علل و علائم بارداری خارج از رحم

آبان ۱۷, ۱۳۹۹ 0
p1.jpg

در بدن یک زن از لقاح تا زایمان، اتفاقات مختلفی روی می­‌دهد. یکی از مهم‌­ترین این وقایع، اتصال تخمک بارور شده به دیواره رحم است. می‌­توان گفت که این مرحله، اصلی­‌ترین بخش چرخه قاعدگی است؛ زیرا تنها در این صورت یک بارداری طبیعی روی می­‌دهد. در مورد حاملگی خارج از رحم، تخمک بارور شده به رحم متصل نمی‌­شود. در عوض ممکن است به لوله­‌های فالوپ، حفره شکم یا دهانه رحم متصل شود.

بارداری خارج از رحم، تست بارداری مثبت را به دنبال دارد؛ اما یک بارداری طبیعی و سالم نیست. تخمک بارور شده نمی­‌تواند به درستی، در جایی غیر از رحم رشد کند. طبق گزارش آکادمی پزشکان خانواده آمریکا، از هر 50 مورد بارداری، یک مورد به صورت خارج از رحم است. بارداری خارج از رحم درمان نشده، می­‌تواند یک فوریت پزشکی باشد. درمان به موقع این عارضه، نتایج زیر را به دنبال دارد:

  • عوارض ناشی از حاملگی خارج رحمی را کاهش می­‌دهد.
  • احتمال بارداری­‌های سالم را در آینده افزایش می­‌دهد.
  • احتمال مشکلات دراز مدت را در زنان کاهش می‌­دهد.

 

چرا بارداری خارج از رحم روی می­‌دهد؟

علت بارداری خارج رحمی همیشه روشن نیست. در برخی از موارد، شرایط زیر با این نوع بارداری مرتبط هستند:

  • التهاب و جای زخم در لوله­‌های رحمی ناشی از بیماری، عفونت یا جراحی
  • عوامل هورمونی
  • ناهنجاری­‌های ژنتیکی
  • نقص مادرزادی
  • شرایط پزشکی که بر شکل و وضعیت لوله‌­های رحمی و اندام­‌های تولید مثل اثر می­‌گذارد.

پزشک متخصص می­‌تواند پس از معاینه و بررسی شرایط بدن بیمار، اطلاعات دقیق‌­تری در مورد وضعیت و علت این عارضه به بیمار ارائه کند.


بارداری خارج از رحم
عواملی که در مسیر عبور تخمک اختلال ایجاد کنند، می‌­توانند باعث بارداری خارج از رحم شوند.

چه کسانی در معرض خطر بارداری خارج از رحم قرار دارند؟

تمام زنانی که از نظر جنسی فعال هستند، در معرض این نوع حاملگی قرار دارند. عوامل خطر با هر یک از موارد زیر افزایش می­‌یابد:

  • بارداری در سنین بالا
  • سابقه جراحی لگن، شکم یا سقط جنین متعدد
  • سابقه بیماری التهابی لگن (PID)
  • سابقه آندومتریوز
  • استفاده از IUD
  • بستن ناکامل لوله­‌های فالوپ
  • بارداری به کمک داروها یا روش‌­های کمک باروری
  • مصرف سیگار و دخانیات
  • سابقه بارداری خارج رحمی
  • سابقه بیماری­‌های مقاربتی مانند سوزاک یا کلامیدیا
  • داشتن ناهنجاری ساختاری در لوله­‌های رحمی که حرکت تخمک را سخت می‌­کند.

در صورت داشتن سابقه هر یک از موارد ذکر شده، لازم است با پزشک خود در این زمینه صحبت کنید. برای به حداقل رساندن خطرات بارداری خارج از رحمی، بهتر است پیش از بارداری با پزشک خود مشورت کنید.

علائم و نشانه‌­های بارداری خارج از رحم چیست؟

سه علامت یا ویژگی اصلی بارداری خارج رحمی، درد شکمی، عدم وجود دوره­‌های قاعدگی و خونریزی واژینال است. با این حال فقط حدود نیمی از زنانی که دچار بارداری خارج رحمی هستند، چنین علائمی را تجربه می‌­کنند.

