از علائم کبد چرب چه می‌دانید؟

مهر ۶, ۱۳۹۹ 0
m1.jpg

مهم‌­ترین نشانه‌­های کبد چرب کدامند؟

کبد چرب در حال تبدیل شدن به یکی از بیماری­‌های شایع در بسیاری از جوامع است. متخصصان و صاحب نظران از سبک زندگی شهری، مصرف غذاهای ناسالم و الکل به عنوان اصلی‌­ترین عوامل گسترش این بیماری نام می‌­برند. پیش از هر چیز لازم است با بیماری کبد چرب و انواع آن آشنا شویم.

کبد بزرگ­ترین اندام درون بدن انسان است. این عضو مهم بخشی از سیستم گوارش است که وظیفه زدودن سموم از خون، فرآوری داروها، تولید صفرا، کمک به هضم چربی، ذخیره گلوکز و تولید پروتئین برای پیشگیری از لخته شدن خون را بر عهده دارد. وقتی تجمع سلول­‌های چربی در این اندام به بیش از ۵ تا ۱۰ درصد برسد، بیماری کبد چرب ایجاد می‌­شود. این بیماری در صورت درمان نشدن، می­‌تواند به سیروز کبدی یا سرطان کبد منجر شود. البته این بیماری همیشه چنین آسیب‌­های شدیدی ایجاد نمی­‌کند و این مسئله به نوع کبد چرب مرتبط است. دو نوع کبد چرب تا کنون شناسایی شده است:

کبد چرب غیر الکلی

ابتلا به این بیماری به مصرف زیاد الکل مرتبط نیست. به طور کلی دو نوع کبد چرب غیر الکلی وجود دارد:

کبد چرب ساده

در این بیماری مقداری چربی در کبد وجود دارد، اما التهاب یا آسیب کبدی ناشی از آن ممکن است بسیار کم بوده و یا اصلا وجود نداشته باشد. کبد چرب ساده غیر الکلی معمولا عارضه شدیدی برای فرد ایجاد نمی‌­کند.

استئو هپاتیت غیر الکلی

در این بیماری، سلول­‌های چربی کبد منجر به بروز التهاب و آسیب در بافت کبد هستند. التهاب و آسیب در کبد می­‌تواند باعث بروز فیبروز یا اسکار کبد شود. در شدید­ترین حالت، این بیماری منجر به سیروز یا سرطان کبد خواهد شد. کبد چرب غیر الکلی حدود ۲۵ درصد مردم جهان را تحت تاثیر قرار می­‌دهد. با افزایش میزان چاقی، دیابت نوع ۲ و کلسترول بالادر بسیاری از کشورهای جهان، شیوع این بیماری نیز افزایش یافته است. می­‌توان گفت که کبد چرب غیر الکلی، شایع­‌ترین اختلال مزمن کبدی در بسیاری از کشورهاست.


بیماری کبد چرب

به تجمع سلول­‌های چربی در بافت کبد، کبد چرب می‌­گویند.

 

 کبد چرب الکلی

بیماری کبد چرب الکلی به دلیل استفاده بیش از حد از الکل ایجاد می‌­شود. کبد بخش زیادی از الکل نوشیده شده توسط فرد را تجزیه و از بدن دفع می‌کند. روند تجزیه الکل در کبد می‌­تواند برای سلول­‌های این عضو مضر باشد. این مسئله به سلول‌­های کبد آسیب وارد کرده، با ایجاد التهاب، سلول‌­های کبد را ضعیف و بی دفاع می‌­کنند. هر چه الکل بیشتری نوشیده شود، آسیب بیشتری به کبد وارد می­‌شود. بیماری کبد چرب الکلی اولین مرحله از بیماری کبدی مرتبط با الکل است. در صورت بی­‌توجهی به درمان و ادامه روند مصرف زیاد الکل، فرد به هپاتیت الکلی و در نهایت سیروز کبدی دچار خواهد شد.

کبد چرب الکلی فقط در افرادی که مشروبات الکلی مصرف می‌­کنند روی می‌­دهد. به خصوص افرادی که در طولانی مدت و به مقدار زیاد از این نوع نوشیدنی‌­ها استفاده می­‌کنند. این خطر برای زنان مصرف کننده الکل، افراد چاق یا کسانی که جهش‌­های ژنتیکی خاصی دارند، بیشتر است.

