جلوگیری کنید. آگاهی از میزان قند خون برای تمامی افراد مهم است. اما این مسئله برای بیماران مبتلا به دیابت بسیار مهم و حیاتی به نظر می‌رسد. این افراد باید چند بار در روز میزان گلوکز خون خود را بررسی کرده و در صورت لزوم، اقدامات درمانی تجویز شده را انجام دهند.

پزشک معالج برای کنترل قند خون، سابقه خانوادگی، سن، وضعیت سلامت عمومی و بیماری‌های زمینه‌ای وی را بررسی کرده و درمان مناسب را پیشنهاد می‌کند. بهتر است که نتایج تست قند خون خود را یادداشت کرده و در صورت تغییرات ناگهانی، آن را با پزشک خود در میان بگذارید. شما می‌توانید برای اطلاع از انواع آزمایش قند خون خود از راهنمایی پزشکان متخصص غدد مشوِرَپ راهنمایی بگیرید. برای دریافت این خدمات، در تمامی روزهای هفته و همه ساعات شبانه روز، امکان مشاوره آنلاین با این پزشکان برای شما فراهم است. برای مطالعه درباره مزایای مشاوره آنلاین، مقاله مزایای مشاوره آنلاین در برابر مشاوره حضوری را از وب‌سایت مشوِرَپ مطالعه کنید. کلیک کنید. ضمنا شما می‌توانید تمامی آزمایش‌ها از جمله آزمایش میزان قند خون خود را بدون نیاز به مراجعه حضوری و با استفاده از خدمات آزمایش در منزل مشوِرَپ انجام دهید. برای دستیابی به این خدمات کافی است که به وب‌سایت و یا اپلیکیشن مشوِرَپ مراجعه کنید. شما هر چند وقت یکبار سطح قند بدن خود را بررسی می‌کنید؟

پرسش‌های متداول

قند خون چیست؟

قند یا گلوکز خون از اصلی‌ترین قندهای موجود در بدن است که از غذاهای مصرفی روزانه به دست می‌آید. گلوکز سوخت سلول­‌های بدن است که به وسیله خون برای تامین انرژی به همه نقاط بدن منتقل می‌شود.

عدد نرمال قند خون چقدر است؟

قند خون یک انسان سالم و نرمال در حالت عادی و ناشتا باید بین ۸۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر باشد. مقادیر کمتر و بیشتر آن نیاز به بررسی دارد.

قند خون بالا چیست؟

میزان قند بیش از ۱۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر، بالا و نشانه پیش دیابت است. اگر این میزان به بیش از ۱۸۰ برسد، بدن شروع به دفع گلوکز از طریق ادرار می‌کند که یکی از نشانه‌های دیابت است.

قند خون پایین چیست؟

افت قند خون به دلیل کاهش میزان گلوکز خون به کمتر از ۷۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر ایجاد می‌شود. این عارضه با گرسنگی، لرزش بدن و تپش قلب همراه است.

قند خون ۱۰۶ چیست؟

قند خون ۱۰۶ یعنی در هر دسی‌لیتر از خون فرد، ۱۰۶ میلی‌گرم گلوکز وجود دارد. در این حالت فرد در مرحله پیش دیابت قرار دارد، یعنی هنوز دیابتی نیست ولی احتمالا در آینده‌ای نه چندان دور به این بیماری مبتلا خواهد شد.

برای کنترل قند خون باید از چه پزشکی کمک بگیریم؟

پزشکان دارای تخصص داخلی و فوق تخصص غدد می‌توانند برای درمان این مشکل به شما کمک کنند. برای این منظور می‌توانید از مشاوران پزشکی داخلی و غدد مشوِرَپ کمک بگیرید.

منابع

diabetes.org

composednutrition.com

livescience.com

healthline.com


برگهٔ بعد »
mL3u1zSV8C-min.jpg

جراحی کاهش وزن که به آن جراحی چاقی یا متابولیک هم گفته می­‌شود، گاهی به عنوان یک روش درمانی برای افرادی که به اضافه وزن مبتلا هستند، استفاده می­‌شود. این کار می‌­تواند به کاهش وزن قابل توجهی منجر شود و باعث بهبود بسیاری از عوارض و بیماری­‌های ناشی از چاقی مانند دیابت نوع 2 یا فشار خون بالا گردد. با این حال این کار یک عمل جراحی بوده و پزشکان توصیه می­‌کنند که افراد بهتر است برای کاهش وزن به سراغ رژیم غذایی سالم و ورزش بروند و تنها در مواقع ضروری و حیاتی، این روش درمانی را برای کاهش اضافه وزن خود انتخاب کنند.

جراحی کاهش وزن برای چه افرادی مناسب است؟

انجام جراحی کاهش وزن برای همه افراد توصیه نمی­‌شود. زیرا با توجه به این که یک عمل جراحی است، طبیعتاً عوارضی نیز خواهد داشت. بنابراین در بیشتر موارد انجام آن به افرادی توصیه می­‌شود که چاره­ای جز عمل جراحی برای کاهش وزن ندارند. افرادی مجاز به انجام عمل جراحی کاهش وزن شناخته می‌­شوند که:

  • شاخص توده بدنی (BMI) آن­ها بیش از 35 یا 40 بوده و یا به یک بیماری خطرساز مرتبط با اضافه وزن مثل دیابت نوع 2 یا فشار خون بالا مبتلا باشند.
  • فرد تمام روش­‌های لاغری مثل دریافت رژیم غذایی و ورزش را امتحان کرده و قادر به کاهش وزن از روش‌­های ساده‌­تر نباشد. البته در افرادی که شاخص توده بدن بالاتر از 50 دارند، ممکن است بدون نیاز به آزمایش روش­‌های دیگر، انجام جراحی برای آن­‌ها توصیه شود.
  • لازم است که فرد برای حفظ سلامتی خود، به سرعت مقدار زیادی از وزن خود را کاهش دهد.
  • به اندازه کافی سالم بوده و قادر به تحمل بیهوشی و عوارض جراحی باشند.
  • قادر به ایجاد تغییرات بلند مدت در سبک زندگی و شرکت در جلسات معاینه منظم پس از جراحی باشند.


جراحی کاهش وزن
عمل جراحی کاهش وزن، بر روی افرادی که دارای وزن و چربی اضافه هستند انجام می‌شود.
 

انواع روش‌­های جراحی­ کاهش وزن

چندین روش مختلف برای  کاهش وزن از طریق جراحی وجود دارد. همه آن­‌ها تحت بیهوشی عمومی انجام می‌­شوند، اما روش جراحی ممکن است به صورت جراحی‌­های مرسوم و یا لاپاراسکوپی باشد. در جراحی لاپاراسکوپی، جراح برش‌­های کوچکی در شکم ایجاد کرده و یک دوربین را به کمک لول‌ه­ای قابل انعطاف به داخل شکم می‌­فرستد تا در هنگام عمل بتواند داخل آن را به خوبی مشاهده کند. اصلی‌­ترین روش­‌های جراحی کاهش وزن عبارتند از:

باندینگ معده

در این روش نواری در اطراف معده قرار می­‌گیرد و کیسه کوچکی به سمت بالا ایجاد می‌­کند. برای پر شدن این کیسه کوچک، به غذای کمتری نیاز است، بنابراین فرد به سرعت پس از غذا خوردن سیر شده و کالری کمی دریافت می‌­کند. این باند به دستگاه کوچکی متصل است که در زیر پوست قرار دارد (معمولا در نزدیکی وسط قفسه سینه). این امر به این دلیل است که بتوان باند را پس از جراحی محکم کرد.

باند معمولا 4 تا 6 هفته پس از جراحی، برای اولین بار سفت می­‌شود. این کار با تزریق محلول آب نمک به وسیله سوزنی که از زیر پوست عبور داده می‌­شود، انجام می‌­گیرد. سفت کردن باند نیاز به ماده بیهوشی ندارد. این باند باید چند بار با فواصل مشخص محکم شود تا به تنگی ایده‌­آل برسد.

بای پس معده

بای پس معده روشی است که در آن از منگنه‌­های کوچکی برای ایجاد یک کیسه کوچک در بالای معده استفاده می­‌شود. سپس این کیسه کوچک به روده متصل شده و فرد بقیه معده خود را از دست می‌­دهد. این بدان معناست که برای ایجاد احساس سیری به غذای کمتری نیاز است، در نتیجه فرد کمتر غذا خورده و کالری کمتری هم جذب می‌­کند.


عمل بای‌پس معده
عمل بای‌پس معده، یکی از روش‌های جراحی کاهش وزن است.

گاسترکتومی آستین (اسلیو معده)

در گاسترکتومی آستین که به اسلیو معده مشهور است، بخش زیادی از معده برداشته می­‌شود و فقط قسمت کوچکی از آن به شکل یک آستین باقی می‌­ماند. در نتیجه فرد دیگر قادر نیست به اندازه قبل غذا بخورد و پس از دریافت مقدار اندکی غذا سیر می­‌شود.

بالن معده

در این روش یک بالن نرم پر از هوا یا آب نمک را به روش گاستروسکوپی (عبور به وسیله لوله نازکی از گلو به معده) در معده قرار می‌­دهند. این بالن بخش زیادی از حجم معده را اشغال کرده و فرد پیش از غذا خوردن زیاد، احساس سیری خواهد داشت. البته این یک روش موقتی بوده و بالن نهایتاً تا 6 ماه در معده باقی می­‌ماند.

انحراف بیلیوپانکراتیک

انحراف بیلیوپانکراتیک شبیه بای پس معده است، با این تفاوت که کیسه معده بیشتر در امتداد روده کوچک متصل می­‌شود. در این روش، با مصرف غذای کمتر، کالری کمتری هم جذب خواهد شد. البته این روش عوارض جانبی بیشتری نسبت به بای پس معده خواهد داشت، به همین دلیل کمتر مورد استفاده قرار می‌­گیرد.

جراحی اولیه چاقی اندولومنا (Endolumena) یا پلیکاسیون

این نوع جراحی یک روش جدید برای کوچک کردن معده است. برای این کار لوله­‌ای به نام آندوسکوپ را به معده وارد کرده و سپس جراح به وسیله ابزارهای کوچکی که از آندوسکوپ عبور می­‌دهد و وارد معده می‌­کند، سطح داخل معده را تا زده و حجم آن را کاهش می‌­دهد.

بای پس روده

در این روش که بسیار به بای پس روده شبیه است، علاوه بر بخشی از معده، بخشی از روده هم از جریان هضم و جذب غذا خارج می­‌شود. برای این کار بخش بالایی معده ممکن است به نقطه‌­ای پایین­‌تر در روده متصل شود.

سیستم انسداد واگ یا وی بلوک

در این روش یک دستگاه تحریک الکتریکی به وسیله دستگاه آندوسکوپ در نزدیکی معده کارگذاری می­‌شود. این دستگاه با ارسال تحریک الکتریکی به عصب واگ، اجازه ارسال پیام عصبی گرسنگی را از معده به مغز و برعکس نمی‌­دهد و به این ترتیب میزان مصرف غذا کاهش می‌­یابد.

کدام نوع جراحی کاهش وزن بهتر است؟

همه روش‌­های جراحی کاهش وزن به فرد کمک می‌­کنند تا وزن خود را کاهش دهد. اما با توجه به مزایا و معایب هر یک، در نهایت فرد به کمک مشاوره با پزشک متخصص باید تصمیم بگیرد که کدام روش را انتخاب خواهد کرد. برخی از مزایا و معایب این روش­‌ها را در ادامه مشاهده می‌­کنید:

  • معمولا بعد از بای پس معده یا گاسترکتومی اسلیو، کاهش وزن سریع­‌تر از سایر روش‌­ها روی می­‌دهد. این مسئله باعث می­‌شود که افراد بیشتری تمایل به انجام این عمل­‌ها به جای باندینگ معده یا سایر روش­‌ها داشته باشند.
  • خطر عوارض جراحی در بای پس یا گاسترکتومی آستین بیشتر است.
  • نوارهایی که روی معده قرار می­‌گیرند قابل جدا شدن هستند. بنابراین عمل باندینگ معده در صورت ایجاد مشکلات جدی برای بیمار، قابلیت برگشت دارد. یعنی می­توان باندها را حذف و معده بیمار را به حالت قبل برگرداند.

زندگی پس از جراحی کاهش وزن

جراحی کاهش وزن می­ت‌واند به کاهش چشمگیر وزن در افراد منجر شود، اما به تنهایی درمانگر چاقی نیست. افراد باید متعهد شوند که پس از جراحی قادرند تغییراتی دائمی در سبک زندگی خود ایجاد کنند تا از بازگشت اضافه وزن در آن­‌ها جلوگیری شود. لازم است که افراد:

رژیم غذایی خود را تغییر دهند.

در هفته‌­های اول بعد از جراحی، فرد فقط قادر به مصرف مایعات و غذاهای نرم خواهند بود. اما به تدریج به رژیم متعادل طبیعی باز خواهند گشت. آن‌­ها باید رژیم سالم و طبیعی را باید برای همیشه ادامه دهند.

به طور منظم ورزش کنند.

پس از بهبودی عوارض عمل جراحی، پزشک به افراد توصیه می­‌کند که یک برنامه ورزشی استاندارد را شروع کرده و آن را برای همیشه ادامه دهند.

به طور منظم چکاپ شوند.

این افراد باید دائماً توسط پزشک خود مورد معاینه و بررسی قرار گیرند تا وضعیت بدن آن­ها پس از جراحی کنترل شده و در صورت نیاز از مشاوره و پشتیبانی برخوردار شوند.


چکاپ منظم بعد از جراحی کاهش وزن
پس از جراحی کاهش وزن،چکاپ منظم باید توسط پزشک مربوطه صورت گیرد.

اقدام برای بارداری را به بعد موکول کنند.

به زنانی که تحت جراحی کاهش وزن قرار می­‌گیرند توصیه می‌­شود که برای مدت 12 تا 18 ماه پس از جراحی، از باردار شدن خودداری کنند.

پیش از انجام جراحی کاهش وزن چه اقداماتی باید انجام شود؟

قبل از این که عمل جراحی کاهش وزن بر روی فرد انجام شود، برای بررسی بیشتر وضعیت و انجام آزمایش‌­های لازم، به کلینیک ارجاع داده می­‌شود. آزمایش‌­های مورد نیاز شامل موارد زیر است:

تست سلامت جسمی

با استفاده از آزمایش خون، اشعه ایکس و اسکن، بررسی وضعیت رژیم غذایی و… شرایط حال حاضر بیمار سنجیده می‌­شود.

بررسی سلامت روانی

طی این آزمایشات بررسی می­‌شود که آیا فرد از سلامت روان برخوردار است؟ برای ایجاد تغییرات طولانی مدت یا دائمی آمادگی کافی دارد؟ انتظارات او این عمل چیست؟

تغییر رژیم غذایی

در بیشتر موارد به افراد توصیه می­‎شود که در هفته­‌های قبل از انجام عمل جراحی، یک رژیم غذایی برای کنترل کالری دریافتی خود داشته  باشند. این کار به کاهش اندازه معده کمک کرده و می‌­تواند جراحی را راحت‌­تر و ایمن‌­تر کند.

مراقبت‌­های پس از جراحی

معمولا فرد پس از گذشت یک تا سه روز از انجام عمل جراحی از بیمارستان مرخص شده و 4 تا 6 هفته پس از آن قادر است به زندگی عادی باز گردد. اما برای دستیابی به نتایج بهتر، باید تغییراتی طولانی مدت در سبک زندگی خود ایجاد کند.

برنامه غذایی بعد از جراحی کاهش وزن چگونه خواهد بود؟

بعد از انجام جراحی کاهش وزن، پزشک معالج یک برنامه غذایی خاص به فرد می­‌دهد. این برنامه ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد. اما به طور معمول رعایت چنین رژیم غذایی به افراد پیشنهاد می‌­شود:

  • چند روز اول: آب و مایعات مانند سوپ رقیق
  • 4 هفته اول: غذاهای نرم که راحت خورده شوند مثل ماست یا غذاهای له شده
  • هفته‌­های 4 تا 6: غذاهای نرم که آب کمتری دارند مانند پوره سیب زمینی
  • هفته 6 به بعد: به تدریج می­‌تواند به رژیم غذایی عادی، سالم و متعادل برگردد.

هم­‌چنین به افرادی که عمل جراحی کاهش وزن داشته‌­اند، توصیه می‌­شود که:

  • به آرامی غذا بخورند.
  • غذا را با دقت بجوند و هر بار فقط مقدار کمی غذا بخورند.
  • از خوردن غذاهایی که معده را پر یا مسدود می­‌کنند پرهیز کنند، مانند نان.
  • مصرف مکمل­‌های ویتامین و مواد معدنی را فراموش نکنند.

 

ورزش مناسب بعد از جراحی کاهش وزن

افرادی که عمل جراحی کاهش وزن داشته‌­اند، علاوه بر این که باید غذای سالم بخورند، حتما باید ورزش منظم هم داشته باشند که تا حد امکان پس از جراحی لاغر شوند. در برخی موارد یک برنامه مشخص تمرینی به فرد داده می‌­شود. پس از بهبودی کامل، فرد باید فعالیت­‌های ورزشی منظمی را انجام دهد که به اندازه کافی شدید بوده تا ضربان قلب فرد تند شود و به نفس نفس بیفتد. این فعالیت‌­ها عبارتند از:

  • پیاده روی سریع
  • دوچرخه سواری
  • باغبانی یا انجام کارهای خانه
  • شنا کردن

توصیه می­‌شود که فرد فعالیتی را انتخاب کند که از آن بیشترین لذت را می‌­برد؛ چون در این صورت احتمال پایبندی به آن فعالیت افزایش خواهد یافت.


ورزش مناسب بعد از جراحی کاهش وزن
ورزش و پیاده‌روی سریع، بعد از جراحی کاهش وزن مفید است.

انجام چه معایناتی پس از جراحی کاهش وزن مهم است؟

پس از انجام جراحی کاهش وزن، از فرد خواسته می‌­شود که پیگیری منظمی برای وضعیت خود از طریق ملاقات با پزشک داشته باشد. این قرارهای ملاقات حداقل در دو سال اول پس از جراحی باید توسط پزشک فرد انجام شود. اما پس از آن، ممکن است که فقط سالی یک بار ویزیت شدن توسط یک پزشک کافی باشد. در این ملاقات‌­ها موارد زیر باید بررسی شود:

  • آزمایش خون برای بررسی سطح ویتامین‌­ها و مواد معدنی
  • بررسی سلامت جسمی عمومی
  • مشاوره و پشتیبانی درباره رژیم غذایی و ورزش
  • حمایت‌­های عاطفی و روانی

آیا می‌­توان پس از جراحی کاهش وزن باردار شد؟

معمولا به زنان توصیه می­‌شود که یک تا یک و نیم سال پس از جراحی، از بارداری خودداری کنند. این مسئله بیشتر به این دلیل است که جراحی کاهش وزن می­‌تواند بر سطح ویتامین‌­ها و مواد معدنی بدن اثر بگذارد و پایین بودن سطح این مواد در طی بارداری، ممکن است برای سلامت مادر یا جنین خطرناک باشد.

لازم است که زنان برای انتخاب روش‌­های پیشگیری از بارداری مناسب با پزشک خود مشورت کنند، زیرا برخی از این روش‌­ها برای افرادی که به تازگی جراحی کاهش وزن انجام داده‌­اند مناسب نیستند، مانند قرص‌­­ها یا آمپول­‌های ضد بارداری. اگر هم فرد بلافاصله پس از جراحی کاهش وزن یا در هر مرحله پس از آن به صورت ناخواسته باردار شد، لازم است که حتما با پزشک خود مشورت کند. در چنین شرایطی سطح ویتامین­‌ها و مواد معدنی بدن بررسی شده و به او در مورد مصرف مکمل­‌های مورد نیاز، مشاوره داده خواهد شد.

کمک و پشتیبانی پس از جراحی

انجام جراحی کاهش وزن می‌­تواند از نظر روحی و جسمی خسته کننده باشد. بهتر است که فرد به طور منظم با پزشک خود و افراد دیگری که چنین عملی انجام داده‌­اند در تماس باشد. قرار گرفتن در کنار افرادی با شرایط مشابه، تحمل وضعیت و مراقبت‌­های پس از آن را آسان‌­تر کند.

چه موقع به مشاوره فوری پزشکی نیاز است؟

در روزها یا هفته‌­های پس از جراحی، در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، باید به سرعت با پزشک معالج تماس گرفت:

  • احساس درد در ناحیه شکم که به تدریج بدتر شود و از بین نرود.
  • ضربان قلب غیر معمول
  • دمای بالای بدن
  • درد در قفسه سینه یا تنگی نفس
  • استفراغ و وجود خون در آن
  • مشکل در بلع
  • مدفوع تیره و چسبناک
  • علائم عفونت مانند زخم، درد، تورم یا چرک در ناحیه عمل
  • سرفه شدید
  • سوزش معده
  • اسهال طولانی مدت
  • گر گرفتگی، تعریق و ضعف

 

خطرات جراحی کاهش وزن

عمل جراحی کاهش وزن عوارض و خطراتی دارد که لازم است حتما پیش از انجام جراحی، در مورد آن‌­ها با پزشک متخصص گفت‌­و­گو شود. در نهایت انتخاب این روش لاغری با خود فرد خواهد بود. برخی از اصلی­‌ترین خطرات این کار عبارتند از:

لخته شدن خون

برای جلوگیری از لخته شدن خون پس از جراحی، ممکن است پزشک داروهای رقیق کننده خون یا جوراب­‌های مخصوص برای فرد تجویز کند. این لخته شدن عموماً در ناحیه پایین پا (ترومبوز وریدی عمقی) یا ریه­‌ها (آمبولی ریوی) روی می­‌دهد. علائمی که می­‌توانند نشان­‌دهنده لخته شدن خون در بدن باشند شامل موارد زیر است:

  • حساس شدن یا احساس درد در ناحیه پایین پا
  • تورم، قرمزی یا گرم شدن در قسمت پایینی پا
  • درد تیز در قفسه سینه که با نفس کشیدن شدیدتر شود.
  • احساس ضعف و سرگیجه


تورم و قرمزی پا
تورم وقرمزی پا، می‌تواند نشان‌دهنده لخته‌شدن خون بعد از جراحی کاهش وزن باشد.