حالت تهوع و درد پستان نیز از علائم شناخته شده بارداری خارج از رحم هستند. مشاهده علائم زیر در فرد، می­‌تواند نشان دهنده یک فوریت پزشکی باشد:

  • امواج تیز درد در شکم، لگن، شانه یا گردن
  • درد شدیدی که بیشتر در یک طرف شکم احساس می‌­شود.
  • لکه بینی یا خونریزی خفیف یا شدید واژینال
  • سرگیجه یا غش کردن
  • فشار مقعدی

اگر می‌­دانید که باردار هستید یا هر یک از این علائم را دارید، باید فورا با پزشک خود تماس بگیرید یا به یک مرکز درمانی مراجعه کنید.


درد شکم، شانه و گردن همراه با درد در پستان­‌ها ازنشانه­‌های بارداری خارج رحمی
درد شکم، شانه و گردن همراه با درد در پستان­‌ها از بارز­ترین نشانه­‌های بارداری خارج رحمی است.

تشخیص بارداری خارج از رحم

بارداری خارج رحمی به راحتی از طریق معاینه توسط پزشک قابل شناسایی نیست. با این حال، پزشک ممکن است پس از بررسی وضعیت بیمار و با مشاهده برخی از علائم، این عارضه را تشخیص دهد. بهترین راه برای تشخیص دقیق بارداری خارج رحمی، سونوگرافی واژینال است. این کار به وسیله وارد کردن دستگاهی مخصوص در واژن است تا نشان دهد که کیسه حاملگی در رحم وجود دارد یا خیر.

هم‌­چنین ممکن است که پزشک از آزمایش خون برای تعیین سطح هورمون hCG استفاده کند. این هورمون از جفت گنادوتروپین ترشح می­‌شود که در طی دوران بارداری در خون وجود دارد. اگر طی چند روز سطح این هورمون­ شروع به کاهش کند یا ثابت بماند، یا کیسه حاملگی در سونوگرافی شناسایی نشود، بارداری احتمالا خارج از رحم است. اگر فرد علائم شدیدی مانند درد قابل توجه یا خونریزی داشته باشد، ممکن است زمان کافی برای انجام این آزمایشات نباشد. گاهی لوله فالوپ در موارد شدید پاره می­‌شود که می‌­تواند خونریزی شدید داخلی ایجاد کند. در این زمان، انجام عمل جراحی اضطراری برای درمان فوری، ضروری و حیاتی است.


سونوگرافی واژینال
از طریق سونوگرافی واژینال می­‌توان وضعیت بارداری خارج از رحم را دقیق‌­تر تشخیص داد.

درمان بارداری خارج از رحم

در بارداری خارج رحمی، جنین قادر به رشد نیست. البته این بارداری برای سلامت مادر هم خطرناک است. برای حفظ سلامتی بدن مادر، لازم است که جنین در اسرع وقت حذف شود. گزینه‌­های درمانی، بسته به محل جاگیری جنین و رشد آن، سطح هورمون‌­ها و درد و کم‌خونی مادر متفاوت است:

تجویز دارو

اگر پزشک تشخیص دهد که محل جاگیری جنین خطرناک نیست یا عوارضی برای مادر باردار ایجاد نمی­‌کند، با تجویز دارو سعی در رفع آن می‌­کند. این روش عموماً در بارداری‌­های خارج رحمی که زیر 6 هفته تشخیص داده می‌­شوند، قابل انجام است. معمولا در این شرایط داروهایی تجویز می‌­شوند که رشد سریع سلول­‌های در حال تقسیم مانند سلول تخم خارج رحمی را متوقف می­‌کند. این نوع دارو در بیشتر مواقع با تزریق وارد بدن می‌­شوند. پس از دریافت دارو و برای اطمینان از کارایی آن، مرتباً از فرد آزمایش خون می­‌گیرند. در صورت موثر بودن دارو، علائمی شبیه به سقط جنین در فرد ایجاد می­‌شود. این علائم عبارتند از:

  • درد و گرفتگی شکم
  • خون ریزی
  • دفع بافت

معمولا بعد از وقوع این علائم، فرد به جراحی نیاز پیدا نمی­‌کند. هم‌­چنین در این روش به لوله­‌های فالوپ آسیب جدی وارد نمی­‌شود. لازم است که پس از آن توسط پزشک معاینه و بررسی صورت گیرد تا از دفع کامل اطمینان حاصل شود. توصیه می‌­شود که پس از بارداری خارج رحمی، تا چند ماه از بارداری مجدد جلوگیری شود.