علائم کبد چرب

چرب شدن کبد در مراحل اولیه، علائم خاصی در فرد مبتلا ایجاد نمی‌­کند. در واقع بیماری کبد چرب الکلی و غیر الکلی معمولا به صورت خاموش و بدون علامت یا دارای علائم اندکی هستند. گاهی برخی از افراد مبتلا، احساس خستگی یا ناراحتی در سمت راست و بالای شکم خود حس می­‌کنند. اولین نشانه­‌ها معمولا زمانی ظاهر می‌­شود که آسیب به کبد نسبتا پیشرفت کرده است. برخی از علائمی که می‌­توانند نشان دهنده اختلال در عملکرد کبد ناشی از کبد چرب باشند عبارتند از:

 خستگی

پزشکان دقیقا نمی‌­دانند که آسیب کبدی چطور باعث خستگی می‌­شود. اما این مسئله یکی از شایع‌­ترین علامت­‌ها در مبتلایان به کبد چرب است.

حالت تهوع

وقتی کبد فردی چرب می­‌شود، توانایی کبد در تجزیه سموم بدن کاهش می­‌یابد. در نتیجه این سموم در خون جریان پیدا می‌­کنند و بیمار دچار حالت تهوع می­‌شود.

 

 مدفوع کم‌رنگ

نمک­‌های صفراوی که به طور معمول از کبد آزاد می‌شوند، به مدفوع رنگی تیره می‌­دهند. مدفوع با رنگ روشن معمولا نشان دهنده مشکلی در کبد یا بخش‌­های دیگر سیستم تخلیه صفراست. البته مدفوع بسیار تیره هم در برخی از مبتلایان به بیماران پیشرفته کبدی مشاهده می­‌شود که ناشی از عبور خون از دستگاه گوارش است. این مسئله نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.

 زردی پوست و چشم

زردی به دلیل تجمع بیلی روبین (یک رنگدانه صفراوی) در خون است؛ زیرا نمی‌­تواند به طور موثر پردازش شود. پوست هم ممکن است به همین دلیل دچار خارش شود.


نشانه های کبد چرب در چشم و پوست
زردی پوست و چشم یکی از نشانه­‌های کبد چرب است.

رگ­‌های عنکبوتی

عروق عنکبوتی رگ­‌های کوچکی هستند که به صورت دسته‌­ای بر روی پوست ظاهر می­‌شوند. این عروق مانند یک لکه رنگی روی پوست دیده می­‌شوند که رگ­‌ها از مرکز آن منشعب شده‌­اند. عروق عنکبوتی در زنان سالم و به ویژه در ناحیه پا مشاهده می­‌شود. اما اگر تعداد آن­ها در نیمه بالایی بدن زیاد شود، ممکن است نشانه‌ای از بیماری کبدی باشد.

 کبود شدن آسان بدن

این عارضه به دلیل کاهش توانایی کبد در تولید عوامل موثر در لخته شدن خون ایجاد می­‌شود.

کف دست قرمز

تقریبا یک چهارم افراد مبتلا به سیروز کبدی دچار قرمزی کف دست می‌­شوند.

 ادرار تیره

رنگ ادرار نارنجی تیره، کهربایی یا قهوه‌­ای می‌­تواند نشانه‌­ای از بیماری کبد باشد. این رنگ به دلیل تجمع بیش از حد بیلی روبین است، زیرا کبد نمی‌­تواند به طور طبیعی آن را تجزیه کند.

تورم در ناحیه شکم

شکم متورم ناشی از کبد چرب، به دلیل تجمع مایعات در بافت شکم روی می‌­دهد. پاها و به ویژه مچ آن­ها هم از مهم‌­ترین نواحی هستند که به دلیل احتباس مایعات دچار تورم می­‌شوند.