عفونت زخم

گاهی اوقات زخم‌­های ناشی از جراحی در حین بهبودی، دچار عفونت می‌­شوند که معمولا با یک دوره مصرف آنتی بیوتیک برطرف خواهد شد. مگر در موارد شدید که لازم است اقدامات جدی‌تری انجام گیرد. علائم زیر، ممکن است نشان دهنده عفونت زخم باشند:

  • درد در زخم یا اطراف آن
  • پوست گرم، قرمز و متورم در ناحیه زخم
  • خروج چرک از زخم

 

جا به جا شدن باند معده

افرادی که عمل باندینگ معده انجام می‌­دهند، ممکن است در مواردی با جا به جا شدن باند از محل اصلی خود مواجه شوند. در این صورت لازم است برای جا به جایی مجدد باند در جای خود یا برداشتن آن، جراحی دیگری انجام گیرد. علائم زیر در صورت تداوم و عدم بهبود، ممکن است نشانه جا به جایی باند باشند:

  • سوزش سر دل
  • احساس ناراحتی و بیماری
  • استفراغ

 

نشت غذا به شکم

در روزها یا هفته‌­های ابتدایی پس از بای پس معده یا گاسترکتومی آستین، احتمال کمی وجود دارد که غذا به شکم نشت کند. این مسئله می‌­تواند باعث ایجاد عفونت جدی در داخل شکم شود. اگر فرد دچار علائم زیر شد، لازم است که بلافاصله با پزشک خود تماس گرفته و اقدامات درمانی لازم انجام شود:

  • دمای بالای بدن
  • ضربان قلب سریع
  • درد شکم
  • لرز
  • تنفس سریع

 

مسدود شدن روده

گاهی ممکن است معده یا روده پس از جراحی کاهش وزن، باریک یا مسدود شوند. این مسئله می‌­تواند ناشی از عوارض جانبی جراحی مانند زخم و کاهش جریان خون در ناحیه باشد. این انسداد عوارض زیادی در پی خواهد داشت، از جمله گیر کردن غذا و گره یا پیچ خوردن روده. در صورت مشاهده علائم زیر، باید فورا با پزشک تماس گرفت تا اقدامات درمانی لازم صورت گیرد:

  • مشکل در بلع
  • استفراغ
  • درد شکم
  • دفع ناکافی

این انسداد معمولا از طریق وارد کردن لوله نازک و انعطاف پذیری مانند آندوسکوپ از طریق گلو برطرف خواهد شد. برش غذا به قطعات کوچک، جویدن کامل غذا و عدم نوشیدن مایعات در میان وعده­‌های غذایی می‌­تواند به کاهش خطر انسداد کمک کند.

سوء تغذیه

جراحی کاهش وزن، جذب ویتامین‌­ها و مواد معدنی را از طریق روده، دشوار می‌­کند. بنابراین احتمال سوء تغذیه در این افراد وجود دارد. علائمی که در زیر به آن‌­ها اشاره می­‌شود، ممکن است نشانه­‌ای از سوء تغذیه در افرادی باشد که تحت عمل جراحی کاهش وزن قرار گرفته‌­اند:

  • احساس خستگی یا کمبود انرژی دائمی
  • تنگی نفس
  • ضربان قلب شدید
  • پوست رنگ پریده
  • احساس سوزن سوزن شدن انگشتان
  • احساس ضعف

داشتن  برنامه غذایی متعادل و استاندارد می‌­تواند به کاهش خطر سوء تغذیه کمک کند، اما اکثر افراد برای زندگی عادی پس از جراحی به مصرف مکمل­‌های غذایی نیاز دارند. لازم است که افراد برای اندازه گیری سطح ویتامین­‌ها و مواد معدنی خود به طور منظم آزمایش خون دهند تا در صورت بروز مشکل، درمان مناسب انجام شود.

تشکیل سنگ در کیسه صفرا

ایجاد سنگ صفرا در یکی دو سال اول پس از جراحی­‌های کاهش وزن، معمول است. این‌­ها سنگ­‌های کوچک و سختی هستند که در کیسه صفرا تشکیل شده و در صورت کاهش وزن سریع می‌­توانند تشدید شوند. نشانه اصلی سنگ­‌های صفراوی، دردهای شدید شکمی است که به صورت ناگهانی بروز می­‌کند و می­‌تواند از چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد. هم‌­چنین گاهی اوقات این سنگ­‌ها می­‌توانند عوارض زیر را ایجاد کنند:

  • دمای بالای بدن
  • ضربان قلب شدید
  • زردی پوست بدن و چشم
  • خارش پوست
  • لرز
  • گیجی

در صورت مشاهده هر یک از این علائم، لازم است که فورا با پزشک مشورت کرده و اقدامات درمانی لازم انجام گیرد.


تشکیل سنگ کیسه صفرا از عوارض و خطرات جراحی کاهش وزن
تشکیل سنگ کیسه صفرا، از جمله عوارض و خطرات ناشی از جراحی کاهش وزن می‌باشد.
 

افتادگی پوست

با کاهش وزن پس از جراحی، ممکن است فرد با شل شدن پوست در اطراف پستان، شکم، پهلوها و افزایش چین و چروک صورت مواجه شود. برای از بین بردن پوست­‌های اضافی، می­‌توان از جراحی­‌های زیبایی پوست استفاده کرد. بهتر است از پزشک خود در مورد روش­‌های کاهش شل شدن پوست یا بهبود آن سوال کنید.

خطر مرگ

گرچه این اتفاق بسیار نادر است، اما با توجه به این که فرد تصمیم گرفته یک عمل جراحی بزرگ انجام دهد، ممکن است با خطر مرگ نیز رو به رو شود. احتمال رخ دادن عوارض شدید در افراد سالم نسبت به سایرین بسیار کمتر است. به همین دلیل لازم است که کلیه آزمایشات و مشاورات پزشکی پیش از جراحی با دقت انجام شود.

کلام آخر

پیش از جراحی در مورد مزایا و هم‌­چنین عوارض احتمالی آن، با پزشک خود صحبت کنید و با در نظر گرفتن تمام جوانب، برای انجام این عمل جراحی تصمیم بگیرید. اگر همین حالا تصمیم گرفتید که به این روش لاغری به عنوان یک گزینه فکر کنید و نیاز به مشاوره با یک پزشک متخصص در مورد آن دارید، به مشوِرَپ مراجعه کنید. سامانه خدمات آنلاین پزشکی- سلامت مشوِرَپ به شما امکان می‌­دهد که در تمام ساعات شبانه روز و همه روزهای هفته به مجموعه‌­ای از پزشکان باتجربه و آگاه دسترسی داشته و کلیه اطلاعات مورد نیاز خود را در هر زمینه از آن­ها به دست آورید. علاوه بر این، به کمک این سامانه، می­‌توانید در منزل کلیه آزمایشات خود را انجام داده و لینک جواب آزمایش را به پزشک مورد نظر خود فرستاده و توصیه­‌های لازم را از او دریافت کنید. برای تماس با پزشکان و مشاوران مشوِرَپ کافی است که اپلیکیشن این سامانه را بر روی تلفن همراه خود نصب کرده یا به وب­سایت آن مراجعه کنید. پس از ثبت درخواست مشاوره، پزشکان این سامانه در کمترین زمان ممکن با شما تماس گرفته و پاسخگوی سوالات شما خواهند بود. مشوِرَپ همیشه و همه جا همراه شماست.

منابع

www.nhs.uk

www.osfhealthcare.org

 


برگهٔ بعد »
n1.jpg

آذر ۱۱, ۱۳۹۹ سلامت فردی0 نظر

بیماری دیابت با مقادیر بالای گلوکز در خون تعریف می‌­شود. انواع مختلفی از دیابت وجود دارد که رایج‌­ترین آن، دیابت نوع یک و نوع دو است. غذایی که توسط انسان خورده می‌­شود، در هنگام هضم به اجزای اصلی آن تجزیه می­‌شود. در این بین، کربوهیدرات‌­ها به قندهای ساده‌­تر مثل گلوکز تجزیه می­‌شوند. گلوکز یه منبع انرژی حیاتی برای سلول­‌های بدن است. برای تامین انرژی سلول­‌ها، گلوکز باید از جریان خون خارج شده و به سلول­‎ها برسد. برای کمک به ورود گلوکز به سلول‌­های بدن، وجود هورمونی به نام انسولین لازم است. عضوی در شکم به نام پانکراس (لوزالمعده) هورمون انسولین را می­‌سازد. در یک فرد سالم، هر زمان که سطح گلوکز خون افزایش یابد، تولید انسولین در لوزالمعده هم افزایش می‌­یابد و انسولین به سلول‌­های بدن امکان می‌­دهد که گلوکز را دریافت کنند. در بیماری دیابت، توانایی پانکراس در تولید انسولین یا پاسخ سلول­‌ها به انسولین تغییر می‌­کند.

انواع دیابت

شایع­‌ترین انواع دیابت، نوع یک، نوع دو و دیابت بارداری است. در ادامه به تشریح و بیان جزئیات هر یک از انواع این بیماری می­‌پردازیم.

دیابت نوع یک

این بیماری یک نوع بیماری خودایمنی است. دیابت نوع یک زمانی شروع می­‌شود که سیستم ایمنی بدن به اشتباه، به سلول­‌های بدن حمله می­‌کند. در دیابت نوع یک، سیستم ایمنی بدن به سلول­‌های تولید کننده انسولین (سلول­‌های بتا) در لوزالمعده حمله کرده و آن‌­ها را از بین می‌­برد. این مسئله باعث می­‌شود که فرد انسولین کمی در بدن خود داشته باشد یا اصلا انسولین نداشته باشد! بدون انسولین، گلوکز به جای ورود به سلول­‌ها، در جریان خون تجمع می‌­یابد. در نتیجه بدن نمی‌­تواند از این گلوکز برای تامین انرژی خود استفاده کند. علاوه بر این، مقادیر بالای گلوکز خون باعث ادرار بیش از حد و کم‌­آبی بدن می­‌شود و به بافت‌­های بدن آسیب می‎­رساند.

دیابت نوع دو

این بیماری زمانی اتفاق می‌­افتد که سلول‌­های بدن بیمار، به تلاش انسولین برای انتقال گلوکز به سلول­‌ها، واکنش کمتری نشان ­دهند. این شرایط “مقاومت به انسولین” نامیده می‌­شود. در نتیجه این اتفاق، گلوکز در خون جمع می­‌شود.

وقتی گلوکز خون افزایش می­‌یابد، پانکراس انسولین اضافی می‌­سازد تا شرایط را برای ورود گلوکز به سلول­‌ها فراهم کند. این کار در ابتدا موثر است، اما با گذشت زمان، مقاومت به انسولین در بدن بدتر می‎­­شود. در پاسخ، پانکراس مجددا انسولین بیشتری تولید می­‌کند. سرانجام پانکراس خسته شده و دیگر نمی‌­تواند با تقاضای انسولین بیشتر و بیشتر همراه شود. در نتیجه سطح گلوکز خون بالا رفته و در همین شرایط باقی می­‌ماند.

دیابت نوع دو را دیابت بزرگسالی می­‌نامیدند. به این دلیل که تقریبا همیشه در اواسط بزرگسالی شروع می­‌شد. اما این روزها، سن ابتلا به این بیماری کاهش یافته و شاهد شیوع آن در میان جوانان هستیم. این نوع دیابت بسیار شایع‌­تر از نوع یک است. علت این مسئله به سبک زندگی خانواده‌­ها ارتباط دارد. چاقی یکی از عواملی است که خطر ابتلا به دیابت نوع دو را افزایش می­‌دهد. دیابت نوع دو یک بیماری متفاوت از نوع یک است؛ اگرچه هر دو نوع، مرتبط با سطح بالای گلوکز خون و خطر عوارض مرتبط با آن هستند.

دیابت بارداری

نوع دیگری از دیابت، دیابت بارداری نام دارد. این نوع بیماری در زنانی اتفاق می­‌افتد که سطح قند خون آن­ها در دوران بارداری بیش از حد انتظار است. این نوع دیابت پس از بروز، در تمام دوران باقیمانده بارداری ادامه خواهد داشت. دیابت بارداری مانند انواع دیگر دیابت، زمانی اتفاق می‌­افتد که هورمون انسولین نتواند قند (گلوکز) را به طور موثر به سلول‌­های بدن منتقل کند. در دوران بارداری، بدن پاسخ خوبی به انسولین نمی‌­دهد، مگر این که انسولین بتواند به مقدار بیشتر تولید و تامین شود. در اکثر زنان، این اختلال با پایان بارداری و زایمان برطرف می‌­شود، اما زنانی که به  دیابت بارداری دچار شده باشند، بیش از سایرین در معرض ابتلا به دیابت نوع دو خواهند بود.


دیابت در بارداری
بالا بودن قند خون در بیشتر مبتلایان به دیابت بارداری، پس از زایمان برطرف می­‌شود.

نشانه­‌های دیابت

دیابت ممکن است که در ابتدا هیچ نشانه‌­ای ایجاد نکند. قبل از بروز علائم، می‌­توان با آزمایش قند خون منظم، آن را شناسایی و جلوی پیشرفت بیماری را گرفت. هنگامی که دیابت پیشرفت می‌­کند، ممکن است نشانه‌­های زیر را در فرد مبتلا ایجاد کند:

  • ادرار بیش از حد
  • تشنگی شدید که منجر به نوشیدن مقدار زیادی مایعات می­‌شود.
  • کاهش وزن
  • حساسیت بیشتر نسبت به عفونت‌­ها به ویژه عفونت­‌های مخمری مثل کاندیدا

وقتی مقدار انسولین در جریان خون خیلی کم باشد، سطح بالای قند تجمع یافته در خون می­‌تواند منجر به عوارض خطرناکی شود. در چنین شرایطی ممکن است بدن بیش از حد اسیدی شود و بیماری کتواسیدوز دیابتی را به دنبال داشته باشد. یا سطح قند خون آنقدر بالا رود که بدن دچار کمبود شدید آب شود. این بیماری، سندروم هایپراسمولار نامیده می­‌شود. عوارض این سندروم شامل توهم، ضعف، حالت تهوع، استفراع و حتی تشنج و کماست. در مواردی مشاهده شده است کتواسیدوز دیابتی یا سندروم هایپراسمولار، اولین نشانه ابتلای فرد به دیابت است.

گاهی درمان دیابت هم می‌­تواند علائمی ایجاد کند. مصرف بیش از حد داروهای کاهش دهنده گلوکز، در کنار رژیم غذایی، می‌­تواند منجر به کاهش سطح قند خون شود که هیپوگلیسمی (افت قند خون) نامیده می­‌شود. علائم افت قند خون عبارتند از:

  • تعریق
  • لرزیدن
  • سرگیجه
  • گرسنگی
  • گیجی
  • تشنج و از دست دادن هوشیاری

با خوردن یا نوشیدن هر خوراکی حاوی کربوهیدرات، می‌­توان کاهش قند خون را جبران کرد. این خوراکی­‌ها به افزایش سطح قند خون منجر می­‌شوند.


تشنگی زیاد
تشنگی مداوم و نیاز شدید بدن به آب، از نشانه­‌های ابتلا به دیابت است.

دیابت چه عوارضی در بدن ایجاد می­‌کند؟

دیابت طولانی مدت می­‌تواند عوارض متعددی داشته باشد. کنترل بیماری می­‌تواند تا حد زیادی از بروز یا پیشرفت این عوارض جلوگیری کند. این مشکلات عبارتند از:

تصلب شرائین

تصلب شرائین، تجمع چربی در دیواره رگ­‌های خونی است. این مسئله می‌­تواند جریان خون را در تمام قسمت‌­های بدن مختل کند. قلب، مغز و پاها بیش از سایر بخش‌­ها در معرض آسیب قرار می­‌گیرند.

رتینوپاتی

رگ‌­های خونی ریز موجود در شبکیه (بخشی از چشم که نور را می­‌بیند) می‌­توانند در اثر قند خون آسیب ببینند. این آسیب می‌­تواند جریان خون در شبکیه را مسدود کرده و یا منجر به خونریزی شبکیه شود. در هر صورت، توانایی چشم برای دیدن نور کاهش می‌­یابد. در مراحل اولیه، با کنترل دقیق قند خون و استفاده از لیزر درمانی می­‌توان آسیب رتینوپاتی را به حداقل رساند. رتینوپاتی درمان نشده می‌­تواند منجر به نابینایی شود.

نوروپاتی

نوروپاتی اصطلاحی است که برای آسیب­‌های عصبی به کار می­‌رود. شایع­‌ترین نوع آن، نوروپاتی محیطی است که اعصاب دست و پا را تحت تاثیر قرار می‌­دهد. اعصاب پا در ابتدا آسیب دیده و باعث درد یا بی­‌حسی در پا می‎­شود. این عارضه ممکن است به تدریج پیشرفت کند و باعث اختلال در اعصاب مرتبط با عملکرد گوارشی، عملکرد جنسی و دفع ادرار شود.

مشکلات پا

هرگونه زخم، آسیب یا تاول در پا می­‌تواند منجر به عوارض زیر شود:

  • اگر نوروپاتی محیطی باعث بی‌­حسی شود، ممکن است فرد احساس تحریک یا آسیب ­دیدگی در پا نکند. پوست می‌­تواند آسیب دیده و زخم ایجاد کند و زخم ایجاد شده دچار عفونت گردد.
  • ممکن است که گردش خون ضعیف باشد و منجر به بهبود آهسته هر گونه آسیب دیدگی پا شود. اگر یک زخم ساده درمان نشود، می‌­تواند بسیار بزرگ و آلوده شود. در صورتی که درمان­‌های پزشکی نتوانند زخم را بهبود بخشند، ممکن است به قطع عضو منجر شود.

نفروپاتی

این بیماری با آسیب کلیه‌­ها در اثر دیابت همراه است. اگر قند خون بالا بماند و فشار خون بالای تهاجمی درمان نشود، این عارضه روی خواهد داد.


درمان زخم پا
عدم درمان به موقع یک زخم کوچک پا در بیماران دیابتی، ممکن است به قطع پا منجر شود.

تشخیص دیابت

دیابت را می‌­توان از طریق آزمایش خونی که سطح گلوگز خون را نشان می‌­دهد، تشخیص داد. آزمایش‌­های رایج برای تشخیص میزان قند خون عبارتند از:

آزمایش گلوگز پلاسما (FPG)

این آزمایش در ابتدای صبح و بعد از چند ساعت ناشتا ماندن، انجام می­‌شود. سطح طبیعی قند خون ناشتا بین 70 تا 100 میلی‌­گرم در دسی­‌لیتر است. اگر سطح قند خون ناشتا بیش از 126 میلی‌­گرم در دسی­‌لیتر باشد، تشخیص دیابت داده می‌­شود.

تست تحمل گلوکز خوراکی (OGTT)

در این آزمایش، میزان قند خون فرد، دو ساعت پس از نوشیدن مایعی حاوی 75 گرم گلوکز اندازه­گیری می­‌شود. اگر سطح قند خون، 200 میلی­‌گرم در دسی­‌لیتر یا بیشتر باشد، تشخیص دیابت داده می­‌شود.

آزمایش تصادفی گلوکز خون

قند خون بیش از 200 میلی‌­گرم در دسی‌­لیتر یا بیشتر در هر زمان از روز، همراه با علائم دیابت برای تشخیص کافی است.

هموگلوبین A1c (گلیکوهموگلوبین)

این آزمایش میانگین سطح گلوکز خون را در طی دو یا سه ماه اندازه­گیری می‌­کند. اگر سطح هموگلوبین A1c 5/6 یا بیشتر باشد، تشخیص دیابت داده می‌­شود.

آیا دیابت یک بیماری همیشگی است؟

دیابت نوع 1، یک بیماری مادام­العمر است. معمولا دیابت نوع 2 هم در طول زندگی تداوم خواهد داشت. با این حال، افراد مبتلا به دیابت نوع 2، می­‌توانند با داشتن یک رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و کاهش وزن، سطح قند خون خود را در حالت طبیعی نگه دارند. دیابت بارداری هم در بیشتر مواقع پس از زایمان از بین خواهد رفت. در افراد دیابتی، افزایش سن می‌­تواند باعث افزایش مقاومت بدن به انسولین شود. در نتیجه به مرور زمان به درمان­‌های تکمیلی نیاز خواهد بود.