عمل جراحی

گاهش پزشک با توجه به شرایط بیمار، توصیه می‌­کند که بهتر است به کمک عمل جراحی، جنین را خارج کرده و آسیب­‌های داخلی را ترمیم کند. تقریبا 10 درصد بارداری­‌های خارج رحمی به عمل جراحی نیاز دارند. در این روش که به آن لاپاراسکوپی می‌­گویند، در ابتدا به کمک دوربینی که از یک شکاف کوچک نزدیک ناف وارد بدن می­‌شود، میزان آسیب را بررسی می­‌کنند. سپس جراح، جنین را برداشته و صدمات وارده به لوله رحمی را ترمیم می‌­کند. این عمل قابل تکرار است. هم­‌چنین در صورت آسیب شدید لوله فالوپ، پزشک می­‌تواند آن را حین جراحی خارج کند.


عمل لاپاراسکوپی
عمل لاپاراسکوپی متداول‌­ترین روش جراحی در زمینه بارداری خارج از رحم است.
پس از جراحی، لازم است که تا چند روز محل برش تمیز و خشک نگه داشته شود. هر روز باید آن­ را از نظر علائم عفونت بررسی کرد و در صورت مشاهده موارد زیر باید فورا با پزشک تماس گرفت:

  • خونریزی
  • احساس گرما
  • التهاب و قرمز شدن
  • تورم

ممکن است تا 6 هفته پس از جراحی، خونریزی واژینال یا دفع لخته خون مشاهده شود که طبیعی است. در صورت هر نوع نشانه غیر طبیعی، فورا پزشک خود را مطلع کنید. برخی از اقدامات خودمراقبتی پس از جراحی عبارتند از:

  • بلند نکردن اجسام سنگین
  • نوشیدن مایعات فراوان برای پیشگیری از یبوست
  • استراحت لگن به معنی پرهیز از رابطه جنسی یا استفاده از تامپون
  • داشتن استراحت کافی به ویژه در هفته اول پس از جراحی

 

آیا می‌­توان از بارداری خارج رحمی پیشگیری کرد؟

امکان پیش­بینی و پیشگیری این مسئله به صورت مستقیم وجود ندارد. گرچه می‌­توان از طریق حفظ بهداشت جنسی، احتمال بروز آن را کاهش داد. استفاده از کاندوم به ویژه در افرادی که شریک جنسی متعدد دارند، خطر ابتلا به بیماری­‌های مقاربتی را کاهش می­‌دهد. بیماری­‌های مقاربتی می‌­توانند باعث التهاب لوله­‌های رحمی شوند که یکی از عوامل ایجاد بارداری خارج از رحمی است. به همه زنان توصیه می­‌شود که به طور منظم توسط پزشک ویزیت و معاینه شوند و آزمایشات و غربالگری­‌های مخصوص زنان را طبق تجویز پزشک خود انجام دهند. برداشتن گام­‌هایی برای بهبود سلامت شخصی و سبک زندگی مثل ترک سیگار هم یک راه خوب در پیشگیری از این عارضه است.

وضعیت بارداری مجدد پس از یک بارداری خارج رحمی چگونه است؟

بارداری مجدد پس از تجربه یک بارداری خارج رحمی، بستگی به میزان آسیب جسمی ناشی از آن دارد. بیشتر افرادی که بارداری خارج رحمی را تجربه می­‌کنند، امکان باروری سالمی دارند. اگر هر دو لوله فالوپ یا حتی فقط یک لوله سالم باشد، تخمک می‌­تواند به طور طبیعی بارور شود. با این حال، در افرادی که از قبل مشکل باروری داشته‌­اند، این مسئله می‌­تواند مشکل­‌ساز باشد و خطر بارداری خارج رحمی را در آینده افزایش دهد.