عوامل خطرزای کبد چرب

عوامل خطرزایی وجود دارد که می­‌توانند افراد را در معرض ابتلا به کبد چرب قرار دهند. در کبد چرب الکلی اصلی‌­ترین عامل، مصرف الکل است. اما در مورد کبد چرب غیر الکلی عوامل دیگری باید موثر باشد. گرچه علت این بیماری هنوز ناشناخته است اما محققان می‌­دانند که میزان شیوع آن در افرادی با ویژگی­‌های زیر بیشتر است:

  • افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ و پیش دیابت
  • کسانی که اضافه وزن دارند.
  • افراد میانسال یا مسن (شیوع این بیماری در کودکان کمتر است.)
  • افرادی که مقادیر بالای کلسترول و تری گلیسیرید در خون آن­ها وجود دارد.
  • مبتلایان به فشار خون بالا
  • کسانی که داروهای خاصی مانند کورتیکواستروئیدها (کورتون) و برخی از داروهای سرطان را مصرف می‌­کنند.
  • مبتلایان به سندروم متابولیک
  • افرادی که کاهش وزن سریع دارند.
  • مبتلایان به عفونت‌­های خاص مثل هپاتیت C
  • افرادی که در معرض برخی از سموم قرار گرفته‌­اند.


هپاتیتc و ریسک ابتلا به کبد چرب
ابتلا به عفونت‌­هایی مانند هپاتیت C ریسک ابتلا به کبد چرب را افزایش می‌­دهد.

چگونگی تشخیص کبد چرب

از آن­جا که اغلب افراد مبتلا به کبد چرب هیچ علامت آشکاری ندارند، تشخیص این بیماری دشوار است. معمولا افراد از طریق نتیجه آزمایش‌­های کبدی که به دلایل دیگری انجام داده‌­اند، متوجه ابتلا به این بیماری می‌­شوند. سپس پزشک از طریق بررسی­‌های تکمیلی به تشخیص نهایی می‌­رسد. مراحلی که برای شناسایی بیماری کبد چرب لازم الاجراست عبارتند از:

  • بررسی سابقه پزشکی بیمار، بیماری‌­های قبلی و داروهای مصرفی
  • انجام معاینات بدنی
  • آزمایش‌­های مختلف از جمله آزمایش خون، تصویربرداری و نمونه برداری.
  • بررسی سابقه مصرف الکل، برای تشخیص الکلی یا غیر الکلی بودن کبد چرب

در طول معاینه بدنی، پزشک بخش‌­هایی از شکم بیمار را لمس می­‌کند تا متوجه شود که آیا کبد بزرگ شده است یا خیر. هم چنین بررسی علائم سیروز کبدی مثل زرد شدن پوست و سفیدی چشم هم توسط پزشک انجام می‌­شود.

نتیجه آزمایش خون از نظر بررسی عملکرد کبد و شمارش سلول­‌های خونی مهم است. معمولا انجام تصویربرداری هم برای مشاهده چربی در کبد و سفتی بافت آن توصیه می­‌شود. سفتی کبد می‌­تواند به معنای فیبروز کبد باشد که جای زخم در بافت کبد است. در بعضی از موارد هم ممکن است برای تایید تشخیص و بررسی میزان آسیب کبدی به بایوپسی (نمونه­ برداری از بافت کبد) نیاز باشد.

روش‌­های درمانی مناسب در مورد کبد چرب چیست؟

در حال حاضر هیچ داروی شناخته شده­ اختصاصی برای درمان کبد چرب وجود ندارد. مطالعات جدید نشان داده‌­اند که یک داروی خاص دیابت یا ویتامین ای می­‌تواند به درمان این بیماری کمک کند. اما هنوز نیاز به بررسی بیشتری در این زمینه وجود دارد.

پزشکان کاهش وزن را برای درمان کبد چرب غیر الکلی بسیار توصیه می‌­کنند. کاهش وزن می‌­تواند باعث کاهش چربی در کبد، التهاب و فیبروز شود. اگر پزشک تشخیص دهد که داروی خاصی باعث چرب شدن کبد فرد شده است، مصرف آن باید قطع یا جایگزین گردد. این کار حتما باید با نظر قطعی پزشک متخصص انجام شود. قطع داروی مصرفی یا جایگزینی آن معمولا به صورت تدریجی صورت می‌­گیرد.