درمان دیابت

دیابت نوع یک، نیاز به تزریق انسولین دارد. اما درمان دیابت نوع دو، با کاهش وزن از طریق اصلاح رژیم غذایی و ورزش آغاز خواهد شد. رژیم غذایی مناسب برای یک فرد دیابتی باید کم کالری، فاقد چربی ترانس، حاوی مقادیر کافی غلات کامل، میوه‌­ها، سبزیجات و چربی­‌های غیر اشباع باشد. بیشتر افراد مبتلا به دیابت نوع دو، برای درمان نیاز به دارو دارند. با این حال، دستیابی به سطح نرمال قند خون با کاهش وزن، رژیم غذایی مناسب و ورزش منظم امکان­پذیر است. حتی در صورت نیاز به مصرف دارو هم تغییرات گفته شده در سبک زندگی، اثرگذار خواهند بود. داروهای مورد استفاده برای دیابت نوع دو شامل داروهای خوراکی و تزریقی هستند. آن­‌ها داروهایی هستند که:

  • مقاومت به انسولین در عضلات و کبد را کاهش می‌­دهند.
  • مقدار انسولین ساخته شده و آزاد شده توسط پانکراس را افزایش می‌­دهند.
  • انسولین اضافی تولید می‌­کنند.
  • با هر بار استفاده، باعث ترشح انسولین می­‌شوند.
  • جذب قندها از روده را به تاخیر می­‌اندازند.
  • هضم را کند می‌­کنند.
  • تمایل به مصرف وعده‌­های غذایی حجیم را کاهش می­‌دهند.
  • تبدیل چربی به گلوکز را کاهش می­‌دهند.


داروهای خوراکی و تزریقی دیابت
درمان­‌های دارویی بیماران دیابتی به شکل داروهای خوراکی یا تزریقی خواهد بود.

پیشگیری از دیابت

دیابت نوع یک غیر قابل پیشگیری است، اما می‌­توان به کمک روش‌­هایی، احتمال ابتلا به دیابت نوع دو را کاهش داد. اگر یکی از بستگان نزدیک فرد -به ویژه والدین یا خواهر و برادر- مبتلا به دیابت نوع دو باشد، یا اگر آزمایش قند خون نشان‌­دهنده پیش دیابت باشد، فرد در معرض ابتلا به دیابت نوع دو خواهد بود.

حفظ وزن ایده‌­آل بدن، ورزش منظم مانند 30 دقیقه پیاده روی سریع روزانه و داشتن برنامه غذایی سالم، از عوامل کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع دو هستند. نکته مهم این است که داشتن فعالیت بدنی، حتی در صورت عدم کاهش وزن، مقاومت به انسولین را کاهش می‌­دهد.

اگر از قبل به دیابت نوع دو دچار هستید، با انجام موارد زیر می­‌توانید عوارض را به تاخیر انداخته و یا از بروز آن‌­ها جلوگیری کنید:

  • قند خون خود را کنترل کنید. این مسئله به کاهش خطر عوارض کمک می­‌کند.
  • مشکلات مرتبط با قلب را کنترل کنید. مانند فشار خون بالا، کلسترول بالا و تری گلیسرید
  • سیگار کشیدن را کنار بگذارید.
  • چاقی را درمان کنید.
  • هر ساله به یک چشم پزشک و یک پزشک متخصص برای معاینه پا مراجعه کنید. این مسئله به شما کمک می­‌کند تا خطر عوارض چشم و پا را کاهش دهید.

چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر مبتلا به دیابت هستید، باید به طور منظم تحت نظر پزشک باشید. افرادی که سطح قند خون بالایی دارند، خطر کمبود آب در بدن آن­‌ها بیشتر است. در صورت بروز استفراغ یا اسهال و عدم توانایی مصرف مایعات، باید بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید. طبق توصیه تیم مراقبت­‌های بهداشتی، قند خون خود را به طور منظم کنترل کنید و هر گونه تغییر در روند طبیعی وضعیت خود را به پزشکتان اطلاع دهید.


سبک زندگی سالم
مصرف منظم دارو و سبک زندگی سالم، در ارتقاء کیفیت زندگی بیماران دیابتی بسیار موثر است.

کلام آخر

پیش آگاهی در افراد دیابتی بسیار مهم است. این که فرد در معرض ابتلا به دیابت تا چه حد بتواند وضعیت موجود را کنترل و اصلاح کند، در سلامتی وی کاملا اثرگذار است. اگر قند خون به خوبی کنترل نشود، می­‌تواند خطر حمله قلبی، سکته مغزی و بیماری‌­های کلیوی را افزایش دهد. این مسئله می­‌تواند به مرگ زودرس منجر شود. ناتوانی ناشی از نابینایی، قطع عضو، مشکلات قلبی و آسیب‌­های عصبی ناشی از سکته مغزی، در افراد دیابتی محتمل است. ممکن است برخی از افراد دیابتی به دلیل نارسایی کلیه به دیالیز نیاز پیدا کنند.

برای پیشگیری از موارد ذکر شده، لازم است که همواره میزان قند خون خود را چک کنید. انجام آزمایش خون به طور منظم، آسان­‌ترین راه برای تشخیص ابتلا به دیابت یا پیش دیابت است. آگاهی زودهنگام، راه نجاتی برای کاهش یا پیشگیری از عوارض دیابت خواهد بود. ممکن است دسترسی به پزشک متخصص همیشه آسان و ارزان نباشد. اما به کمک سامانه خدمات آنلاین پزشکی- سلامت مشوِرَپ، تیمی از پزشکان مجرب و آگاه، همیشه، همه جا و در تمام ساعات شبانه روز همراه شما خواهند بود. علاوه بر خدمات مشاوره­ای پزشکی و روانشناسی، امکان انجام آزمایش، ویزیت توسط پزشک متخصص یا خدمات پرستاری و فیزیوتراپی در منزل هم از طریق این سامانه برای شما فراهم است. کافی است که به وب­سایت و اپلیکیشن مشوِرَپ مراجعه کنید و با یک کلیک، پزشک مورد نظر خود را بیابید.

مشوِرَپ همیشه همراه شماست.

منابع

diabetes.org.uk

drugs.com

 

 

 

 

 


برگهٔ بعد »
b1.jpg

آذر ۴, ۱۳۹۹ سلامت فردی0 نظر

کمر درد عارضه‌­ای رایج است که بسیاری از افراد در طول زندگی خود و به دلایل مختلف آن را تجربه می‌­کنند. کمر، رابط بین بخش بالایی و پایینی بدن است و مقدار زیادی از فشار بدن را متحمل می­‌شود. درد در این ناحیه می­‌تواند روند طبیعی زندگی را در افراد مختل کند و کیفیت زندگی را کاهش دهد. در اکثر موارد کمر درد کوتاه مدت یا حاد است که پس از چند روز یا چند هفته برطرف می­‌شود. در صورتی که کمر درد برای مدت چند هفته به طول بی­انجامد، به آن کمر درد مزمن می­‌گویند. در واقع کمر درد یک اختلال نیست، بلکه در بیشتر مواقع، نشانه­‌ای از مشکلات پزشکی دیگر است. درد کمر اغلب به دلیل ایجاد عارضه‌­ای غیر طبیعی در یکی از این بخش­‌های کمر روی می‌­دهد:

  • رباط‌­ها
  • اعصاب
  • عضلات

ساختارهای استخوانی ستون فقرات را مهره می‌­نامند. گاهی وجود مشکلی در این بخش می­‌تواند به درد کمر منجر شود. محققان معتقدند که اضطراب، خستگی، نداشتن خواب کافی و نشستن‌­های طولانی مدت بر روی صندلی­‌های غیر استاندارد، دلیل بروز 30 درصد از کمر دردهای مزمن است. دلایل زیادی برای کمر درد وجود دارد که از این بین تعداد کمی از آن­‌ها مربوط به خود کمر است. عواملی مانند برخی از سرطان­‌ها، کیست تخمدان، آندومتریوز، مشکلات گوارشی، عادت ماهانه، سنگ کلیه، عفونت کلیه و… از مواردی هستند که ممکن است باعث کمر درد شوند.

کمر درد به چه دلیل روی می­‌دهد؟

معمولا درد کمر بدون دلیل روشنی آغاز می‌­شود و پیدا کردن دلایل دقیق آن به آسانی امکان‌­پزیر نیست. یک کمر درد ناشناخته می‌تواند نشان دهنده وجود یکی از مشکلات زیر باشد:

کشیدگی ماهیچه­‌ها و رباط­‌ها

کشیدگی کمر می­‌تواند ناشی از حرکات شدید و ناگهانی زیاد، فشار نیروی شدید یا تکراری در ناحیه کمر باشد. فعالیت­‌های ایجاد کننده این مشکل می‌­تواند هر چیزی، از فعالیت‌های ورزشی شدید تا نشستن طولانی برای مطالعه کتاب یا کش و قوس بعد از بیدار شدن از خواب باشد. عوامل دیگری هم مثل سبک زندگی بدون تحرک و عضلات ضعیف یا قرار گرفتن نامناسب بدن هم می­‌تواند چنین مشکلی ایجاد کند. عادت به خوابیدن بر روی شکم هم به عضلات کمر فشار زیادی وارد کرده و در دراز مدت می‌­تواند باعث کمر درد شود. برای کاهش کمر درد توصیه می­‌شود که به پشت یا پهلو بخوابید.

معمولا چنین کمر دردی بلافاصله پس از آسیب یا در حین آن اتفاق می‌­افتد و باعث خشکی و اسپاسم شدید عضلات می­‌شود. درد کمر در ابتدا ممکن است بسیار شدید و با سوزش باشد و معمولا یکی دو روز پس از آسیب کاهش می­‌یابد. اگر آسیب شدید باشد، ممکن است درد به قسمت پایین کمر، شانه­‌ها و گردن هم کشیده شود. در چنین شرایطی نباید بدن را در حالتی قرار داد که موجب تشدید درد شود، بلکه باید حالتی را برای نشستن یا خوابیدن انتخاب کرد که بدن کاملا راحت و ریلکس باشد.

در برخی از موارد، فرد متوجه کشیدگی عضلات در حین فعالیت نمی‌­شود، مانند حالتی که بعد از جلسه اول باشگاه با آن مواجه می­‌شوید. در این حالت تا زمانی که فرد به فعالیت ادامه دهد، عضلات قادر به محافظت در برابر اسپاسم نیستند و مفاصل خشک نمی­‌شوند. در چنین مواردی، احساس درد در کمر و عضلات، پس از بیدار شدن از خواب در صبح روز بعد یا چند ساعت استراحت حس می­‌شود.


فعالیت بدنی شدید
فعالیت بدنی شدید به ویژه در افرادی که آمادگی بدنی کافی ندارند، باعث کشیدگی عضلات و کمر درد می­‌شود.

دیسک برجسته یا بیرون زده و فتق دیسک

زمانی که دیسک بین مهره­‌های ستون فقرات در اثر افزایش سن یا ضربه، تخریب شوند، قسمت مرکزی آن که نرم است، از حلقه دور آن بیرون می­‌زند. این بیرون زدگی، فتق دیسک نامیده می­‌شود. در بیشتر موارد فتق دیسک در بین مهره­‌های چهارم و پنجم که در قسمت پایین پشت بدن قرار دارند، اتفاق می‌­افتد. زیرا دیسک این قسمت از ستون فقران مرتباً وزن قسمت بالایی بدن را تحمل می­‌کند. از طرف دیگر این قسمت از بدن در حرکات و فعالیت­‌های روزمره ما، مثل زمانی که خم یا بلند می­‌شویم و می­‌نشینیم، درگیر است.

نشانه‌­های فتق دیسک به محل بروز فتق در ستون مهره‌­ها بستگی دارد. این مسئله در برخی از موارد هیچ نشانه خاصی ندارد. اما درد در ناحیه کمر از شایع­‌ترین نشانه­‌های آن است. اگر فتق دیسک بزرگ باشد، بافت دیسک بیرون زده بر اعصاب مجاور فشار وارد می‌­کند. این فشار باعث بروز درد تیرکشنده‌­ای در یک سمت بدن می­‌شود که سیاتیک نام دارد. فتق دیسک بین مهره چهارم و پنجم، باعث ایجاد چنین دردی از باسن به طرف پشت ران تا ساق پا می‌­شود. زمانی که کمر درد بیشتر در یک سمت بدن، همراه با بی حسی و سوزن سوزن شدن پاها باشد، احتمالا فرد به فتق دیسک دچار است.

آرتروز کمر

آرتروز، مشکلی رایج در ستون فقرات ناحیه کمر است که علائم زیادی دارد. اما بارزترین نشانه آن، کمر درد است. این عارضه در سالمندان شایع­‌تر است، اما ممکن است در هر رده سنی مشاهده شود. آرتروز کمر در مفاصل متصل کننده مهره‌­ها ایجاد می­‌شود. شایع‌­ترین نوع آرتروز ستون فقرات، استئوآرتریت یا آرتروز فرسودگی است. در این حالت، مفاصل ستون فقرات به آماس دچار شده و حرکت مهره‌­ها در ناحیه گردن و کمر دردناک و خشک می‌­شوند. درد و گرفتگی کمر به ویژه در اوایل صبح و هنگام خروج از رختخواب از مهم‌­ترین نشانه­‌های این نوع آرتروز است. این بیماری با فعالیت­‌های شدید و طولانی، تشدید خواهد شد.

التهاب مفصل ساکروایلیاک

مفصلی که محل اتصال ستون مهره‌­ها به لگن خاصره است، مفصل ساکروایلیاک نامیده می‌­شود. اگر این مفصل دچار التهاب شود، می‌­تواند باعث درد کمر، لگن یا کشاله ران شود. دلایل مختلفی برای بروز التهاب در این مفصل وجود دارد که مهم‌ترین آن­ها عبارتند از:

  • عفونت ناشی از ابتلا به تب مالت یا بروسلوز
  • بیماری‌­های رماتیسمی مثل بیماری­‌های التهابی روده، پسوریازیس و رماتیسم مفصلی
  • در رفتگی یا شکستن مفصل ساکروایلیاک
  • آرتروز یا ساییدگی مفصل ساکروایلیاک
  • بارداری و زایمان (تحت کشش قرار گرفتن و باز شدن این مفصل در طول بارداری و زایمان)

کمر درد اصلی­‌ترین نشانه التهاب در این مفصل است. این درد در قسمت پایین کمر، پشت لگن و باسن، کشاله ران و گاهی در جلوی ران احساس می­‌شود. خوابیدن بیمار به روی شانه، درد را تشدید می‌­کند. کمر درد و خشکی صبحگاهی کمر می­‌تواند نشان­ دهنده وجود التهاب در مفصل ساکروایلیاک باشد.


بارداری و مفصل ساکروایلیاک
بارداری می‌­تواند منجر به بروز التهاب در مفصل ساکروایلیاک شود.
 

انحراف ستون فقرات (اسکولیوز)

انحراف ستون فقرات ممکن است در هر یک از قسمت­‌های آن رخ دهد. میزان انحراف در افراد مختلف متفاوت است و می­‌تواند از خیلی خفیف تا خیلی شدید ایجاد شود. در بیشتر موارد، پزشکان برای انحراف­‌های کمتر از 40 درصد، انجام عمل جراحی را ضروری نمی‌­دانند. این عارضه بیشتر در نوجوانانی که در سنین بلوغ قرار دارند روی می‌­دهد. در صورتی که اسکولیوز در دوران بعد از بلوغ اتفاق بیفتد، اسکولیوز بزرگسالی نامیده می­‌شود. این نوع اسکولیوز ممکن است به دلیل عدم درمان اسکولیوز کودکی روی داده و یا در همان دوران بزرگسالی ایجاد شده باشد. این نوع انحراف گاهی در میان زنان باردار هم مشاهده می­‌شود.

انحراف ستون فقرات در مراحل اولیه باعث کمر درد نمی‌­شود اما با گذشت زمان، فرد دچار کمر درد خواهد شد. تغییر حالت ستون فقرات، بر مهره­‌ها و شاخه‌­های عصبی فشار زیادی وارد می­‌کنند که این فشار می­‌تواند علاوه بر درد کمر، بی حسی و درد در پاها را نیز به دنبال داشته باشد.

نحوه خوابیدن نادرست

نحوه خوابیدن افراد می‌­تواند به طور مستقیم در ایجاد کمر درد نقش داشته باشد. علاوه بر این، نحوه خوابیدن می­‌تواند در درمان کمر درد افراد مبتلا به این مشکل هم نقش به سزایی داشته باشد. مناسب‌­ترین نوع خوابیدن برای کمر، خوابیدن به پهلو است؛ به شکلی که پاها از زانو کمی خم شده و با باسن در یک راستا باشند. بهتر است یک بالش کوچک بین زانوهای خود قرار دهید. چون در این شکل خوابیدن، پای فوقانی تکیه گاهی ندارد و قرار گرفتن آن بر روی تشک، ممکن است باعث چرخش کمر و کمر درد شود. افرادی که طبق عادت به پشت می­‌خوابند، حتما باید یک حوله نازک در ناحیه گودی کمر و یک بالشت کوچک در زیر زانوهای خود قرار دهند. در غیر این صورت، فشار وارده به ناحیه کمر زیاد شده و منجر به کمر درد می‌­شود. بدترین نوع خوابیدن برای کمر، خوابیدن به شکم است. بیشتر افراد با چنین الگوی خوابی، دچار کمر درد خواهند شد. اگر نمی‌­توانید عادت خوابیدن به شکم را تغییر دهید، برای کاهش فشار وارده به کمر، یک بالش در زیر شکم و لگن خود قرار دهید.

داشتن اضافه وزن

در فردی که دچار اضافه وزن با شکم بزرگ است، ستون مهره­‌ها وزن بیشتری را بر روی خود تحمل می‌­کنند و نمی­‌توانند این وزن را در نقاط دیگر بدن پخش کنند. این موضوع باعث می‌­­شود که ستون فقرات بیش از حد مورد استفاده قرار گرفته و آسیب ببینند. مهم‌­ترین عارضه این آسیب، درد در ناحیه کمر است. بخش‌­های حساس ستون فقرات مانند قسمت پایین کمر و مهره‌­های ناحیه کمری، به دلیل تحمل وزن اضافه دچار مشکل می­‌شوند. بیشترین شکایت افراد دارای اضافه وزن هم از درد کمر در این نواحی است. از سوی دیگر، افراد مبتلا به اضافه وزن، بیش از سایرین در معرض بیماری‌­هایی مانند پوکی استخوان و آرتروز هستند که این بیماری­‌ها هم به ایجاد کمر درد در افراد منجر خواهد شد.


اصلاح فرم خوابیدن
بسیاری از کمر دردهای مزمن با اصلاح فرم خوابیدن بهبود می­‌یابند.

تنگی کانال نخاعی

ستون فقرات انسان شامل مهره­‌های توخالی است که نخاع را در بر می­‌گیرد. رشته‌­های عصبی نخاع از درون این کانال به کل بدن پخش می­‌شود. اگر این رشته‌­های عصبی به هر دلیلی تحت فشار قرار بگیرند، وظایف حسی و حرکتی آن­‌ها مختل می­‌شود. یکی از عواملی که به چنین اتفاقی منجر می­‌شود، تنگ شدن کانال نخاعی به دلیل ­رسوب کلسیم اضافی به آن است. این عارضه بیشتر در مهره‌­های کمر و گردن ایجاد می­‌شود. درد ناحیه پایین کمر که می­‌تواند یک طرفه یا دو طرفه باشد، همراه با درد در پا و احساس ناراحتی در هنگام خم شدن از مهم­‌ترین نشانه­‌های تنگی کانال نخاعی هستند.

سایر دلایل کمر درد

بیماری­ التهابی روده، عارضه‌­ای است که منجر به تحریک و التهاب در ناحیه گوارش می­‌شود. افراد مبتلا به این بیماری ممکن است دردهای مفصلی را نیز تجربه کنند که می­‌تواند به درد در قسمت کمر هم گسترش یابد. دیسمنوره یا قاعدگی دردناک هم از عوامل بروز کمر درد است. 45 تا 95 درصد کسانی که عادت ماهانه می‌­شوند، درجاتی از این عارضه را تجربه می‌­کنند. بیماری سلیاک که به دلیل واکنش بدن به گلوتن گندم روی می‌دهد، می‌­تواند باعث درد استخوان‌­ها به ویژه کمر درد شود. کمردردی که با اسهال همراه باشد، اغلب به یکی از این بیماری­‌ها وابسته است.

کلام آخر

کمر درد را همه تجربه می­‌کنند؛ گاهی به دلیل وزن زیاد، بلند کردن اجسام سنگین، خواب نامناسب، فعالیت بدنی خیلی کم یا خیلی زیاد و…. اما نکته مهم این است که نوع و دلیل کمر درد را بشناسیم. همانطور که گفته شد، کمر درد می‌­تواند یکی از نشانه­‌ها یا تنها نشانه یک عارضه خطرناک باشد که در صورت عدم درمان به موقع، به عوارض دیگری در بدن منجر شود. در این مقاله تنها به بخشی از مشکلاتی که می­‌توانند به کمر درد منجر شوند اشاره کردیم. در صورت احساس کمردرد طولانی مدت و آزار دهنده، باید در اسرع وقت به یک متخصص ارتوپد یا مغز و اعصاب مراجعه کنید. پزشک متخصص با توجه به دلیل کمر درد، یکی از روش‌­های درمانی مناسب بیمار را انتخاب و به کمک آن، در جهت رفع مشکل بیمار تلاش می­‌کند. عمده‌­ترین روش‌­های درمان کمر درد عبارتند از:

  • داروهای خوراکی
  • تزریق داروهای ضد التهاب
  • فیزیوتراپی
  • جراحی

برای پیشگیری از بروز کمر درد، افزایش قدرت و انعطا‌ف‌­پذیری ماهیچه‌­ها، انجام ورزش منظم، حفظ وزن مناسب، پوشیدن کفش مناسب، درست نشستن و ایستادن، دقت در بلند کردن اجسام و نحوه خوابیدن صحیح کمک‌کننده هستند.


فیزیوتراپی
فیزیوتراپی یه روش درمانی و کمک درمانی موثر برای کاهش و رفع مشکلات در ناحیه کمر است.
 