جراحی هم ممکن است باعث ایجاد زخم در لوله‌­های رحمی شود. هر عاملی که مسیر عبور تخمک را ناهموار کند، می­‌تواند به حاملگی خارج از رحم منجر شود. گاهی به علت شدت صدمات وارده، برداشتن یک یا هر دو لوله ضروری است. در این صورت، پزشک در مورد درمان­‌های کمکی باروری با بیمار گفت­‌و­گو می‌­کند. یکی از این روش‌­های جایگزین، لقاح آزمایشگاهی و کاشت تخمک بارور شده در رحم است.


ملاقات منظم با پزشک، برای به دست آوردن سلامتی پس از بارداری خارج از رحم
ملاقات منظم با پزشک، برای به دست آوردن سلامتی پس از بارداری خارج از رحم مفید و لازم است.
بعد از تجربه بارداری خارج از رحم، بهتر است فرد استراحت و فعالیت بدنی متعادل داشته باشد و تغذیه سالم و مشاوره منظم با پزشک را فراموش نکند. در صورت به دست آوردن آمادگی لازم، با پزشک مشورت کرده و با صلاحدید او برای بارداری مجدد اقدام کند. به یاد داشته باشید که در صورت مراقبت کافی از خود، همه می‌­توانند تجربه یک بارداری و زایمان سالم و طبیعی را داشته باشند. بهتر است نگرانی را از خود دور کرده و به سلامت روح و جسمتان فکر کنید.

مشاوره منظم با پزشک متخصص و حاذق، در روند بارداری بسیار مهم و اثرگذار است. آگاهی از علائم و نشانه­های خطر یا ویژگی­های هر مرحله از بارداری به مادر کمک می­کند تا با آمادگی کافی با هر مرحله مواجه شود و استرس بیهوده نداشته باشد. خروج از منزل، حضور در ترافیک و انتظار چند ساعته در مطب پزشک، می­تواند برای زنان باردار آزار دهنده باشد. از آن­جا که معاینه منظم توسط پزشک به شدت در این دوران توصیه می­شود، پس چه باید کرد؟

ساده‌­ترین راه، کمک گرفتن از مشاوره غیر حضوری است. مادران باردار می‌­توانند به راحتی از طریق تلفن یا اینترنت، تماس تلفنی، تصویری یا متنی با پزشک خود داشته باشد و حتی آزمایش­‌های ضروری این دوره را از منزل انجام دهند. با استفاده از خدمات سامانه مشوِرَپ، دسترسی به انواع متخصص­‌های پزشکی، روانشناسی و سلامت برای همگان و با حداقل هزینه امکا‌‌ن‌­پذیر است. خدمات این سامانه، گامی مهم در راستای توسعه سلامت جامعه و دسترسی آسان به پزشکان باتجربه است. برای دسترسی به خدمات این سامانه می‌­توانید به وب‌سایت یا اپلیکیشن مشوِرَپ مراجعه کنید. مشوِرَپ همیشه همراه شماست.

منبع

healthline.com

medicinenet.com

به اشتراک بگذارید
  •  
  •  

guest
0 نظرات
بازخورد داخلی
دیدن همه نظرات

سامانه مشاوره روانشناسی آنلاین مشوِرَپ با گلچین کردن زبده‌ترین متخصصان توانسته بستر امنی را فراهم کند.
با استفاده از این سامانه هم‌میهنان داخل و خارج کشور قادر خواهند بود در هر ساعت از شبانه روز مشاوره آنلاین بگیرند.
تنها ملزومات برای مشاوره گرفتن داشتن گوشی هوشمند، اتصال اینترنت و صرف هزینه‌ای مقرون به صرفه است.

0
افکار شما را دوست دارم ، لطفا نظر دهیدx
()
x