مهم‌­ترین بخش در درمان کبد چرب الکلی، قطع مصرف مشروبات الکلی است. افرادی که وابستگی شدیدی به الکل دارند می­‌توانند برای ترک آن از درمانگر مخصوص کمک بگیرند تا فرآیند ترک آن را آسان‌­تر پشت سر بگذارند. هم چنین داروهایی وجود دارد که با مصرف آن­ها، ولع فرد نسبت به مصرف الکل کاهش می‌­یابد. در صورت صلاح‌دید پزشک، می‌­توان به کمک این داروها مصرف الکل را کاهش داده و به تدریج قطع کرد.

هم بیماری کبد چرب الکلی و هم نوعی از کبد چرب غیر الکلی (استئو هپاتیت غیر الکلی) می‌­توانند منجر به سیروز کبدی شوند. پزشکان می‌­توانند مشکلات ناشی از سیروز را با داروها، عمل جراحی و سایر اقدامات پزشکی درمان کنند. اگر سیروز کبد درمان نشود، منجر به نارسایی کبد می‌­شود که در این مرحله، پیوند کبد می­‌تواند بیمار را به زندگی برگرداند.


کاهش وزن برای درمان کبد چرب
ترک مصرف الکل و کاهش وزن از مهم‌­ترین روش‌­های موثر در درمان کبد چرب است.
 

آیا تغییر سبک زندگی در کاهش احتمال ابتلا به کبد چرب موثر است؟

اصلاح و تغییر سبک زندگی در افراد مبتلا به انواع کبد چرب می‌­تواند به کاهش عوارض بیماری و بهبود کیفیت زندگی افراد کمک کند. در ادامه به برخی از این روش‌­ها اشاره می‌­کنیم.

  • رژیم غذایی سالمی داشته باشید و مصرف نمک و شکر و قند را محدود کنید.
  • هر روز از مقدار کافی سبزی و میوه و غلات کامل استفاده کنید.
  • برای پیشگیری از هپاتیت واکسن بزنید. ابتلا به هپاتیت A یا B، ریسک نارسایی کبد را افزایش می‌­دهد.
  • ورزش منظم داشته باشد. این کار می‌­تواند به کاهش وزن و کنترل چربی در کبد کمک کند.
  • قبل از استفاده از مکمل‌­های غذایی یا داروهای گیاهی حتما با پزشک خود مشورت کنید.

برای دریافت مشاوره در این زمینه و موارد دیگر می‌­توانید از طریق سامانه خدمات آنلاین پزشکی- سلامت مشوِرَپ استفاده کنید. مشوِرَپ با ارائه مشاوره آنلاین (تلفنی، متنی و تصویری) در تمام روزهای هفته و به صورت شبانه روزی در اختیار شماست. کارابران این سامانه می­‌توانند با برترین پزشکان و مشاوران هر حوزه پزشکی و روان­شناسی ارتباط برقرار نموده و خدمات ارزان و مناسب دریافت کنند. مزیت مشاوره آنلاین، صرفه جویی در وقت و هزینه و دسترسی آنی به تعداد زیادی پزشک و متخصص به صورت همزمان است. ضمنا سامانه مشوِرَپ با افزودن خدمات سلامت آنلاین شامل ویزیت توسط پزشک متخصص و انجام خدمات پرستاری در منزل، انجام آزمایش و سایر خدمات سلامت در منزل و محل کار، گام موثری در ارتقای کیفیت سلامت جامعه برداشته است. شبکه­‌های اجتماعی مشوِرَپ هم به صورت رایگان اطلاعات مفیدی را در تمام زمینه‌­های پزشکی و سلامت در اختیار شما قرار می­‌دهند. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌­توانید به وب­سایت و اپلیکیشن مشوِرَپ مراجعه کنید.

 

منابع

www.mydr.com.au

medlineplus.gov

به اشتراک بگذارید
  •  
  •  

guest
0 نظرات
بازخورد داخلی
دیدن همه نظرات

سامانه مشاوره روانشناسی آنلاین مشوِرَپ با گلچین کردن زبده‌ترین متخصصان توانسته بستر امنی را فراهم کند.
با استفاده از این سامانه هم‌میهنان داخل و خارج کشور قادر خواهند بود در هر ساعت از شبانه روز مشاوره آنلاین بگیرند.
تنها ملزومات برای مشاوره گرفتن داشتن گوشی هوشمند، اتصال اینترنت و صرف هزینه‌ای مقرون به صرفه است.

0
افکار شما را دوست دارم ، لطفا نظر دهیدx
()
x