مشاوره با پزشک، با شناسایی علل کمر درد، درمان عارضه را در پی خواهد داشت. در صورتی که تمایل به دریافت مشاوره غیر حضوری با پزشک متخصص دارید، می‌­توانید از مشوِرَپ کمک بگیرید. مشاوران متخصص این سامانه در تمام روزهای هفته و به صورت 24 ساعته آماده پاسخگویی به سوالات شما و ارائه راهنمایی­‌های تخصصی هستند. برای کسب اطلاعات بیشتر و آشنایی با پزشکان این سامانه می­‌توانید همین حالا به وب­سایت و اپلیکیشن مشوِرَپ مراجعه کنید.

منابع

www.webmd.com

www.iranorthoped.com

 

 


برگهٔ بعد »
photo5873249949603443440-1.jpg

تعریف کبد چرب

کبد چرب یکی از انواع بیماری‌­های کبدی است که در اثر تجمع سلول‌­های چربی در کبد رخ می­‌دهد. به طور کلی، مقدار کمی چربی در کبد وجود دارد اما مقادیر زیاد آن می­‌تواند برای سلامت انسان خطرناک باشد. وظیفه کبد پردازش مواد مغذی حاصل از مواد غذایی و خوراکی‌­هاست و مواد مضر خون را نیز فیلتر می­‌کند. تجمع چربی در این عضو، به التهاب آن منجر می­‌شود. این التهاب به کبد آسیب زده و باعث ایجاد زخم در آن شود که این زخم­‌ها، می­‌توانند به نارسایی کبد منجر شوند.


التهاب کبد چرب

انواع کبد چرب

دو نوع از اختلال کبد چرب تاکنون شناسایی شد‌ه‌­اند که عبارتند از:

کبد چرب الکلی (AFLD):

این بیماری در افرادی که الکل زیادی می­‌نوشند ایجاد می­‌شود. در اثر نوشیدن زیاد الکل، کبد آسیب می­‌بیند و این آسیب باعث می­‌شود که کبد توان تجزیه مناسب چربی را نداشته باشد. این مسئله به تدریج باعث تجمع چربی در بافت کبد می­‌شود. دو بیماری کبد چرب الکلی ساده و استئاتوهپاتیت الکلی از انواع کبد چرب الکلی هستند.

کبد چرب الکلی ساده (AFLD):

اولین مرحله بیماری کبد مرتبط با الکل است. اگر التهاب یا عارضه دیگری همراه تجمع چربی وجود نداشته باشد، این بیماری به عنوان کبد چرب الکلی ساده شناخته می­‌شود.

استئاتوهپاتیت الکلی (ASH):

این بیماری در اثر تجمع چربی ناشی از مصرف الکل در کبد رخ می­‌دهد و به عنوان هپاتیت الکلی هم شناخته می­‌شود. تجمع چربی در کبد باعث التهاب آن می­‌شود که در صورت تداوم مصرف الکل، باعث ایجاد زخم و اسکار در بافت کبد خواهد شد. عدم درمان این بیماری در نهایت ممکن است به سیروز و نارسایی کبد منجر شود.

 

کبد چرب غیر الکلی (NAFLD)

این نوع از کبد چرب ارتباطی به مصرف الکل ندارد و در اثر تجمع چربی در بافت کبد فرد غیر الکلی ایجاد می‌شود. طبق گفته­‌های محققان در ژورنال جهانی گوارش، این بیماری 25 تا 30 درصد مردم اروپا و آمریکا را درگیر می­‌کند. کبد چرب غیر الکلی ساده، استئاتوهپاتیت غیر الکلی و کبد چرب حاد بارداری از انواع این نوع بیماری هستند.

کبد چرب غیر الکلی ساده (NAFLD): این بیماری اولین مرحله از تجمع چربی در بافت کبد افراد غیر الکلی است که باعث ایجاد تورم و التهاب در کبد نمی­‌شود.

استئاتوهپاتیت غیر الکلی (NASH): این بیماری زمانی رخ می­‌دهد که تجمع چربی اضافه در بافت کبد با التهاب همراه باشد. در صورت عدم درمان به موقع استئاتوهپاتیت غیر الکلی، زخم­‌های کبدی ایجاد شده و در موارد شدید موجب سیروز و نارسایی کبد خواهد شد.

کبد چرب حاد بارداری (ALFP): این بیماری یک عارضه نادر اما جدی است که در دوران بارداری برای مادر رخ می­‌دهد. شناسایی بیماری معمولا در سه ماهه سوم بارداری و نزدیک به زایمان است و در صورت عدم درمان، خطرات جدی برای سلامتی مادر و نوزاد خواهد داشت. از مهم‌­ترین علائم آن می‌­توان به تهوع، درد سمت راست و بالای شکم، خستگی و خواب­آلودگی، کاهش اشتها و زردی (درموارد شدید) اشاره کرد. کبد چرب حاد بارداری می­‌تواند باعث بروز مشکلات غیر طبیعی در انعقاد خون شود. تشخیص این بیماری به علت شباهت علائم آن به پره اکلامپسی دشوار است و نیاز به آزمایش­‌های خاص دارد.


تجمع بیش از حد چربی در کبد
تجمع بیش از حد چربی در کبد باعث ایجاد کبد چرب می‌­شود که وظایف و عملکرد این عضو را با اختلال مواجه می‌­کند.
 

گریدهای بیماری کبد چرب

کبد چرب از نظر میزان پیشرفت به 4 دسته (گرید) طبقه بندی می‌­شود:

گرید 1: این مرحله ساده­‌ترین حالت کبد چرب است که معمولا در اثر تغذیه ناسالم ایجاد می­‌شود. این مرحله در افراد جوان با تغییر سبک زندگی و افزایش فعالیت بدنی و تغذیه مناسب بهبود پیدا می­‌کند ولی در سالمندان ممکن است مشکلاتی را ایجاد کند. بیماران مبتلا از طریق کاهش مصرف کربوهیدرات­‌ها و افزایش مصرف سبزیجات و آب آن‌­ها می‌­توانند این بیماری را درمان کنند.

گرید 2: وضعیت بیمار در این مرحله نسبت به گرید 1 پیچیده‌­تر و دشوارتر شده است. درمان بیماری در این مرحله نیاز به زمان بیشتری دارد. پزشک معالج برای بهبود وضعیت بیمار، در کنار اصلاح عادات غذایی، رژیم­‌های غذایی خاص هم تجویز می­‌کند.

گرید3  (فیبروز کبدی): کبد چرب گرید 3 جدی­ترین نوع کبد چرب است. افراد مبتلا به کبد چرب گرید 2 در صورت سهل­‌انگاری و عدم رعایت رژیم مناسب غذایی، به سادگی وارد این مرحله می‌­شوند. بیمار در این مرحله نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد. رنگ بیمار در این مرحله رو به زردی می­‌رود و ممکن است شکم متورم شود.

گرید 4 (سیروز کبدی): در این مرحله سلول­‌های کبدی با سلول‌­های فیبروتیک که ظاهری زخم‌­گونه دارند جایگزین شده‌­اند و کبد وضعیت و عملکرد نرمال خود را از دست داده است و میزان پردازش مواد مغذی، تولید هورمون­‌ها، سم­‌زدایی و حذف آن‌­ها به صورت طبیعی در بدن انجام نمی­‌شود. در بسیاری از موارد برای بیماران در این مرحله، پیوند کبد تجویز می­‌شود.

علائم کبد چرب

این بیماری در مراحل اولیه نشانه‌­های خاصی ایجاد نمی­‌کند، اما ممکن است در برخی افراد با احساس خستگی و درد یا ناراحتی در سمت راست و بالای شکم خود را نشان دهد. چرب شدن کبد در گروهی از مبتلایان، منجر به ایجاد زخم در آن می‌­شود. جای زخم کبد به عنوان فیبروز شناخته می‌­شود. فیبروز شدید کبدی منجر به عارضه‌­ای جدی به نام سیروز خواهد شد. این مرحله از بیماری علائم مشخصی دارد که به آن­‌ها اشاره می­‌کنیم:

  • از دست دادن اشتها
  • کاهش وزن
  • ضعف
  • خستگی
  • خارش پوست
  • احساس گیجی
  • تورم پاها
  • زرد شدن چشم‌­ها و پوست بدن
  • درد و تورم شکم
  • بزرگ شدن پستان‌­ها در مردان

 

دلایل بروز کبد چرب

کبد چرب زمانی ایجاد می­‌شود که بدن چربی زیادی تولید کند و یا این چربی را به میزان کافی مصرف نکند. در نتیجه، چربی اضافی در سلول­‌های کبد ذخیره می­‌شوند و تجمع آن­‌ها در بافت کبد، بیماری کبد چرب را ایجاد می‌­کند. عوامل مختلفی می­‌توانند باعث تولید چربی در بدن شوند. به عنوان مثال، مصرف الکل می­‌تواند باعث تجمع چربی در کبد شود. مهم­‌ترین دلایلی که با افزایش چربی بدن به این بیماری منجر می‌­شوند عبارتند از:

چاقی

قند خون بالا

مقاومت به انسولین

سطح بالای چربی به ویژه تری­گلیسرید در خون

 

عوامل دیگری هم وجود دارند که به اندازه موارد بالا شایع نیستند، اما ممکن است که باعث ایجاد چربی در کبد شوند؛ مثل:

  • بارداری
  • کاهش وزن سریع
  • برخی از انواع عفونت‌­ها مثل هپاتیت C
  • عوارض جانبی بعضی از داروها مانند متوترکسات، تاموکسیفن، آمیودورون و اسید والپروئیک
  • قرار گرفتن در معرض برخی از سموم
  • ژن‌­های خاصی هم وجود دارند که ممکن است ریسک ابتلا به کبد چرب را افزایش دهند.


تجمع چربی در شکم
تجمع چربی در ناحیه شکم از عوامل خطرزای ابتلا به کبد چرب است.

تشخیص کبد چرب

برای تشخیص کبد چرب لازم است که پزشک تاریخچه پزشکی بیمار را بررسی کند، معاینات بالینی را انجام دهد و انجام آزمایش­‌های مخصوصی را برای بیمار تجویز کند. در این بین بررسی تاریخچه پزشکی بسیار مهم و اثرگذار است. در این زمینه، پزشک احتمالا سوالاتی درباره سابقه خانوادگی، سبک زندگی و عادات غذایی، مصرف الکل، داروهای مصرفی و سابقه بیماری‌های مختلف می­‌پرسد. لازم است که بیمار اطلاعات دقیقی را در این مرحله به پزشک منتقل کند و اگر به تازگی تغییری در اشتها، میزان خستگی و وزن او رخ داده، حتما به پزشک اطلاع دهد. در ادامه به جزئیات این مراحل می­‌پردازیم:

معاینات بالینی:

در این مرحله پزشک شکم بیمار را لمس کرده و فشار می‌­دهد. اگر التهاب مبد منجر به تورم آن شده باشد، به این روش قابل تشخیص است. اما گاهی این التهاب باعث بزرگ شدن کبد نمی‌­شود و بررسی آن از طریق معاینه بالینی امکان­پذیر نیست.

آزمایش خون:

در بسیاری از موارد، این بیماری از طریق آزمایش خون و بررسی آنزیم‌­های کبدی، شناسایی می‌­شود. ALT و AST آنزیم‌­هایی هستند که میزان دقیق آن­‌ها از طریق آزمایش خون مشخص می­‌شود. افزایش میزان این آنزیم‌­ها نشانه التهاب کبد است. بیماری کبد چرب یکی از دلایل ایجاد التهاب است اما تنها دلیل آن نیست.

مطالعات تصویربرداری:

پزشک متخصص می­‌تواند از یک یا چند روش تصویر برداری برای شناسایی بیماری استفاده کند. سونوگرافی، سی تی اسکن، ام آر آی و الاستوگرافی، روش­‌هایی هستند که به پزشک در تشخیص صحیح بیماری کمک می­‌کنند.

نمونه برداری از کبد:

نمونه برداری کبد بهترین راه برای تعیین شدت بیماری در نظر گرفته می­‌شود. این روش به تشخیص بیماری کبد چرب و هم‌­چنین جای زخم­‌های کبدی کمک می‌­کند. در طی این فرآیند، پزشک با استفاده از ابزاری مخصوص، بخش کوچکی از بافت کبد را خارج کرده و به کمک آزمایش‌­های خاص مورد مطالعه قرار می‌­دهد. برای کاهش درد ناشی از نمونه برداری، این کار به وسیله بی‌حس کننده‌­های موضعی انجام می‌­شود.

درمان کبد چرب

در حال حاضر هیچ دارویی برای درمان بیماری کبد چرب تصویب نشده است. برای تهیه و آزمایش داروی این بیماری تحقیقات بیشتری لازم است. در بسیاری از موارد، تغییر شیوه زندگی می‌تواند به بهبود این بیماری کمک کند. به عنوان مثال ممکن است پزشک به شما توصیه کند که:

-مصرف الکل را کاهش داده یا از مصرف آن خودداری کنید.

-وزن خود را کاهش دهید.

– در رژیم غذایی خود تغییراتی ایجاد کنید.

اگر فرد دچار عوارض شدید بیماری کبد چرب باشد، ممکن است درمان­‌های دیگری تجویز شود. مثلا در بعضی از موارد برای درمان سیروز کبدی، علاوه بر تغییر سبک زندگی، دارو و عمل جراحی هم توصیه می‌­شود. سیروز کبدی ممکن است به نارسایی کبد منجر شود. در این موارد، گاهی تنها راه باقیمانده، پیوند کبد خواهد بود.


مصرف آب میوه‌­ها و سبزیجات تازه برای بهبود کبد چرب

مصرف آب میوه‌­ها و سبزیجات تازه به ویژه در مراحل اولیه بیماری می­‌تواند باعث بهبود کبد چرب شود.

 

عوامل خطر زای ابتلا به کبد چرب

نوشیدن مقادیر زیاد الکل مهم‌­ترین عامل در ابتلای افراد به کبد چرب است. علاوه بر این، قرار گرفتن در گروه­‌های زیر هم می‌­تواند ریسک ابتلا را افزایش دهد:

-افراد دارای اضافه وزن

-کسانی که به انسولین مقاومت دارند یا به دیابت نوع دو مبتلا هستند.

-خانم­‌های باردار یا کسانی که مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک هستند.

-کسانی که سابقه ابتلا به هپاتیت C دارند.

-افرادی که سطح کلسترول، تری گلیسرید و قند خون آن­ها بالاست.

-افراد مبتلا به سندروم متابولیک و کسانی که سابقه خانوادگی ابتلا به کبد چرب دارند.

 

پیشگیری از کبد چرب

تغییر سبک زندگی، ساده­‌ترین کار برای حفظ سلامت بدن و جلوگیری از ابتلا به بسیاری از بیمار­ها از جمله کبد چرب است. کنترل وزن و پیشگیری از افزایش آن، کاهش میزان مصرف الکل، رژیم غذایی سرشار از مواد مغذی که میزان کالری، چربی اشباع و ترانس کمی داشته باشد و حداقل 30 دقیقه ورزش روزانه از مهم­‌ترین روش‌­ها برای داشتن یک سبک زندگی سالم هستند.

بهتر است که همه افراد، به ویژه کسانی که در معرض ابتلا به کبد چرب هستند رژیم غذایی سرشار از سبزی­‌ها و میوه‌­های تازه، حبوبات و غلات کامل داشته باشند. مصرف کربوهیدرات‌­های تصفیه شده مانند شیرینی­‌ها، برنج و نان سفید را محدود کنند و مصرف چربی­‌های اشباع شامل گوشت قرمز و بسیاری از محصولات حیوانی را نیز تا حد امکان کاهش دهند.

بیماری کبد چرب در مراحل اولیه به سادگی و به کمک تغییر عادات غذایی و سبک زندگی قابل درمان است. تشخیص به موقع، مانع از پیشرفت و آسیب­‌های شدیدتر به بافت کبد و عوارض ناشی از آن خواهد بود. بنابراین، هر چه زودتر برای درمان اقدام صورت گیرد، احتمال بهبود و رفع عارضه بیشتر است. چنان­چه در زمینه این بیماری و مسائل مربوط به آن نیاز به مشاوره با پزشک متخصص داشته باشید، می­‌توانید در کوتاه‌­ترین زمان ممکن، به آسانی از طریق وب­سایت و اپلیکیشن مشوِرَپ با پزشکان حاذق این حوزه گفت‌­وگو و پاسخ سوالاتتان را دریافت کنید.

منابع

healthline.com

medlineplus.gov


برگهٔ بعد »
u1.jpg

ورم معده اصطلاحی است که توسط مردم برای توصیف نوعی از ناراحتی معده به کار می­‌رود. پزشکان این ناراحتی را که معمولا پس از خوردن غذا روی می­‌دهد و با تهوع یا استفراغ همراه است، گاستریت معده می­‌نامند. یک ناراحتی معده زمانی گاستریت یا ورم نامیده می­‌شود که نمونه بیوپسی گرفته شده و شواهد ناشی از آندوسکوپی، التهاب و آسیب پوشش داخلی معده را نشان دهد. ورم معده عارضه نسبتا شایعی است که عوامل مختلفی می­‌توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند. این عارضه در بسیاری از افراد موضوعی جدی و خطرناک نیست؛ اما گاهی اوقات می­‌تواند برای مدت طولانی ادامه داشته و زندگی فرد را با مشکل مواجه کند.

انواع ورم معده

پزشکان، آسیب معده منجر به گاستریت را به دو نوع تقسیم کرده‌­اند؛ حاد و مزمن. وقتی علائم ورم معده به طور ناگهانی و شدید بروز کند، ورم معده حاد و زمانی که برای مدت طولانی و به صورت خفیف ادامه داشته باشد، ورم معده مزمن نامیده می­‌شود. در ادامه به تعریف و توضیح بیشتر در این موارد می‌­پردازیم.

ورم معده حاد

ورم معده حاد به شروع ناگهانی التهاب مخاط معده گفته می­‌شود. پزشک متخصص گوارش در هنگام انجام آندوسکوپی در چنین شرایطی، پوشش داخلی معده را قرمز و ملتهب می‌­بیند. نمونه­‌های گرفته شده از معده نیز سلول‌­های التهابی حاد شامل گلبول­‌های سفید خون را نشان می­‌دهد. ممکن است در پوشش سطحی درون معده، شکاف­‌های جزئی و کم عمق وجود داشته باشد که فرسایش حاد (ورم معده فرسایشی) نامیده می­‌شود. حتی در برخی از مناطق هم ممکن است خونریزی­‌های کوچکی وجود داشته باشد.

ورم معده مزمن

ورم معده مزمن به التهاب مداوم اما ضعیف و آسیب پوشش داخلی معده اطلاق می­‌شود. با از بین رفتن سلول­‌های طبیعی، مخاط معده نازک می‌­شود. سلول­‌های التهابی مثل لنفوسیت‌­ها هم که نشان دهنده پاسخ سیستم ایمنی بدن هستند، افزایش می­‌یابد. این نوع ورم معده در کشورهای کمتر توسعه یافته رایج­‌تر است. هنگامی که نشانه‌­های ورم معده برای سال­‌ها وجود داشته باشد، ممکن است تغییرات مخاط به مرحله‌­ای به نام متاپلازی منجر شود. این عارضه باعث افزایش احتمال ابتلا به سرطان معده می‌­شود.


دیواره داخلی معده در گاستریت حاد
دیواره داخلی معده در گاستریت حاد، ملتهب و قرمز به نظر می‌­رسد.

چه عواملی باعث به وجود آمدن ورم معده یا گاستریت می­‌شوند؟

عوامل متعددی در زمینه ایجاد التهاب در معده و عوارض ناشی از آن نقش دارند. ورم معده حاد و مزمن در اثر عوامل متفاوتی ایجاد می­‌شوند که در ادامه به آن‌­ها اشاره می­‌کنیم.

دلایل گاستریت حاد

گاستریت یا ورم معده حاد ناشی از تحریک­‌کننده­‌های حاد است که غشای مخاطی محافظت کننده معده را از بین می‌­برد یا به آن آسیب می‌­رساند. این مواد تحریک کننده شامل برخی از انواع داروها مانند آسپرین، داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی، برخی از سموم مانند الکل قوی، عفونت‌­های خاص مانند عفونت ناشی از هلیکوباکتر پیلوری هستند. معمولا با حذف ماده تحریک کننده، التهاب مخاط هم به سرعت بهبود می­‌یابد.

دلایل ورم معده مزمن

هلیکوباکتر پیلوری یکی از عوامل ایجاد کننده ورم معده مزمن است. البته دلایل دیگری هم برای این عارضه وجود دارد؛ از جمله:

  • بیماری التهاب خودایمنی معده که در آن سیستم ایمنی بدن به سلول­‌های پوششی معده حمله می‌­کند.
  • عفونت­‌های نادر و خاص مانند HIV/AIDS
  • بیماری کرون
  • افزایش سن و نازک شدن و آسیب پذیری دیواره داخلی معده
  • عفونت انگلی
  • جراحی‌­های معده که باعث افزایش تماس معده با صفرا می­‌شود.

 

هلیکوباکتر پیلوری چیست؟

هلیکوباکتر پیلوری یکی از انواع باکتری­‌هاست که معمولا در داخل معده یافت می‌­­شود. در حقیقت این باکتری در معده بیش از نیمی از جمعیت جهان وجود دارد. اما بسیاری از آن­‌ها هرگز مشکلی مرتبط با این باکتری را تجربه نمی­‌کنند. با این حال، عفونت ناشی از این باکتری می­‌تواند خطر ایجاد زخم، ورم و یا سرطان معده را افزایش دهد.


هلیکوباکتر پیلوری در معده
با این که هلیکوباکتر پیلوری در معده نیمی از مردم جهان وجود دارد، اما فقط در بخش کمی از آن­‌ها منجر به ورم معده می‌­شود.

علائم ورم معده چیست؟

بسیاری از افراد مبتلا به گاستریت ناشی از عفونت باکتریایی هیچ گونه علائمی ندارند. در سایر موارد، ورم معده می­‌تواند باعث موارد زیر شود:

  • سوء هاضمه
  • درد و سوزش معده در ناحیه بالای شکم
  • احساس ناراحتی و مریض بودن
  • احساس پری و سنگینی پس از غذا خوردن

البته اگر پوشش داخلی معده فرسوده شده باشد و بافت معده در معرض اسید آن قرار گرفته باشد، علائم می­‌تواند شامل درد، خونریزی یا زخم معده باشد.

نشانه­‌ها و علائم ورم معده در نوع حاد و مزمن تا حدودی متفاوت هستند. در ادامه به برخی از مهم‌­ترین این نشانه­‌ها اشاره می­‌شود.


درد و سوزش ناحیه فوقانی شکم از نشانه­‌های اولیه ورم معده
درد و سوزش ناحیه فوقانی شکم می­‌تواند از نشانه­‌های اولیه ورم یا گاستریت معده باشد.

 علائم گاستریت حاد معده

گاستریت حاد معده معمولا باعث ناراحتی معده می­‌شود. زیرا بدن سعی در از بین بردن مواد تحریک کننده دارد که با درد یا ناراحتی در قسمت فوقانی شکم همراه است. علائم دیگر این بیماری می‌­تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تهوع و استفراغ
  • نفخ و گاز
  • کاهش وزن و کاهش اشتها

علائم گاستریت مزمن

در اکثر موارد، ورم معده مزمن علائمی ایجاد نمی‌­کند. وقتی آسیب به مخاط، شدید و طولانی باشد، معده توانایی تولید اسید را از دست می­‌دهد. این ممکن است باعث ایجاد ناراحتی­‌های گوارشی شود. هم‌­چنین توانایی ترشح ماده‌­ای که برای جذب ویتامین ب12 لازم است، از بین می­‌رود. کمبود ویتامین ب12 سرانجام منجر به بیماری­‌ای به نام کم خونی مخرب می­‌شود. بیمار در این حالت با موارد زیر به پزشک مراجعه می‌­کند:

  • خستگی
  • کم خونی
  • علائمی مانند بی حسی یا گزگز در اندام

تشخیص این عارضه به آسانی از طریق آزمایش خون امکان­پذیر است.

ورم معده چگونه تشخیص داده می­‌شود؟

پزشک معمولا پس از معاینه بالینی، انجام چند آزمایش را برای تشخیص دقیق ورم معده توصیه می‌­کند:

  • آزمایش مدفوع برای بررسی عفونت یا خونریزی معده
  • آزمایش تست تنفسی اوره برای بررسی عفونت ناشی از هلیکوباکتر پیلوری
  • آندوسکوپی
  • تست بلع باریوم

 

تشخیص گاستریت حاد معده

وقتی علائم ورم معده حاد تا حدودی خود را نشان می‌­دهد، پزشک می‌­تواند از طریق گرفتن شرح حال بیمار و بررسی نتیجه آزمایش خون، این عارضه را تشخیص دهد. در صورت بروز علائم قوی‌­تر یا خونریزی معده، این بیماری از طریق بررسی مستقیم مخاط معده به وسیله آندوسکوپی امکان­پذیر است. تغییرات التهابی معمولا از معده تا اثنی عشر (قسمت ابتدای روده کوچک) را درگیر می­‌کند. سایر آزمایشات مانند آزمایش پیشرفته خون، اشعه ایکس و اسکن معمولا برای تشخیص خیلی ضروری نیست، مگر این که پزشک در حین بررسی به بیماری دیگری مشکوک شود.

تشخیص ورم معده مزمن

ورم معده مزمن معمولا با بررسی نمونه (بیوپسی) مخاط معده تشخیص داده می­‌شود. انجام بیوپسی از طریق معاینه آندوسکوپی امکان­پذیر است. برای تشخیص دقیق­تر ممکن است انجام آزمایش خون و سایر آزمایش‌­های مرتبط با هلیکوباکتر پیلوری هم لازم باشد.


آندوسکوپی معده روش تشخیصی برای شناسایی گاستریت معده
انجام آندوسکوپی معده مطمئن‌­ترین روش تشخیصی برای شناسایی گاستریت معده است.

ورم معده چگونه درمان می­‌شود؟

هدف از درمان ورم معده این است که به کمک روش‌­هایی اسید معده کاهش یابد تا علائم بیماری تسکین پیدا کند. از طرفی کاهش اسید معده باعث می­‌شود تا پوشش داخلی معده ترمیم شده و بهبود پیدا کند. بسته به علت ایجاد ورم معده، راه‌­های مختلفی برای درمان وجود دارد.

درمان ورم حاد معده

بدیهی است که مهم­‌ترین بخش در درمان ورم حاد معده، حذف ماده تحریک کننده در صورت وجود است. داروهای ضد اسید یا مهار کننده پمپ پروتئین، برای کاهش میزان اسید در معده مفید هستند. داروهای ضد تهوع هم ممکن است تجویز شوند. اگر علائم به زودی برطرف نشوند یا استفراغ حاوی خون باشد، مشاوره با پزشک برای تحقیقات بیشتر و درمان­‌های پیشرفته‌­تر لازم است. هنگامی که عفونت هلیکوباکتر پیلوری تشخیص داده می‌­شود، درمان پیشنهادی شامل آنتی بیوتیک است که اغلب به صورت ترکیبی تا دو هفته ادامه دارد. معمولا علائم به سرعت کاهش می‌­یابد، مگر این که ماده تحریک کننده یا عفونت از این طریق برطرف نشود.

درمان ورم مزمن معده

از بین بردن هر گونه عفونت در ورم مزمن، از طریق مصرف آنتی­بیوتیک برای جلوگیری از پیشرفت ورم معده مهم است. اما مخاط معده در این حالت به ندرت به حالت طبیعی باز می­‌گردد. برخی از بیماران با تغییرات شدید در مخاط (به عنوان مثال تغییرات پیش سرطانی در پوشش سلول­‌های معده) مواجه هستند. ممکن است این افراد هر ساله به آندوسکوپی معده -برای تشخیص و درمان ضایعاتی که می­‌تواند منجر به سرطان شود- نیاز داشته باشند.

چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر سوء هاضمه و درد معده دارید، می‌­توانید با تغییر در رژیم غذایی و شیوه زندگی یا با داروهایی که می­‌توانید از داروخانه تهیه کنید، این مشکل را درمان کنید. اما در صورت بروز علائم زیر حتما باید به پزشک مراجعه کنید:

  • سوء هاضمه یا درد شدید به مدت یک هفته یا بیشتر که باعث ناتوانی یا ناراحتی شما می­‌شود.
  • احتمال می­‌دهید این عارضه در اثر مصرف دارویی که برای شما تجویز شده ایجاد شده است.
  • دچار استفراغ خونی یا دفع خون از طریق مدفوع شده‌­اید.

البته به یاد داشته باشید که درد معده و شکم همیشه نشانه ورم معده نیست. این درد می­‌تواند ناشی از مشکلات متعددی باشد؛ از نفخ تا سندروم روده تحریک پذیر. برای بررسی علت این درد حتما باید توسط پزشک معاینه شده و در صورت صلاحدید پزشک، آزمایش‌­های لازم را انجام دهید.


مشاهده خون در استفراغ و درد شدید معده
در صورت مشاهده خون در استفراغ و درد شدید معده باید در اولین فرصت به پزشک مراجعه شود.
 

تغییر سبک زندگی چگونه به کاهش علائم و بهبود ورم معده کمک می­‌کند؟

به کمک رعایت چند نکته و تغییر کوچک در عادات غذایی و زندگی می­‌توان علائم ناشی از ورم معده را تا حدودی کاهش داده و به درمان آن کمک کرد؛ از جمله:

  • حفظ آرامش و کنترل استرس
  • جایگزینی چند وعده کم حجم به جای یک وعده غذایی حجیم
  • کاهش مصرف غذاهای محرک معده مانند غذاهای تند، چرب و فرآوری شده
  • خودداری از مصرف مسکن‌­ها بدون مشورت با پزشک
  • حفظ بهداشت فردی و شست­ و شوی مرتب دست‌­ها برای پیشگیری از انتقال هلیکوباکتر پیلوری

 

یادآوری

ورم معده حاد معمولا به دلیل عوامل تحریک کننده یا عفونت ایجاد می‌­شود و می‌­تواند منجر به ناراحتی معده حاد شود. این ناراحتی‌­ها معمولا به سرعت با درمان‌­های ساده تسکین پیدا می‌کند.

ورم معده مزمن بیماری‌­ای است که در آن غشای معده به مدت طولانی آسیب می­‌بیند. این آسیب اغلب به دلیل عفونت ناشی از هلیکوباکتر پیلوری است. گاستریت مزمن معمولا سوء هاضمه یا درد ایجاد نمی­‌کند، اما آسیب شدید ناشی از آن می‌­تواند منجر به کم­‌خونی ناشی از ویتامین ب12 شود.

لازم است بدانید که این بیماری با توجه به مخفی بودن نشانه­‌ها و تشابه علائم آن با سایر بیماری­‌های گوارشی، در بسیاری از موارد به درستی یا به موقع تشخیص داده نمی‌­شود. از آن­جا که تشخیص در زمان مناسب یکی از عوامل جلوگیری از آسیب­‌های جدی مانند سرطان معده است، دسترسی به پزشک حاذق در این مورد بسیار حیاتی به نظر می‌­رسد. افرادی که در زمینه این بیماری نیاز به راهنمایی بیشتر و مشاوره با پزشک متخصص گوارش دارند، می­‌توانند در هر زمان و مکانی که قرار دارند، به ده‌­ها پزشک حاذق دسترسی داشته باشند. برای ارتباط با مجموعه پزشکان سامانه خدمات آنلاین پزشکی- سلامت مشوِرَپ، کافیست به اپلیکیشن یا وب­سایت این سامانه وارد شوید. شما می­‌توانید علاوه بر مشاوره و دسترسی به پزشک متخصص، آزمایشات خود را از این طریق و به صورت غیر حضوری در منزل و محل کار خود انجام دهید و نتیجه آن را هم در کمترین زمان ممکن دریافت کنید. برای افزایش دقت مشاوره و راحتی کاربران، خدمات مشاوره مشوِرَپ به صورت تماس تلفنی، تماس تصویری و یا متنی امکان پذیر است. مشوِرَپ همیشه و همه جا همراه شماست.

منابع

www.muschealth.org

www.webmd.com


برگهٔ بعد »
l1.jpg

افسردگی در جوانان

جوانی حساس‌­ترین و مهم‌­ترین دوره در زندگی افراد است. جوانان در این دوره، حیاتی­‌ترین و اثربخش­ترین تصمیمات زندگی خود را می­‌گیرند مثل شروع کسب و کار، ادامه تحصیل، ازدواج و…. همه این تصمیمات اثرات طولانی مدت داشته و ناکامی در هر یک از آن‌­ها می‌­تواند جوان را دچار غم و ناامیدی کند. تغییرات این دوره می‌­توانند هیجان انگیز یا ترسناک باشند. هر تغییری می‌تواند استرس­‌زا باشد و استرس می­‌تواند تاثیرات زیادی در روحیه افراد بگذارد.

باید دانست که یک جوان در آغاز هر مسیری که انتخاب می‌­کند و تصمیمی که می‌­گیرد، شور و شوق فراوان دارد که پس از مدت از شدت آن کاسته می­‌شود. گاهی خستگی ناشی از کار، دل‌زدگی از تحصیل یا ناکامی از رابطه، فضای زندگی یک جوان را دستخوش تغییراتی می­‌کند که ممکن است سبب آزردگی روحی شود. چنین احساسی گاهی به سراغ همه افراد و به ویژه جوانان می­‌آید، اما آنچه اهمیت دارد، تداوم این احساس است. وقتی غم و آزردگی بیاید، باقی بماند و قصد رفتن نداشته باشد، باید نگران شد. چنین موقعیتی می­‌تواند به تدریج درهای افسردگی را به روی فرد بگشاید.

افسردگی چیست؟

افسردگی فراتر از یک روز یا یک هفته بد است، فراتر از غم و اندوه است. افسردگی می‌­تواند امید و انگیزه را بدزدد. این یک بیماری روانی است که بر نحوه تفکر، احساس و عملکرد فرد اثر می‌­گذارد. این بیماری باعث می­‌شود که فرد به طور مداوم احساس غم و بی حالی داشته باشد و زندگی و فعالیت­‌های عادی روزانه او دچار اختلال شود. اگر چه افسردگی درجات مختلفی دارد، اما معمولا با علائمی مانند احساس غم، اندوه یا بی‌­ارزشی، از دست دادن علاقه به فعالیت­‌های عادی و همیشگی و بی حالی عمومی خود را نشان می­‌دهد. علاوه بر این، ممکن است تغییر چشمگیری در الگوی غذا خوردن یا خواب فرد ایجاد کند؛ یعنی به طور قابل توجهی بیشتر یا کمتر از گذشته غذا بخورد یا بخوابد. خبر خوب این است که افسردگی درمان دارد و بسیاری از افرادی که مدت­‌ها با این بیماری دست و پنجه نرم می­‌کرده‌­اند، اکنون بهبود یافته و زندگی شاد و موفقی را سپری می­‌کنند.


افسردگی در جوانان

عوامل خطر ساز افسردگی

افسردگی یکی از شایع‌­ترین بیماری­‌های روحی در جهان است. نظرسنجی اخیر موسسه ملی بهداشت روان نشان می­‌دهد که تقریبا هفت درصد از بزرگسالان آمریکایی در یک سال گذشته دچار یک دوره افسردگی شده­‌اند. اما افسردگی در جوانان نسبت به سایر بزرگسالان به مشکل جدی‌­تری تبدیل شده است. همان بررسی نشان داد که دامنه سنی بیشترین شیوع افسردگی در میان جوانان (۱۱ درصد) است؛ یعنی از هر ۱۰ جوان، یک نفر به افسردگی دچار است. حال سوال این است که چه عواملی باعث ایجاد افسردگی می­‌شوند؟

محققان درباره علل ایجاد افسردگی مطمئن نیستند، اما آن­‌ها چند عامل را شناسایی کرده‌­اند که باعث می‌­شود افراد بیشتر در معرض افسردگی قرار گیرند:

ژنتیک

اگر پدر، مادر یا خواهر و برادری دارید که به افسردگی دچار هستند، خطر ابتلای شما به افسردگی بالاتر می‌­رود.

عدم تعادل شیمایی یا هورمونی

عدم تعادل در مواد شیمیایی مغز و یا هورمون­‌ها، باعث افسردگی شما می­‌شوند.

فصل‌­ها

بعضی از افراد در فصل زمستان که طول روزها کوتاه‌­­تر و نور خورشید کم‌تر است، به افسردگی دچار می­‌شوند.

تغذیه

وقتی به اندازه کافی از مواد مغذی استفاده نکنید یا جذب برخی از ویتامین‌­ها در بدن شما کاهش یابد، ممکن است افسردگی به سراغ‌تان آید.

جنسیت

احتمال ابتلای زنان به افسردگی بیشتر از مردان است.

علائم افسردگی

همه جوانان با توجه به شرایط سنی، محیطی و کار و زندگی خود، گهگاه احساس غم می­‌کنند، این احساس طبیعی است و معمولا نگران کننده نیست. اما اگر هر یک از علائم زیر برای مدت طولانی پایدار بماند، ممکن است شخص افسرده باشد:

  • اضطراب
  • احساس غم یا بی ارزشی
  • احساس گناهکار بودن
  • بی حالی، خستگی، کمبود انرژی
  • مشکلات در تمرکز، حافظه و تصمیم گیری
  • سردرد، یا مشکلات معده غیر قابل توضیح
  • ناتوانی در خوابیدن یا خواب بیش از حد
  • بی اشتهایی یا اشتهای بیش از حد
  • افکار خود آزاری یا خودکشی


خواب زیاد از علائم افسردگی
خواب بیش از حد یا عدم علاقه به ترک رختخواب ممکن است از علائم افسردگی باشد.

افسردگی و روابط در جوانان

افسردگی می‌­تواند میزان احساس رضایت افراد از روابط خود را با چالش مواجه کند، زیرا ممکن است که فرد مبتلا به افسردگی فاقد مهارت­‌های لازم برای حل و کنترل مشکلات احتمالی یا تصمیم گیری دقیق در مواقع حساس باشد. یک فرد افسرده می‌­تواند احساس بدخلقی، تحریک پذیری یا عصبانیت داشته باشد یا گاهی حس کند که هیچ کس توانایی درک او را ندارد. این مسائل گاهی منجر به عقب نشینی و انزوای بیشتر شخص در روابط می­‌شود. اگر این مسائل در ابتدا حل نشوند و در رابطه باقی بمانند، می­‌توانند در سال­‌های بعد به شکل شدیدتری بروز کرده و رابطه را با مشکلات جدی­‌تری رو به رو کنند.

انسان موجودی اجتماعی است و حفظ روابط معنادار با دیگران، وجه اساسی تجربه بشری است. به همین دلیل انجام فعالیت­‌های مشارکتی سالم، مهارت مهمی برای جوانان است و تشخیص و یادگیری مدیریت افسردگی در روابط برای جوانان بسیار مفید خواهد بود.

افسردگی در دانشگاه

ورود به دانشگاه یک تجربه هیجان انگیز برای جوانان به شمار می‌­آید، اما همین امر جذاب ممکن است چالش­‌های جدیدی را در زندگی جوان ایجاد کند: افزایش حجم کار و دروس جدید، سازگاری با بودجه محدود مالی، کنار آمدن با دوستان و هم اتاقی­‌های جدید، دوری از خانه و خانواده و… مسائلی هستند که جوان با بسیاری از آن­ها برای اولین بار مواجه می­‌شود. تجربه کم و قرار گرفتن در معرض چنین مسائل متنوعی طبیعتا استرس زیادی را به زندگی فرد وارد می­‌کند که اغلب موقتی است؛ اما گاهی اوقات می‌­تواند فراتر از خستگی و دل‌زدگی­‌های گهگاهی شود و افسردگی را در پی داشته باشد.

اگر با افسردگی دست و پنجه نرم می­‌کنید، هنگام برنامه ریزی برای تحصیل در دانشگاه، این مورد را در نظر بگیرید. پیش از این که به دانشگاه مراجعه کنید تا با آن آشنا شوید، سیستم‌­های پشتیبانی موجود مانند گروه­‌های دانشجویی و منابع مشاوره را شناسایی کنید و به طور فعالانه به دنبال راه­‌های دوست یابی و درگیر شدن در زندگی دانشجویی باشید تا میزان انزوا و تنهایی خود را به حداقل برسانید.

درمان افسردگی در جوانان

جوانان به دلیل روحیه خاص این دوره ممکن است در مقابل پذیرش بیماری و به دنبال آن، درمان مناسب مقاومت کنند. باید آنان را متقاعد کرد که این بیماری قابل درمان بوده و در صورت درمان مناسب، زندگی آن­‌ها به روال طبیعی باز خواهد گشت. استفاده از دوستان دلسوز و آگاه، می­‌توانند کمک بزرگی در پذیرش افسردگی و شروع درمان افراد باشد. روش­‌های زیر در درمان افسردگی جوانان موثرند:

  • جوانان معمولا برای گفت‌­و­گو در مورد مسائل خود مشکل دارند. باید آن‌­ها تشویق به صحبت در مورد مشکلات‌شان کرد و به آن­‌ها اطمینان داد که از حمایت شما برخوردار خواهند شد. گفت­‌و­گو با دوستان خوب و والدین اولین راه حل است.
  • گام مهم بعدی متقاعد کردن جوانان برای مراجعه به پزشک است تا متوجه شود که به افسردگی دچار است یا نه. حمایت از افراد مبتلا به افسردگی معمولا شامل روش­‌های مختلف روان درمانی است که بر ایجاد مهارت برای مقابله با استرس‌­های زندگی و تغییر الگوهای تفکر منفی متمرکز هستند.
  • در صورت نیاز به درمان دارویی، مصرف دارو باید جدی گرفته شود. بعد از شروع درمان دارویی، حدود شش هفته طول می­‌کشد تا علائم بهبودی در جوانان نمایان شود. باید افراد را تشویق کرد تا در مورد تغییرات مثبت جال خود با اطرافیان و پزشک خود صحبت کنند.


گفت وگو با مشاور، موثر در کاهش افسردگی
گفت­‌و­گو با یک مشاور آگاه می‌­تواند به کاهش علائم افسردگی و درمان آن موثر باشد.

نقش خودمراقبتی در درمان افسردگی جوانان

در حالی که بدون شک روزهای خوب و بدی در طول دوران افسردگی وجود خواهد داشت، اما راه کارهای ساده‌­ای وجود دارد که فرد می‌­تواند به کمک آن­‌ها، علائم افسردگی خود را مدیریت کرده و روز به روز احساس نشاط و شادابی بیشتری داشته باشد. ممکن است همیشه نتوانید این نکات را رعایت کنید، اما سعی کنید تا حد ممکن به انجام آن­ها پای بند باشید.

  • تغییرات کوچکی در زندگی خود ایجاد کنید. قطعا پس از مدتی از حال خوب ناشی از این تغییرات کوچک در روحیه خود شگفت زده خواهید شد.
  • الگوی خواب منظمی داشته باشید. یکی از علائم افسردگی این است که باعث می‌­شود کم‌تر یا بیشتر از حد معمول بخوابید. این مسئله تاثیر بسیار زیادی بر روحیه شما دارد. سعی کنید یک ریتم شبانه روزی عادی در زندگی خود ایجاد کنید: در ساعت مشخص به رختخواب بروید و قبل از خواب کمی مطالعه، حرکات کششی یا هر فعالیت آرامش بخش دیگری انجام دهید. اتاق را تاریک کنید و وسایل الکترونیکی را از خود دور کنید تا مغز شما این پیام را دریافت کند که زمان خواب فرا رسیده است. قبل از خواب پرده‌­ها را بکشید تا نور طبیعی صبحگاهی به شما بتابد. به این ترتیب شروع کار روزانه برای‌تان آسا‌ن‌­تر خواهد بود.
  • از مصرف مواد مخدر و الکل دوری کنید. سیگار کشیدن، نوشیدن الکل و مصرف مواد مخدر ارتباط مستقیمی با افسردگی دارد. با اجتناب از مصرف الکل و نیکوتین یا سایر مواد مخدر، احتمال بروز افسردگی را کاهش می­‌دهید.
  • راه­‌های تخلیه احساسی سالم پیدا کنید. در مورد احساسات خود با والدین، دوستان خوب یا مشاوران معتمد گفت­‌و­گو کنید. بیرون بروید، نفس عمیق بکشید و از تابش آفتاب بر روی پوست خود لذت ببرید. سعی کنید یوگا و مراقبه ذهن آگاهی انجام دهید تا با افکار خود راحت‌­تر ارتباط برقرار کنید.
  • تغذیه مناسب داشته باشید. وقتی افسرده هستید، به راحتی می­‌توانید رژیم سالم غذایی خود را زیر پا بگذارید و یا افراطی غذا بخورید. باید بدانید آنچه که می­‌خورید در احساسات شما نقش به سزایی دارند. مثلا چربی­‌های سالم می‌­توانند عملکرد مغزی شما را بهبود بخشند. اگر نمی­‌توانید میزان یا نوع غذای خود را در هنگام افسردگی کنترل کنید، بهتر است یخچال خود را از وعده­‌های غذایی سالم و متعادل و میان­وعده­های مغذی و سرشار از انرژی پر کنید تا دسترسی به آن­ها همیشه برایتان مقدور باشد.

 

پیشگیری از افسردگی

افسردگی می­‌تواند تمام افراد را در هر شرایطی درگیر کند. اگر شما جزو افرادی هستید که خود را در معرض ابتلا به آن می­‌دانید، می­‌توانید با انجام کارهایی، احتمال ابتلای خود به افسردگی را کاهش دهید:

  • به طور منظم ورزش کنید. با ورزش اندورفین آزاد می‌­شود که این هورمون نقش موثری در تقویت روحیه شما دارد. تحقیقات نشان داده که ورزش منظم می­‌تواند با گذشت زمان، تغییرات مثبتی در مغز ایجاد کند. حتی اگر تمایلی به ورزش ندارید، تلاش کنید که لااقل ۳۰ دقیقه در روز به فعالیت بدنی بپردازید. بعدا از این بابت از خودتان تشکر خواهید کرد.
  • روابط اجتماعی قوی داشته باشید. با دوستان و اعضای خانواده خود وقت بگذرانید. دوستان جدیدی پیدا کنید. بیرون رفتن از خانه و برقراری ارتباط با مردم راهی عالی برای پیشگیری از افسردگی است.
  • استرس‌­های زندگی خود را کاهش دهید. استرس یکی از مهم‌­ترین دام‌­ها برای افسردگی است. در صورت امکان راه‌­هایی برای کاهش و تخلیه استرس­‌ها و نگرانی­‌های خود پیدا کنید. نه گفتن را یاد بگیرید و فعالیت­‌ها و مسئولیت‌­هایی را که بیش از ارزش‌شان دردسر به دنبال دارند کنار بگذارید و از این طریق سطح استرس خود را به حداقل برسانید.


بودن در کنار دوستان، یکی ار راه های جلوگیری از افسردگی
حضور در جمع‌­های دوستانه و صمیمی یکی از راه­‌های جلوگیری از افسردگی در جوانان است.

در صورت مشاهده علائم افسردگی چه باید کرد؟

اگر علائمی از افسردگی را در خود مشاهده کردید، چند کار می­‌توانید انجام دهید:

  • با دوستان و اعضای خانواده خود صحبت کنید و به آن­‌ها بگویید که چه شرایطی را پشت سر می­‌گذارید. به آن­‌ها بگویید که به پشتیانی نیاز دارید.
  • از آن­جا که افسردگی می­‌تواند دلایل جسمی داشته باشد، بهتر است با یک پزشک در این خصوص صحبت کنید. ممکن است پزشک با بررسی موارد جسمی مرتبط با افسردگی، به درمان شما کمک کند.
  • اگر از زندگی خسته شده‌­اید و حس می­‌کنید باید به آن پایان دهید، بدون تردید کمک بگیرید. زندگی شما بسیار باارزش است و برای گذر از این چالش نیاز به حمایت دارید.

یکی از بهترین راه حل‌­ها در چنین شرایطی مشاوره با متخصص آگاه است. تیم مشاوران دلسوز مشوِرَپ شما را آن طور که هستید می‌­پذیرند، به صحبت­‌های شما گوش می‌­دهند و راهنمایی­‌های لازم را به شما ارائه خواهند داد. برای دریافت مشاوره و گفت­‌و­گو با روانشناسان و روانپزشکان زبده سامانه خدمات سلامت آنلاین مشوِرَپ، کافیست به اپلیکیشن یا وب­سایت آن مراجعه و درخواست مشاوره خود را ثبت نمایید. تماس با مشاوران مشوِرَپ در محیطی امن و مطمئن و در تمام ساعات شبانه روز برای شما فراهم است. همراه شما هستیم.

منابع

sandstonecare.com

heretohelp.bc.ca


برگهٔ بعد »
e1.jpg

اگر شما هم جزو افرادی هستید که تلاش می­‌کنید موهای سالمی داشته باشید، باید بدانید که این مسئله ارتباط نزدیکی با رژیم غذایی شما دارد. موها برای رشد، نیاز به مواد مغذی و ویتامین­‌هایی دارند که از طریق غذا خوردن تامین می­‌شوند. در واقع این نکته‌­ای است که بسیاری از افراد نسبت به آن بی توجه هستند. رشد و سلامت مو، یک فرآیند متابولیکی پیچیده است که به چندین ماده مغذی، ویتامین و آنزیم نیاز دارد. افراد مبتلا به آنورکسی (بی­‌اشتهایی) یا کسانی که دچار سوء تغذیه هستند یا به هر دلیلی کمبود ویتامین دارند، احتمالا به توقف رشد مو و ریزش آن دچار می­‌شوند. البته همه چیز به ریزش مو ختم نمی‌­شود؛ بلکه کاهش کیفیت و سلامت مو و عدم رشد مناسب هم ممکن است به دلیل تغذیه نامناسب روی دهد. بنابراین لازم است بدانیم که کمبود کدام ویتامین‌­ها بیشترین تاثیر را در این فرآیند دارد.

کمبود کدام ویتامین‌­ها و مواد معدنی باعث ریزش مو می­‌شود؟

پاسخ به این سوال در واقع به سوال “کدام ویتامین­‌ها برای مو ضروری هستند” هم پاسخ می‌­دهد. بر اساس تحقیقات انجام شده و جمع بندی نتایج حاصل، مشخص شد که ۱۱ ویتامین و ماده معدنی برای رشد و سلامت مو ضروری هستند. این مواد حیاتی عبارتند از:

ویتامین C

ویتامین C یک آنتی اکسیدان قوی و ویتامینی حیاتی برای سیستم ایمنی بدن است. این ماده در تولید کلاژن و جذب آهن نقش دارد. ویتامین C برای رشد و ترمیم کلیه بافت‌­های بدن ضروری است. این ماده به تولید کلاژن که یک پروتئین ضروری برای سلامت پوست و مو است کمک می­‌کند. این ویتامین هم‌­چنین برای بهبود زخم‌­ها و حفظ سلامت دندان­‌ها و استخوان­‌ها لازم است. کمبود ویتامین C باعث خشکی مو و پوست، خون‌ریزی لثه، ریزش یا تضعیف موها می‌­شود.  این ماده همراه با سایر مواد مغذی با کمک به تولید کلاژن و حمایت از جذب آهن غیر هِم (آهن منابع گیاهی) به رشد مو کمک می‌­کند.

از آن جا که ویتامین C یک ویتامین محلول در آب است، بدن انسان نمی­‌تواند مقدار اضافی آن را ذخیره کند. بنابراین باقیمانده این ویتامین از بدن دفع شده و باید دوباره از طریق منابع غذایی موجود تامین شود. منابع خوب ویتامین C شامل سبزیجات برگ تیره، فلفل دلمه‌­ای سبز و قرمز، سیب زمینی، کلم بروکلی، کلم بروکسل، اسفناج و مرکبات هستند.


تاثیر ویتامین c در سلامت پوست و مو
ویتامین C از مهم‌­ترین ویتامین­‌ها در سلامت پوست و مو است.

ویتامین B کمپلکس

هشت ویتامین در گروه ب وجود دارد که به ویتامین‌­های ب کمپلکس معروف هستند. این ویتامین­‌ها عبارتند از: ب۱، ب۲، ب۳، ب۵، ب۶، ب۷، ب۹ و ب۱۲. این ویتامین‌­ها نقش‌­های مختلفی در بدن انسان دارند؛ از پشتیبانی تولید سلول­‌های سالم و دفع صدمات ناشی از رادیکال­‌های آزاد تا نظارت و پشتیبانی از عملکرد مغز و اعصاب. کمبود B کمپلکس در بدن ممکن است باعث سرگیجه، خستگی، ریزش مو و هم­چنین ضعف و شکنندگی تارهای مو شود. در ادامه به نقش مهم‌­ترین ویتامین‌­های این خانواده اشاره می­‌کنیم:

بیوتین (ب۷)

ویتامین­‌های گروه B به ویژه بیوتین با تقویت ساختار کراتینه ساقه مو، از رشد مو پشتیبانی می‌­کند. ریزش مو و خشکی پوست هر دو نشانه کمبود بیوتین هستند. دوز روزانه بیوتین حدود ۳۰ میکروگرم است که از طریق لبنیات، تخم مرغ، آجیل و گوشت، در افرادی که به کمبود این ویتامین دچار نیستند، تامین می­‌شود. اگر آزمایش­‌های انجام شده در شخصی، نشان دهد که او به کمبود بیوتین دچار است، لازم است که با تجویز پزشک از مکمل‌­هایی در دوز مجاز استفاده کند.

ویتامین ب۵ (اسید پانتوتنیک)

اگرچه بیوتین احتمالا بهترین ویتامین ب کمپلکس برای رشد مو است، اما اسید پانتوتنیک هم می‌­تواند نقشی مشابه در رشد مو داشته باشد. بسیاری از محصولات رشد مو حاوی ویتامین ب5 هستند، زیرا این ماده می­‌تواند رشد و سلامتی مو را بهبود بخشد. از بهترین منابع تامین این ویتامین می­‌توان به ذرت، گل کلم، گوجه فرنگی، آووکادو، عدس، زرده تخم مرغ، نخود فرنگی و گوشت گاو و بوقلمون اشاره کرد.

ویتامین ب۶ (پیریدوکسال ۵- فسفات)

رشد مو یک فرآیند متابولیکی پیچیده است که از هزاران واکنش شیمیایی تشکیل می­‌شود. ویتامین ب۶ در حدود ۱۰۰ واکنش شامل پروتئین، لیپیدها و متابولیسم گلوکز نقش دارد. موهای انسان در واقع یک محصول حاصل از سنتز پروتئین است. موهای زیبا درخشش خود را از طریق لیپیدها یا روغن­‌های تولید شده توسط پوست سر به دست می­‌آورند. به دلیل نقش ویتامین ب6 در متابولیسم پروتئین و لیپید، وجود این ویتامین برای حفظ سلامت مو و پیشگیری از ریزش آن ضروری است. منابع خوب ویتامین ب6 شامل پنیر، ماهی، مرغ، اسفناج و غلات کامل است.

ویتامین ب۱۲

ویتامین ب۱۲ در سنتز DNA و تولید گلبول­‌های قرمز خون نقش دارد. خون از گلبول­‌های قرمز حامل اکسیژن تشکیل شده و ویتامین ب۱۲ برای تشکیل این گلبول‌­ها به میزان کافی ضروری است. داشتن گردش خون کافی و مناسب، رشد مو را تضمین می­‌کند. ویتامین ب۱۲ را می‌­توان از طریق مصرف جگر گاو، صدف، محصولات لبنی، تخم مرغ و محصولات غنی شده با این ویتامین دریافت کرد.

ویتامین ب9 (فولات)

ویتامین ب۹ که با نام­‌های فولات یا اسید فولیک هم شناخته می­‌شود، نقش اساسی در سنتز DNA، RNA و پروتئین‌­ها دارد. همه این فرآیندها در تشکیل ساختار مو نقش دارند. بسیاری از محصولات غذایی تشکیل شده از غلات و حبوبات دارای فولات هستند. هم‌چنین این ویتامین در سبزیجات برگ­دار و میوه‌­ها یافت می‌­شود.

فولات مانند آهن در تولید گلبول­‌های قرمز خون نقش دارد و به همین دلیل به سلامت پوست، ناخن­‌ها و مو کمک می‌­کند. کمبود فولات می­‌تواند موجب کم خونی شده و انتقال مناسب اکسیژن و مواد مغذی به سلول­‌های مو را مختل کند.


ویتامین­‌های B کمپلکس در منابع غذایی گیاهی و دامی
ویتامین­‌های B کمپلکس به میزان کافی در منابع غذایی گیاهی و دامی یافت می­‌شود.

ویتامین E

ویتامین E یک ویتامین محلول در چربی و یک آنتی اکسیدان قوی است که به جلوگیری از آسیب سلول­‌ها و بافت‌­ها در اثر رادیکال­‌های آزاد، کمک می‌­کند. رادیکال‌­های آزاد واکنش بالایی دارند و می­‌توانند به RNA، DNA و پروتئین‌­ها آسیب برسانند. ویتامین E هم‌­چنین در سنتز سلول‌­های خونی نقش دارد که برای گردش خون و تامین اکسیژن بافت‌­های مختلف بدن مهم است. اگرچه کمبود ویتامین E نادر است، اما این مسئله می‌­تواند منجر به آسیب عصبی و عضلانی و هم­چنین مشکلات بینایی شود. این ویتامین با پشتیبانی از گردش خون در پوست سر و کاهش آسیب رادیکال‌­های آزاد به فولیکول­‌های مو، به رشد مو کمک می­‌کند.

ویتامین E به هشت شکل در طبیعت وجود دارد، اما آلفا توکوفرول تنها شکل قابل استفاده برای تامین نیازهای انسان به این ویتامین است. غلظت ویتامین E در خون توسط کبد تنظیم می‌شود و جذب آن از طریق روده کوچک انجام می‌­گیرد. ویتامین E به طور طبیعی در غذاهای بی شماری یافت می­‌شود. آلفا توکوفرول در مغزها، دانه­‌ها، روغن­‌های گیاهی و سبزیجات دارای برگ سبز وجود دارد. بسیاری از غلات صبحانه نیز با این ویتامین غنی شده‌­اند.

ویتامین A

ویتامین A علاوه بر کمک به رشد و حفظ سلامت پوست، دندان­‌ها و استخوان‌­ها، باعث تولید رنگدانه­‌هایی در شبکیه چشم می­‌شود که به بینایی به ویژه در نور کم کمک می‌­کند. در واقع ویتامین A جزء اساسی پروتئین رودوپسین است که وظیفه جذب نور در گیرنده‌­های شبکیه را بر عهده دارد. ویتامین A هم‌­چنین به به بهبود زخم‌­ها کمک کرده و سیستم ایمنی بدن را تقویت می­‌کند. کمبود ویتامین A نادر است، اما در صورت بروز می‌­تواند علائمی مانند خشکی چشم، دید ضعیف در شب، مشکلات پوستی و اسهال را به دنبال داشته باشد. ویتامین A اغلب در میوه­‌ها و سبزیجات به رنگ نارنجی مانند هویج، سیب زمینی شیرین و کدو تنبل یافت می­‌شوند.

ویتامین A یکی دیگر از آنتی اکسیدان­‌های قدرتمند است. باید به خاطر داشت که اگرچه به ویتامین A برای حمایت از رشد مو نیاز است، اما مقدار زیاد این ویتامین ممکن است باعث ایجاد مشکلاتی در بخش‌­های مختلفی از بدن از جمله مو شود. ویتامین A بیش از حد، فولیکول­‌های مو را تحریک می­‌کند و باعث می­‌شود که مو زودتر به پایان چرخه خود برسد. وقتی این اتفاق می‌­افتد، موها نازک می­‌شوند؛ زیرا بدن قادر نیست موهای جدید را با سرعت کافی ایجاد و جایگزین کند.


خشکی چشم و ضعف دید در شب از نشانه‌­های کمبود ویتامین A
خشکی چشم، مشکلات پوست و مو و ضعف دید در شب از نشانه‌­های کمبود ویتامین A است.

آهن

آهن یک ماده معدنی ضروری است که به طور عمده در تولید هموگلوبین نقش دارد. هموگلوبین ماده‌­ای در گلبول­‌های قرمز خون است که انتقال اکسیژن را به سراسر بدن از جمله موها به عهده دارد. کمبود آهن رایج‌­ترین شکل مشکلات تغذیه‌­ای است. کمبود این ماده باعث کم خونی می­‌شود؛ در چنین شرایطی گلبول­‌های قرمز خون نمی‌­توانند اکسیژن رسانی به اندام‌­های بدن را به خوبی انجام دهند. علائم این بیماری شامل خستگی، رنگ پریدگی پوست، تنگی نفس، کاهش اشتها، شکنندگی ناخن­‌ها، سردی دست و پا و ریزش مو است.

آهن از طریق تقویت گردش خون و انتقال اکسیژن و سایر مواد مغذی ضروری به فولیکول‌­های مو، از رشد آن­ها پشتیبانی می­‌کند. بدون آهن، سلول‌­های مو ممکن است با کمبود مواد مغذی و اکسیژن مواجه شوند که این مسئله باعث شکنندگی و ریزش مو می­‌شود. ریزش مو در اثر کمبود آهن اغلب زنان را درگیر می‌­کند. زنانی که به طور منظم دوره‌­های عادت ماهانه سنگین را تجربه می‌­کنند، به طور ویژه در معرض خطر کمبود آهن قرار دارند. خوشبختانه پزشک با یک آزمایش خون ساده می­‌تواند سطح آهن خون را تشخیص دهد. اگر سطح آهن خون پایین باشد، ممکن است پزشک برای بیمار مکمل آهن تجویز کند. مصرف مکمل­‌های آهن بدون تجویز پزشک به هیچ عنوان توصیه نمی‌­شود.

آهن در رژیم غذایی به شکل هِم و غیر هِم وجود دارد. گوشت، غذاهای دریایی و مرغ حاوی هر دو شکل آهن هستند. در حالی که منابع گیاهی آهن و غذاهای غنی شده با این ماده معدنی، حاوی آهن غیر هِم هستند. غذاهای غنی از آهن شامل ماهی آزاد، میوه­‌های خشک، گوشت، اسفناج و نخود فرنگی است. ویتامین C به بدن اجازه می‌­دهد که آهن به ویژه نوع غیر هِم آن را به طور موثرتری جذب کند. بنابراین بهتر است که مقدار مناسبی از موادغذایی حاوی این آنتی اکسیدان را در رژیم غذایی خود بگنجانید تا از جذب بهینه آهن اطمینان حاصل کنید.

ویتامین D

در حالی که نقش اصلی ویتامین D حفظ سطح مناسب کلسیم و فسفر در خون است، تحقیقات نشان داده که این ویتامین می­‌تواند در سلامت و رشد مو هم اثرگذار باشد. ویتامین D نقش مهمی در حفظ و تقویت سیستم ایمنی بدن دارد. سیستم­ ایمنی بدن گاهی ممکن است به فولیکول­‌های مو حمله کرده و باعث ضعف و ریزش شدید مو شود. برخی از این بیماری­‌های خود ایمنی مانند آلوپسی آره آتا و آلوپسی توتالیس هستند. مصرف مکمل ویتامین D می‌­تواند به کاهش چنین پاسخ‌­های التهابی که رشد مو را مختل می­کنند، کمک کند.

وقتی پوست انسان در معرض اشعه ماوراء بنفش قرار می­گیرد، ویتامین D به صورت درون­زا سنتز می­‌شود. به این معنی که اگر زمان زیادی را در آفتاب می­‌گذرانید، احتمالا نیازی به مصرف مکمل ویتامین D ندارید. از آن­جا که ویتامین D به رشد مو کمک می­‌کند، مصرف مکمل این ویتامین برای افرادی که به اندازه کافی آفتاب نمی­‌گیرند لازم است. ویتامین D به طور طبیعی در منابع غذایی به مقدار کافی یافت نمی‌­شود. با این حال می­‌توان از جگر گاو، ماهی قزل آلا و تخم مرغ برای جذب این ویتامین استفاده کرد. دو فرم مهم ویتامین D شامل D۲ است که از غذاهای گیاهی تامین می­‌شود و D۳ که در اثر قرار گرفتن در معرض نور خورشید توسط حیوانات و بیشتر در پوست آن­‌ها ساخته می‌­شود. بیشتر مکمل‌­های ویتامین D از نوع D۳ هستند.


سنتز ویتامین D در بدن با قرارگرفتن زیر نور خورشید
قرار گرفتن در معرض نور خورشید باعث سنتز ویتامین D در بدن می­‌شود.

منیزیم

منیزیم برای تقسیم، رشد و عملکرد مناسب سلول­‌ها لازم است. منیزیوم در بیش از ۳۰۰ واکنش بیوشیمیایی در بدن انسان از جمله رشد مو نقش دارد. بسیاری از آنزیم‌­ها برای فعالیت به منیزیم نیاز دارند؛ به ویژه آن‌­هایی که در انتقال انرژی و سنتز اسید نوکلئیک نقش دارند. منیزیم هم‌­چنین برای رشد ساختار استخوان‌­ها و سنتز RNA، DNA و گلوتاتیون (یک آنتی اکسیدان ضروری) لازم است. منیزیم هم­‌چنین باعث تقویت سیستم ایمنی بدن، عملکرد طبیعی عضلات و اعصاب می‌­شود. این ماده می‌­تواند قلب را قوی نگه دارد، سطح گلوکز خون را تنظیم کند و به تولید پروتئین و انرژی هم کمک کند.

به دلیل نقش منیزیم در متابولیسم و واکنش‌­های متابولیکی، وجود این ماده برای رشد مو حیاتی است. کمبود منیزیم به ویژه در زنان یائسه باعث ضعف و ریزش می‌شود. علائم کمبود منیزیم شامل حالت تهوع، خستگی، استفراغ، ریتم نامنظم قلب، انقباضات عضلانی و ریزش مو است. خوشبختانه منیزیم به راحتی در منابع گیاهی و حیوانی یافت می­­‌شود. به طور کلی هر ماده غذایی که حاوی فیبر فراوان باشد، می‌­تواند منیزیم مورد نیاز بدن را تامین کند. این مواد شامل سبزیجات سبز برگ، آجیل، حبوبات، دانه­‌ها و غلات سبوس­دار است. منیزیوم هم‌­چنین به غلات صبحانه هم اضافه می­‌شود.

اسیدهای چرب امگا3

اسیدهای چرب امگا3 اسیدهای چرب ضروری برای بدن هستند. اگر چه وجود آن­‌ها برای سلامتی انسان لازم است، اما بدن نمی‌­تواند آن­ها را تولید کند. بنابراین باید از طریق رژیم غذایی شامل ماهی­های چرب مانند ساردین و قزل آلا، تخم مرغ، گردو، بذر کتان و مکمل­های خوراکی، نیاز بدن به اسیدهای چرب امگا3 تامین شود. این ماده ضروری در روغن ماهی و گل گاو زبان هم موجود است. اسیدهای چرب امگا3 نه تنها مو را ضخیم و پر پشت نگه می‌­دارند، بلکه باعث درخشان شدن پوست هم می­‌شوند. از آن­جا که این ماده خاصیت ضد التهابی دارد، می‌­تواند از ریزش مو جلوگیری کند، آکنه را کاهش دهد، خطر ابتلا به بیماری‌­های قلبی را کم کند و به تقویت عملکردهای مغز کمک کند. اسیدهای چرب امگا3 در درجه اول با کاهش التهاب از رشد مو پشتیبانی می­‌کنند.

از علائم کمبود اسیدهای چرب امگا۳ می‌­توان به ضعف حافظه، خستگی، خشکی پوست، گردش خون ضعیف و تغییرات خلقی اشاره کرد.

روی

روی یک ماده معدنی ضروری است که در بخش­‌های مختلف متابولیسم سلولی، سنتز پروتئین و عملکرد ایمنی بدن نقش دارد. کمبود روی باعث ریزش مو، اسهال و بیماری‌­های چشم و پوست می­‌شود. داشتن روی کافی باعث رشد سلول­‌ها و مو می­‌شود. مطالعات نشان می­‌دهد کسانی که به برخی از انواع ریزش مو دچار هستند، میزان روی کمی دارند. مصرف مکمل روی می‌­تواند به رشد مو کمک کند. گوشت گاو، عدس، نان کامل، زرده تخم مرغ، جوی دو سر و شاه ماهی از بهترین منابع تامین روی مورد نیاز بدن هستند.


استفاده از مکمل روی برای کاهش ریزش مو با نظر پزشک
با تجویز پزشک می‌­توان از مکمل روی برای کاهش ریزش مو استفاده کرد.

سلنیوم

سلنیوم یک ماده مغذی ضروری است که در بدن انسان ساخته نمی­‌شود، اما در غذاهایی مانند اسفناج، تخم مرغ، مرغ و ماهی تن زرد وجود دارد. سلنیوم به سلامت مفاصل، چشم­‌ها، سیستم تولید مثل و سیستم ایمنی بدن کمک می­‌کند. هم­‌چنین به عنوان یک فاکتور در برخی از آنزیم­‌ها برای رشد مو مورد نیاز است.

مس

مس برای متابولیسم بدن و جذب مناسب آهن ضروری است. این دو ماده با هم کار می‌­کنند و به بدن کمک می‌­کنند تا گلبول­ه‌ای قرمز خون را تولید کند. مس برای بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن، سلامت استخوان­‌ها، اعصاب و رگ‌­های خونی نیز لازم است. سطح پایین مس ممکن است تولید گلبول­‌های قرمز خون را کاهش داده و از تامین مواد مغذی مورد نیاز برای مو جلوگیری کند. مس هم­‌چنین در تولید ملانین –ترکیب مسئول تامین رنگ پوست، چشم و مو- ضروری است. بنابراین کمبود مس ممکن است به طور موقت در سفید شدن موها هم نقش داشته باشد. جگر و غذاهای دریایی، گردو، فندق، حبوبات و غلات، قارچ، سیر و موز از بهترین منابع حاوی مس برای بدن هستند.

ویتامین­‌هایی که به نقش آن­‌ها اشاره شد، به رشد و سلامت مو کمک می‌­کنند. اگر به ریزش مو دچار هستید، لازم است به پزشک متخصص مراجعه و دلیل اصلی ریزش موی خود را شناسایی کند. با مشخص شدن دلیل و الگوی ریزش مو، می­توان از روش­های درمانی مناسب در کنار مصرف مواد غذایی مورد نیاز برای تامین ویتامین‌­ها و املاح مورد نیاز بدن استفاده کرد. سامانه خدمات آنلاین پزشکی- سلامت مشوِرَپ با بهره گیری از کارشناسان و متخصصان حرفه­‌ای در این حوزه می­‌تواند پاسخگو و راهنمای شما باشد. برای طرح سوالات و مشکلات و مشاوره با متخصصان پوست و موی زبده و با تجربه، کافیست به وب­سایت و اپلیکیشن مشوِرَپ مراجعه و در کمترین زمان ممکن و با حداقل هزینه از راهکارهای تخصصی پزشکان بهره مند شوید. برای راحتی کاربران محترم، امکان مشاوره به صورت تلفنی، متنی و تصویری و امکان دسترسی به مشاوره‌­های تخصصی به صورت ۲۴ ساعته و در تمام روزهای هفته فراهم است.

منبع

drformulas.com

healthline.com

 


برگهٔ بعد »
Symptoms-of-Severe-Depression-550x321-1.jpg

افسردگی چیست؟

افسردگی به تغییر خلق­ و خوی شدید و مداوم، غم عمیق و احساس ناامیدی گفته می­‌شود. گاهی ممکن است که خلق و خو تحریک پذیر به نظر برسد یا فرد مبتلا به افسردگی نتواند مانند گذشته از فعالیت­‌های لذت­‌بخش، لذت کافی ببرد. افسردگی اساسا چیزی فراتر از یک روح غمگین گذرا، یک روز بد یا غم و اندوه موقتی است. علائم افسردگی حداقل دو هفته ادامه دارد؛ اما معمولا ما‌‌‌‌ه‌­ها و سا‌‌ل‌­ها با فرد افسرده همراه خواهد بود. افسردگی مجموعه‌­ای از علائم با حال روحی پایین است و این علائم به شکل قابل توجهی در افراد مختلف، می­‌تواند متفاوت باشد.

افسردگی احتمالا شامل تغییراتی در مناطق مختلفی از مغز است که خلق و خو را کنترل می‌­کند. سلول‌­های عصبی ممکن است در مناطق خاصی از مغز، عملکرد ضعیفی داشته باشند. ارتباط بین سلول‌­های عصبی یا مدارهای عصبی می‌­تواند تنظیم خلق و خوی فرد را دشوار کند. البته تغییرات هورمون­‌ها هم می‌­توانند تاثیرات منفی بر روحیه افراد داشته باشند. تجربه زندگی هر فرد بر این فرآیند بیولوژیکی تاثیر می‌­گذارد و آرایش ژن‌­ها نیز، میزان آسیب پذیری او در برابر ابتلا به افسردگی را مشخص می‌­کند.

گاهی افسردگی در اثر یک واقعه استرس­‌زا در زندگی ایجاد می‌­شود، اما در بسیاری از مواقع این بیماری حاصل مجموعه‌­ای از عوامل است. یک دوره افسردگی شدید ممکن است فقط یک بار در زندگی فرد رخ دهد یا بارها و بارها برگردد. افرادی که دوره‌­های زیادی از افسردگی شدید را تجربه می­‌کنند، ممکن است دوره‌­هایی از خلق و خوی افسرده مداوم اما ملایم را نیز داشته باشند. در طول یک دوره افسردگی شدید، تفکر می‌­تواند از حالت واقع گرا خارج شود. گاهی فرد مبتلا، دارای علائم روان پریشی، مثل باورها یا تصورات غلط خواهد بود.


علائم افسردگی

انواع افسردگی

افسردگی اغلب به تدریج بروز می­‌کند، اما می‌­توان متوجه نفوذ آن شد. بسیاری از افراد بدون این که علائم خاصی در خود مشاهده کنند، متوجه می­‌شوند که حالشان خوب نیست. گاهی ممکن است یک دوست یا اعضای خانواده به فرد در این زمینه هشدار دهند و او را آگاه کنند. انواع مختلفی از اختلال افسردگی وجود دارد. علائم این اختلالات می­‌توانند از خیلی جزئی تا بسیار شدید متغیر باشند. انواع خفیف معمولا در زندگی فرد اختلال ایجاد نمی‌­کنند، اما تشخیص و درمان آن­‌ها از پیشرفت بیماری جلوگیری خواهد کرد. بنابراین آگاهی از دامنه شرایط و علائم خاص آن­ها بسیار مفید است.

انواع افسرگی عبارتند از:

افسردگی ماژور

این نوع افسردگی گاهی “افسردگی بالینی” یا “تک قطبی” هم نامیده می­‌شود که شامل خلق و خوی ضعیف، از دست دادن علاقه و لذت در فعالیت­‌های معمول است. علائم این نوع افسردگی در بیشتر روزها وجود دارند و حداقل برای مدت دو هفته ادامه خواهند داشت. این نوع افسردگی و علائم ناشی از آن در تمام زمینه‌­های زندگی فرد از جمله روابط کاری، اجتماعی و خانوادگی می‌­تواند اثرگذار باشد. موارد زیر در دامنه این نوع افسردگی جای می‌­گیرند:

مالیخولیا

این واژه اصطلاحی است برای توصیف یک نوع افسردگی شدید که بسیاری از علائم جسمی افسردگی هم در آن وجود دارد. یکی از تغییرات عمده در بیماران مبتلا به آن، کندی حرکت است. هم‌­چنین مبتلایان به این بیماری روحیه افسرده‌­ای دارند که علائم آن با از دست دادن کامل لذت نسبت به همه چیز آشکار می‌شود.

افسردگی روان پریشی

گاهی افسردگی باعث می‌­شود که ارتباط فرد با واقعیات دچار اختلال شود و روان پریشی را تجربه کند. علائم روان پریشی شامل توهم (دیدن یا شنیدن چیزهایی که وجود خارجی ندارند) و اعتقادات غلطی است که دیگران آن­‌ها را نمی‌­پذیرند. افراد مبتلا به این نوع افسردگی ممکن است به پارانوئید هم دچار باشند، به گونه‌­ای که احساس می­‌کنند همه با آن­‌ها مخالف هستند یا علت بیماری یا حوادث ناگوار پیرامون‌شان را در دیگران جست و جو می‌­کنند.

افسردگی در طول دوران بارداری و پس از زایمان

زنان در تمام طول دوران بارداری و در سال بعد از زایمان در معرض ابتلا به افسردگی قرار دارند. دلایل افسردگی در این دوران می­‌تواند پیچیده باشد و اغلب نتیجه ترکیبی از عوامل است. در روزهای آغازین تولد نوزاد، بسیاری از زنان نوعی از افسردگی را تجربه می­‌کنند که یک بیماری شایع مربوط به تغییرات هورمونی است و تا ۸۰ درصد زنان را تحت تاثیر قرار می­‌دهد. استرس مرتبط با بارداری و نوزاد جدید اتفاق رایجی است، اما با افسردگی متفاوت است. افسردگی عارضه طولانی مدت­‌تری است و می‌­تواند علاوه بر مادر، بر رابطه مادر با کودک، رشد کودک و رابطه مادر و پدر هم اثر گذار باشد. تقریبا ۱۰ درصد زنان در دوران بارداری افسرده می­‌شوند که این احتمال در سه ماهه اول پس از زایمان به ۱۶ درصد افزایش می­‌یابد.

اختلال دو قطبی

اختلال دو قطبی در گذشته به نام “اختلال افسردگی- شیدایی” نامیده می­‌شد، زیرا طی آن فرد به جای خلق و خوی طبیعی، دوره­‌هایی از افسردگی یا شیدایی را تجربه می­‌کند. شیدایی نقطه مقابل افسردگی است و شدت آن می­‌تواند کم یا زیاد باشد. داشتن احساس خیلی خوب، انرژی زیاد، روحیه رقابتی، کاهش نیاز به خواب، صحبت تند و سریع، مشکل در تمرکز و احساس تحریک­‌پذیری از علائم این مرحله هستند.

به نظر می‌­رسد که اختلال دو قطبی بیشترین ارتباط را با سابقه خانوادگی دارد. استرس و اضطراب هم می‌­توانند محرک فرد برای قرار گرفتن در فاز افسردگی یا شیدایی باشند. گاهی این اختلال به صورت ترکیبی با اسکیزوفرنی، اختلال کم توجهی- بیش فعالی و سوء مصرف مواد مخدر و الکل تشخیص داده می‌­شود. تشخیص این بیماری به ماندگاری دوره شیدایی بستگی دارد. گاهی اوقات افراد پس از سا‌‌ل‌ها متوجه علائم اختلال دو قطبی در خود می­شوند. پس اگر دچار اختلالات دوره‌­ای متغیر و متضاد هستید، بهتر است هر چه زودتر در این زمینه با پزشک مشورت کنید. تقریبا ۲ درصد از مردم دنیا به این اختلال دچار هستند.

اختلال سیکلوتایمیک

این اختلال نوع خفیف­‌تری از اختلال دو قطبی است که در آن فرد مبتلا حداقل طی دو سال دچار نوسانات خلق و خوی مزمن می‌­شود. این نوسانان شامل دوره‌­های اغلب نامنظم هیپومانیا (سطح خفیف تا متوسط شیدایی) و دوره­هایی از علائم افسردگی است که هر دوره حدودا دو ماه طول می­کشد.

اختلال دوگانه

علائم این اختلال شبیه به افسردگی شدید است اما شدت علائم آن گاهی کم‌تر با طول دوره طولانی‌تر نمایان می­‌شود. معمولا این اختلال بیش از دو سال زمان می‌­برد تا تشخیص دقیق حاصل شود.

افسردگی فصلی (SAD)

افسردگی یا اختلال عاطفی فصلی یک اختلال خلقی است که الگوی فصلی دارد. علت این اختلال دقیقا مشخص نیست اما تصور می­‌شود که مربوط به تغییرات میزان نور در فصول مختلف باشد. بارزترین مشخصه آن، اختلالات خلقی است که در یک فصل خاص شروع و پایان می­‌یابد. نوعی از افسردگی که از زمستان شروع می­‌شود و با پایان این فصل فروکش می­‌کند، شایع‌ترین نوع آن است. این نوع افسردگی معمولا پس از تکرار آن طی چند سال تشخیص داده می­‌شود. افراد مبتلا به افسردگی فصلی دچار کمبود انرژی، خواب زیاد، اضافه وزن، پرخوری و میل به خوردن کربوهیدرات هستند. این عارضه بیشتر در کشورهای نیم‌کره شمالی با آب و هوای سرد و روزهای کوتاه­‌تر مشاهده می­‌شود.


افسردگی شدید

علائم افسردگی

یک فرد افسرده ممکن است دچار افزایش یا کاهش وزن شود، بیشتر یا کمتر از حد معمول غذا بخورد، در تمرکز دچار مشکل شود و یا به اختلالات خواب دچار شود. او ممکن است احساس خستگی کند و انرژی کافی برای کار و فعالیت­‌های عادی زندگی نداشته باشد. مشکلات و موانع کوچک از نظر او غیر قابل کنترل به نظر می­‌آیند و فرد ممکن است کند، آشفته و بی قرار باشد. این علائم می‌­توانند برای دیگران هم مشهود باشند.

یکی از نشانه‌­های دردناک این بیماری، احساس بی ارزشی و گناه است. فرد ممکن است نسبت به تجربیات خاص زندگی خود احساس گناه کند یا کلا این احساس گناه در تمام زوایای زندگی او وجود داشته باشد. اگر این انتقاد از خود و احساس گناه بیش از حد شود، می‌­تواند منجر به احساس ناامیدی، رفتار خودتخریبی، افکار مرگ یا خودکشی شود. اکثریت قریب به اتفاق افراد مبتلا به افسردگی شدید، خودکشی نمی­‌کنند یا افکار آن را در ذهن نمی­‌پرورانند، ولی احتمال انجام این کار در افراد مبتلا، بیشتر از افراد غیر افسرده است.

افکار افراد مبتلا به افسردگی شدید اغلب با خلق و خوی تاریک ذهن آن­ها نمایان می­‌شود. به عنوان مثال، ایده­‌های بدبینانه آن­ها با واقعیت اوضاع متناسب نیستند. گاهی اوقات این تفکر افسرده به حدی تشدید می­‌شود که فرد “روان پریش” نامیده می‌­شود. در این مواقع فرد در تشخیص واقعیت به مشکل بر می­‌خورد و افکار او آمیخته با توهم و تصورات غلط است

:به طور خلاصه، علائم روانشناختی افسردگی شدید شامل موارد زیر است

  • روحیه ضعیف یا غم و اندوه مداوم
  • احساس ناامیدی و درماندگی
  • عزت نفس پایین
  • احساس گریه
  • احساس گناهکار بودن
  • تحریک پذیری و عدم تحمل اطرافیان
  • نداشتن انگیزه و علاقه
  • دشواری تصمیم گیری
  • اضطراب و نگرانی
  • داشتن افکار خودکشی یا آسیب زدن به خود

علائم جسمی افسردگی شدید هم عبارتند از:

  • حرکت یا صحبت کندتر از حد معمول
  • تغییر در اشتها یا وزن (معمولا کاهش می‌­یابد ولی گاهی افرایش اشتها و وزن هم از علائم افسردگی هستند).
  • یبوست
  • دردهای غیر قابل توضیح
  • کمبود انرژی
  • کاهش یا از دست دادن میل جنسی
  • تغییرات در چرخه قاعدگی
  • تغییر در الگوی خواب

افسردگی را از طریق نشانه­‌های اجتماعی آن هم می‌­توان تشخیص داد:

  • اجتناب از تماس با دوستان
  • عدم علاقه به شرکت در فعالیت­‌های اجتماعی
  • دوری از علایق و سرگرمی‌­های پیشین
  • بروز مشکلات خانوادگی یا شغلی


علاقه زیاد به تنها بودن، از نشانه های افسردگی

تشخیص افسردگی

یک پزشک یا متخصص بهداشت روان، معمولا با پرسیدن سوالاتی درباره سابقه پزشکی و علائم بیماری، می­‌تواند آن را تشخیص دهد. افسردگی شدید زمانی تشخیص داده می­‌شود که فرد بیش از دو هفته، علائم ذکر شده را داشته باشد. بسیاری از افراد مبتلا به افسردگی به دلیل نگرش جامعه نسبت به این بیماری، به دنبال تشخیص و درمان آن نمی­‌روند. ممکن است فرد از افسرده بودن خود احساس گناه کند یا دائما نگران باشد که دیگران درباره او چه فکری می‌­کنند. هم­‌چنین ممکن است که افسردگی، توانایی فرد در تشخیص مشکلات را دچار اختلال کند؛ بنابراین لازم است که اعضای خانواده یا دوستان فرد افسرده، به او برای تشخیص به موقع و شروع درمان کمک کنند. هیچ آزمایشی برای تشخیص افسردگی وجود ندارد؛ بنابراین مهم است که توسط پزشک ارزیابی شوید تا مطمئن شوید که علائم افسردگی ناشی از یک بیماری جسمی یا عوارض دارویی خاص نیست.

مدت دوره‌­های افسردگی

دوره‌­های افسردگی، در صورت عدم درمان ممکن است ماه‌ها طول بکشد. البته این دوره‌­ها در افراد مختلف متفاوت است و شدت علائم هم می‌­تواند متغیر باشد. اگر افسردگی درمان نشود، به افسردگی مزمن تبدیل می­‌شود. درمان مناسب می‌­تواند از شدت بیماری و طول دوره آن بکاهد.

پیشگیری از افسردگی

راه تضمین شده‌­ای برای جلوگیری از افسردگی وجود ندارد، به ویژه در موارد مرتبط با ژنتیک؛ اما تشخیص و درمان زودهنگام آن می­‌تواند کمک کننده باشد. درمان به موقع هم می­‌تواند علائم را کاهش دهد و هم به جلوگیری از بازگشت بیماری منجر شود.

درمان افسردگی

مفیدترین درمان برای افسردگی، ترکیبی از روان درمانی و دارو است. مهارکننده‌­های باز جذب سروتونین (SSRI) معمولا جزو اولین تجویزهای دارویی هستند. آن‌­ها شامل فلوکستین، سرترالین، پاروکستین، سیتالوپرام و اس­سیتالوپرام هستند. گرچه این داروها بدون عارضه نیستند، اما در مقایسه با سایر داروهای ضد افسردگی، ایمن‌­تر و آسان مصر‌ف‌­تر هستند. مهارکننده‌های باز جذب سروتونین، در مراحل اولیه مصرف می­‌توانند باعث اختلال در عملکرد جنسی، ایجاد حالت تهوع و اضطراب شوند.

از سایر داروهای ضد افسردگی موثر می‌­توان به بوپروپیون، ونلافاکسین، میرتازاپین و دولوکستین اشاره کرد که در گروه داروهای افسردگی سه حلقه‌­ای و مهارکننده‌­های مونوآمین اکسیداز جای دارند. مصرف این داروها از روش­‌های قدیمی‌تر درمان افسردگی هستند که هنوز کاربرد دارند و در صورت عدم پاسخ‌دهی مناسب بیمار به سایر درمان‌­ها، می‌­توان از این داروها استفاده کرد.

برای مشاهده نتایج اولیه مصرف داروهای ضد افسردگی، حداقل به دو تا شش هفته زمان نیاز است. برای یافتن دارویی که بهترین عملکرد را داشته باشد، معمولا چندین داروی مختلف تست می­‌شود. با احتساب مدت زمان یافتن داروی مناسب، دوز مناسب و مشاهده اثر مثبت کامل، درمان ممکن است چند ماه طول بکشد. گاهی لازم است که دو دارو به صورت هم‌زمان مصرف شوند؛ مثلا یک تثبیت کننده خلق و خو یا داروهای مختص روان پریشی در کنار مصرف داروهای ضد افسردگی تجویز می­‌شوند. ثابت شده که در کنار درمان­‌های دارویی، تکنینک­‌های روان درمانی مختلف همراه با پشتیبانی خانواده و سایر حمایت­‌های اجتماعی و سبک زندگی در درمان افسردگی موثر هستند. تکنیکی به نام رفتار درمانی شناختی برای کمک به یک فرد افسرده در شناخت تفکر منفی طراحی شده و روش‌­هایی برای کنترل و کاهش علائم افسردگی را آموزش می­‌دهد. روان درمانی پویا، بینش گرا و بین فردی می‌­توانند به افراد افسرده کمک کنند تا به هم ریختگی روانی خود را کنترل کرده و سایر علائم آن را کاهش دهند.

علاوه بر این روش‌­های درمانی، روش دیگری به نام شوک درمانی (ECT) وجود دارد که می­‌تواند یک گزینه نجات دهنده باشد. گرچه این روش درمانی بحث برانگیز است، اما توانسته در موارد بسیاری موثر عمل کند. در شوک درمانی، یک ضربه الکتریکی به پوست سر فرد وارد شده و پس از انتقال به مغز باعث تشنج می­شود. بیمار در تمام مراحل بیهوش است و علائم حیاتی او به دقت کنترل می‌­شود. پیش از انجام شوک درمانی، داروهایی برای جلوگیری از آسیب­‌های ناشی از تشنج برای بیمار تجویز می‌­شود. بهبود بیماری به تدریج و پس از چند روز تا چند هفته قابل مشاهده است. شوک درمانی سریع‌ترین و موثرترین روش درمانی برای شدیدترین اشکال افسردگی است و بر خلاف تصور بسیاری از مردم، خطری بیشتر از سایر روش‌های درمان افسردگی ندارد.


مراجعه به پزشک مشاور، از راه های درمان افسردگی

داروهای ضد افسردگی و خطر خودکشی

FDA تولید کنندگان داروهای ضد افسردگی را ملزم می‌­کند که “هشدار جعبه سیاه” را روی برچسب محصولات خود قید کنند. این هشدار برای رفع این نگرانی است که برخی از این داروها ممکن است در کودکان، نوجوانان و جوانان، خطر خودکشی را افزایش دهد. برخی از کارشناسان نگرانند که این هشدار تاثیر زیای در درمان افسردگی داشته باشد و پزشکان و بیماران را دچار تردید کند. از سوی دیگر وقتی افسردگی درمان نشود، خطر خودکشی افزایش پیدا می­‌کند و این عدم درمان دارویی مناسب می­‌تواند افراد بیشتری را در معرض این خطر قرار دهد. تعداد کمی از جوانان پس از مصرف این داروها احساس بدتری نسبت به قبل دارند، چون هر داروی موثر در خلق و خو می‌­تواند مقداری اثر منفی نیز داشته باشد. به طور کلی، همیشه مهم است که درمان تحت نظر پزشک متخصص امر آغاز و مرحله به مرحله کنترل شود. مهم نیست که در چه سنی یا چه مرحله‌­ای از درمان قرار دارید؛ هر نوع علائم نگران کننده یا بدتر شدن حال خود را به پزشک معالج اطلاع دهید.

چه زمانی باید با یک متخصص تماس گرفت؟

افسردگی یک بیماری دردناک و خطرناک بالقوه است؛ بنابراین در صورتی که علائم ذکر شده در این مقاله را در خود یا اطرافیان خود مشاهده کردید، باید با یک متخصص تماس بگیرید. درمان افسردگی فرآیندی پیچیده و چند وجهی است که آگاهی بیمار نسبت به آن می­تواند نقش موثری در روند درمان داشته باشد. اگر درمان به طور منظم و دقیق زیر نظر پزشک متخصص انجام شود، علائم بیماری کاملا کنترل شده و در بسیاری از موارد درمان کامل حاصل می­شود. لازم است پس از پایان درمان، در دوره­‌های منظم، پزشک خود را ملاقات کنید؛ چون این کار نقش موثری در پیشگیری از بازگشت افسردگی خواهد داشت.

گرچه به نظر نمی­‌رسد که دسترسی به روانشناس و روانپزشک معتبر کاری سخت باشد، اما این کار مستلزم صرف وقت و هزینه زیادی است. سامانه خدمات آنلاین سلامت مشوِرَپ، در راستای آسان‌سازی دسترسی هموطنان به خدمات مشاوره­ای دائمی، امکان ارتباط با مشاوران متخصص را از طریق وب­سایت و اپلیکیشن خود فراهم کرده است. کاربران برای دسترسی به روانشناس، روانپزشک و سایر پزشکان مورد نظر خود می‌­توانند با مراجعه به وب­سایت و اپلیکیشن مشوِرَپ به صدها پزشک متخصص، به صورت ۲۴ ساعته و در تمام روزهای هفته دسترسی داشته باشند.

منابع

health.harvard.edu

beyondblue.org.au

nhs.uk


برگهٔ بعد »
s1-1.jpg

عفونت کلیه یک بیماری دردناک و ناخوشایند است که نیاز به درمان سریع دارد. اما برای بهبود عفونت کلیه باید چه کارهایی انجام دهیم؟ این بیماری اغلب به صورت عفونت ادراری یا عفونت مثانه شروع می‌­شود و سپس گسترش می­‌یابد و می­‌تواند یک یا هر دو کلیه را تحت تاثیر قرار دهد. عوامل و بیماری‌های مختلفی زمینه ساز ایجاد عفونت در کلیه­‌ها می­‌شوند. این عوامل عبارتند از دیابت، ایدز، سنگ کلیه یا عوارض جانبی ناشی از برخی داروها. اگر عفونت کلیه بلافاصله با آنتی بیوتیک درمان شود، آسیب شدیدی به کلیه­‌ها وارد نمی­‌شود. اما اگر این عفونت درمان نشده باقی بماند، یا دیر برای درمان اقدام شود، می‌تواند تشدید شده و آسیب­‌های جدی و گاهی دائمی به کلیه­‌ها وارد کند.

نشانه­‌های عفونت کلیه

علائم و نشانه­‌های عفونت کلیه اغلب طی چند ساعت تا چند روز آشکار می­‌شود. ممکن است بیمار دچار احساس تب، لرز، ناراحتی و درد در ناحیه کمر و پهلوها باشد. علاوه بر این، ممکن است فرد علائمی از عفونت دستگاه ادراری مانند ورم مثانه را نیز تجربه کند. این علائم شامل موارد زیر هستند:

  • نیاز به دفع ادرار بیش از حد
  • تب
  • لرز
  • درد شکم
  • تهوع و استفراغ
  • درد یا سوزش در هنگام دفع ادرار
  • ادرار کدر و بد بو
  • وجود خون در ادرار


درد کمر و پهلوها از اصلی‌ترین نشانه های عفونت کلیه
درد کمر و پهلوها، تهوع و تب و لرز از اصلی­‌ترین نشانه‌­های عفونت کلیه هستند
برای تسکین برخی علائم و بهبود سلامت کلیه ممکن است بتوانید از درمان­‌های خانگی همراه با درمان دارویی تجویز شده توسط پزشک استفاده کنید. برای تشخیص بیماری و بحث در مورد روش‌­های درمانی، همیشه باید در ابتدا با پزشک مشورت کنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

عفونت‌­های ادراری ناخوشایند هستند، اما فوریت پزشکی تلقی نمی‌­شوند. برخی افراد تصور می­‌کنند که این مسئله در مورد عفونت کلیه هم صادق است. در صورتی که عفونت کلیه یک بیماری جدی است که نیاز به مراقبت پزشکی دارد. بدون درمان مناسب، عفونت کلیه می­‌تواند به سرعت باعث آسیب طولانی مدت کلیه و یا زخم در این اندام باشد. به همین دلیل بی توجهی به عفونت کلیه و عدم درمان به موقع، می‌­تواند بسیار خطرناک باشد. برای بهبود عفونت کلیه حتما باید به متخصص کلیه و مجاری ادراری مراجعه کنید و از خوددرمانی بپرهیزید.

درمان دارویی برای بهبود عفونت کلیه

آنتی بیوتیک­‌ها همیشه اولین خط دفاعی در برابر عفونت کلیه هستند. اگر عفونت کلیه شدید نباشد، پزشک احتمالا برای بیمار آنتی بیوتیک خوراکی تجویز می­‌کند تا یک یا دو بار در روز و به مدت ۱۰ تا ۱۴ روز مصرف کند. بیمار باید دوره مصرف آنتی بیوتیک را تکمیل کند، حتی اگر پس از گذشت چند روز احساس بهبود عفونت کلیه داشته باشد. بیمار باید در طول این دوره آب و مایعات فراوان مصرف کند. اگر عفونت کلیه خیلی شدید باشد، ممکن است پزشک برای بیمار آنتی بیوتیک تزریقی تجویز کند. در چنین شرایطی بیمار باید در بیمارستان بستری شده به صورت منظم آنتی بیوتیک دریافت کند.

بیشتر بخوانید: کرونا ویروس چگونه به کلیه‌ها آسیب می‌زند؟

عفونت ادراری مکرر می­‌تواند احتمال خطر عفونت کلیه را افزایش دهد. با مشورت پزشک می‌توان علت بروز عفونت مکرر مجاری ادراری را یافت و از تکرار آن جلوگیری کرد.

درمان­‌های خانگی تکمیلی

اگر عفونت کلیه خیلی شدید نبود و نیاز به آنتی بیوتیک نداشته باشد، می­‌توان از درمان‌­های خانگی برای رفع این عارضه استفاده کرد. اگر پزشک برای درمان عفونت کلیه آنتی بیوتیک تجویز کند، نمی­‌توان درمان‌­های خانگی را جایگزین آن کرد. البته مصرف داروهای خانگی برای تسکین درد و علائم بیماری کمک کننده است. هم‌چنین می­‌توان از درمان­های خانگی برای جلوگیری از عفونت کلیه و مجاری ادراری هم استفاده کرد. در ادامه به برخی از مهم­‌ترین این روش‌­ها اشاره می­‌کنیم.

آب فراوان بنوشید

نوشیدن آب فراوان می­‌تواند به دفع باکتری­‌ها از بدن کمک کرده و به از بین بردن سریع عفونت کمک کند. هم‌چنین آب می‌­تواند باعث پاک‌سازی کل سیستم ادراری شود. نوشیدن آب کافی در طول روز به پیشگیری از عفونت کلیه و مجاری ادراری منجر می‌­شود، بنابراین استفاده از آن یک روش آسان و ارزان برای جلوگیری از این بیماری­‌هاست. سعی کنید در طول روز حداقل هشت لیوان آب بنوشید.


نوشیدن آب فراوان موثر بر بهبود عملکرد کلیه­‌و رفع عفونت
نوشیدن آب فراوان، علاوه بر بهبود عملکرد کلیه­‌ها، باعث رفع سریع­‌تر عفونت خواهد شد

آب کرن بری بنوشید

مدت‌هاست که از آب کرن بری برای درمان عفونت کلیه و مجاری ادراری استفاده می‌­شود. برخی شواهد نشان می‌­دهد که نوشیدن آب کرن بری ممکن است از ابتلای برخی افراد به عفونت دستگاه ادراری جلوگیری کند. بسیاری از افراد عطر و طعم شیرین آب کرن بری را به آب ساده ترجیح می‌­دهند و به آن­ها در نوشیدن مایعات بیشتر کمک می­‌کند. اما باید توجه کنید که آب کرن بری صنعتی سرشار از مواد شیرین کننده و نگهدارنده است که برای سلامتی مناسب نیست. بهتر است این نوشیدنی را به صورت خانگی تهیه و استفاده کنید.

بیشتر بخوانید: علائم از کار افتادن کلیه چگونه است؟

مصرف الکل و قهوه را محدود کنید

مهم­‌ترین نقش کلیه­‌ها، فیلتر کردن مواد مضر و مسموم است. مصرف الکل و کافئین باعث فعالیت بیشتر کلیه­‌ها می­‌شود. فعالیت بیش از حد کلیه ممکن است مانع بهبودی عفونت کلیه شود. علاوه بر این، الکل و آنتی بیوتیک­‌ها نیز نباید ترکیب شوند. به همین دلیل در طول درمان دارویی برای درمان عفونت کلیه، باید از مصرف الکل خودداری شود.

مصرف پروبیوتیک­‌ها را فراموش نکنید

پروبیوتیک­‌ها در مورد درمان عفونت­‌های کلیه بسیار اثرگذار هستند. این ماده دو مزیت بزرگ دارد:

اولین مورد این است که آن­ها به کنترل باکتری­‌های مفید بدن کمک می‌­کنند. علاوه بر این، شواهدی وجود دارد که پروبیوتیک‌­ها می­‌توانند به کلیه­‌ها در پردازش و دفع مواد زائد کمک کنند. هرچه عملکرد کلیه‌­ها بهتر باشد، درمان عفونت کلیه سریع­‌تر و بهتر خواهد بود.

ویتامین C دریافت کنید

ویتامین C یک آنتی اکسیدان قوی است که به محافظت از بافت­‌های بدن در برابر استرس اکسیداتیو کمک می­‌کند. آنتی اکسیدان‌­ها می­‌توانند به طور خودکار به سلامت کلیه­‌ها کمک کنند. هم چنین تحقیقی قدیمی‌­تر وجود دارد که نشان می­‌دهد ویتامین C می­‌تواند از ایجاد زخم در کلیه در اثر عفونت حاد کلیوی جلوگیری و آنزیم‌­های داخل کلیه را تقویت کند. برای تامین ویتامین C بدن می­‌توانید از مواد غذایی سرشار از آن یا مکمل‌­های خوراکی استفاده کنید.


نوشیدن آب کرن بری از موثرترین راهکارهای رفع عفونت کلیه و مجاری ادراری
نوشیدن آب کرن بری با خاصیت آنتی اکسیدانی قوی، از موثرترین راهکارهای رفع عفونت کلیه و مجاری ادراری است

نوشیدن آب جعفری را امتحان کنید

آب جعفری یک ماده ادرار آور غنی از مواد مغذی است که می‌­تواند دفعات و حجم ادرار را افزایش دهد. این کار باعث دفع سریع‌­تر باکتری­‌ها از کلیه‌­ها شده و اثر آنتی بیوتیک‌­ها را افزایش می‎دهد. اگر طعم جعفری را دوست ندارید، می­‌توانید آن را با یک اسموتی از میوه‌­های طعم‌­دار مثل کرن بری یا زغال اخته مخلوط کنید تا هم طعم بهتری را تجربه کنید و هم نتیجه بهتری بگیرید.

سیب و آب سیب مصرف کنید

سیب یکی از بهترین و مغذی‌­ترین میوه­‌هاست. محتوای بالای اسید آن می­‌تواند به کلیه‌­ها در حفظ اسیدیته ادرار کمک کند و مانع از رشد بیشتر باکتری­‌ها شود. خواص ضد التهابی سیب نقش مهمی در بهبود عفونت کلیه‌­ خواهد داشت.

بیشتر بخوانید: مواد خوراکی از بین برنده فیبروم رحم

حمام نمک اپسوم بگیرید

نمک اپسوم و آب گرم تسکین دهنده درد است. این ماده می­‌تواند اثرات جانبی مصرف آنتی بیوتیک‌­ها را کاهش دهد تا درمان عفونت کلیه را راحت‌­تر تحمل کنید. مصرف این نمک را حتی پس از رفع عفونت کلیه و تا زمان بر طرف شدن عوارض مصرف داروها استفاده کنید. درباره مصرف این نمک و اثرات آن می­‌توانید با پزشک خود مشورت کنید.


خوردن سیب مانع از رشد باکتری در کلیه و مجاری ادرار می‌شود
خواص اسیدی سیب مانع از رشد بیشتر باکتری­‌ها در کلیه و مجاری ادراری می‌­شود

نواحی اطراف کلیه را گرم نگه دارید

گرم نگه داشتن کلیه و پهلوها یکی از راه‌­های کاهش درد و ناراحتی ناشی از عفونت کلیه‌هاست. برای این کار می­‌توانید از حوله گرم یا کیسه آب گرم استفاده کنید.

آیا مصرف سرکه سیب و جوش شیرین برای درمان عفونت کلیه موثر است؟

گرچه استفاده از سرکه سیب و جوش شیرین در برخی منابع به عنوان بهبود دهنده­‌های عفونت کلیه شناخته می­‎شود، اما هیچ مدرکی در تایید آن­ها وجود ندارد. سرکه سیب یکی از محبوب­‌ترین درمان­‌های خانگی با خاصیت ضد باکتریایی است، اما هیچ تحقیق مستندی درباره تاثیر آن بر بهبود عفونت کلیه وجود ندارد. علاوه بر این در تحقیقی که در سال ۲۰۱۳ انجام گرفته، نشان داده شده که سوء استفاده از جوش شیرین باعث عدم تعادل الکترولیت­‌ها، افسردگی یا مشکلات تنفسی شود.

حرف آخر

مواردی که ذکر شد فقط باعث تسکین و تخفیف علائم بیماری یا بهبود عفونت کلیه در موارد خفیف خواهند شد. هیچ یک از این موارد به عنوان درمان قطعی تلقی نمی­‌شوند. پس در انتخاب این روش‌­ها حتما با پزشک متخصص مشورت کنید و در صورت تجویز دارو، دوره مصرف آن را کامل کنید تا اثرگذاری دارو نمایان شود. اگر وقت کافی برای مراجعه به پزشک و طرح سوالات خود را ندارید، کافیست از مشورپ کمک بگیرید. سامانه خدمات آنلاین سلامت مشورپ با صدها پزشک و روانشناس مجرب در تمام زمینه‌­های پزشکی و روانشناسی، آماده ارائه مشاوره تخصصی به شماست. برای دسترسی به خدمات این سامانه می­‌توانید به وب­سایت و اپلیکیشن مشورپ مراجعه و درخواست مشاوره خود را ثبت کنید. شما می‌­توانید مشاوره خود را در تمام ساعات و روزهای هفته و به شکل مکالمه تصویری، تلفنی و متنی انجام دهید. با مشورپ امن و آسان مشورت کنید.

شما تجربه‌ای از ابتلا به این بیماری دارید؟ چه رژیم غذایی‌ای برای تسریع روند درمان پیش گرفتید؟

سوالات متداول

علائم عفونت کلیه چیست؟

نیاز به دفع ادرار بیش از حد، تب، لرز، درد شکم، تهوع و استفراغ، درد یا سوزش در هنگام دفع ادرار، ادرار کدر و بد بو و وجود خون در ادرار، از شایع‌ترین علائم عفونت کلیه‌ها هستند.

برای درمان عفونت کلیه به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

توصیه می‌شود به محض مشاهده علائم عفونت کلیه، در اولین فرصت به پزشک متخصص کلیه و مجاری ادراری مراجعه کنید و از مصرف خودسرانه دارو بپرهیزید. اگر به پزشک متخصص دسترسی نداشتید، پزشک عمومی هم می‌تواند درمان‌های اولیه را برای شما انجام دهد و پیشرفت بیماری را کنترل کند.

مصرف چه غذاهایی به بهبود عفونت کلیه کمک می‌‌کند؟

نوشیدن آب فراوان به حفظ سلامت کلیه کمک فراوانی می‌کند. سعی کنید در روز ۸ لیوان آب بنوشید. در کنار آب، مصرف آب کرن بری، آب جعفری، ویتامین‌ C، پروبیوتیک‌ها، انجام فعالیت فیزیکی و محدود کردن مصرف الکل و قهوه به بهبود این بیماری کمک می‌کند.

منابع

www.healthline.com


سامانه مشاوره روانشناسی آنلاین مشوِرَپ با گلچین کردن زبده‌ترین متخصصان توانسته بستر امنی را فراهم کند.
با استفاده از این سامانه هم‌میهنان داخل و خارج کشور قادر خواهند بود در هر ساعت از شبانه روز مشاوره آنلاین بگیرند.
تنها ملزومات برای مشاوره گرفتن داشتن گوشی هوشمند، اتصال اینترنت و صرف هزینه‌ای مقرون به صرفه است.