انواع روش‌های پیشگیری از بارداری

آبان ۲, ۱۳۹۹ 0
OYz5epOdsi-2.jpg

1-1-روش‌های طبیعی پیشگیری از بارداری

1-1-1-تعیین زمان تخمک‌گذاری

1-1-2-کنترل انزال از طریق بیرون ریختن اسپرم (روش منقطع)

1-1-3-استفاده از کیت تخمک‌گذاری

1-2-روش‌های ایجاد کننده مانع

1-2-1-کاندوم مردانه

1-2-2-کاندوم زنانه

1-2-3-دیافراگم و کاپ ضد بارداری

1-3-روش­‌های هورمونی

1-3-1-قرص حاوی پروژسترون

1-3-2-قرص ترکیبی حاوی استروژن و پروژسترون

1-3-3-آیودی

1-3-4-رینگ واژینال

1-3-5-چسب ضدبارداری

1-3-6-ایمپلنت ضد بارداری

1-3-7-آمپول‌­های سه ماهه ضد بارداری

1-3-8-قرص اورژانسی

1-4-روش‌­های جراحی

1-4-1-توبکتومی

1-4-2-وازکتومی

 

روش­‌های پیشگیری از بارداری

زمانی که اسپرم مرد به تخمک زن برسد بارداری رخ می­‌دهد. هر عملی که این رخداد را مختل کند می­‌تواند باعث جلوگیری از باردار شدن زن شود. برای این کار شیو‌ه‌­های مختلفی وجود دارد، مانند دور نگه داشتن اسپرم از تخمک، توقف لقاح و جلوگیری از لانه‌­گزینی تخم بارور شده در دیواره رحم. پیشگیری از بارداری به روش­‌های گوناگونی امکان‌­پذیر است که هر فرد باید به کمک پزشک و با توجه به ساختار بدن، سن، بیماری­‌ها، داروهای مصرفی و… روش مناسبی را انتخاب کند. استفاده از این روش­‌ها فقط مختص به جلوگیری از بارداری نیست؛ برخی از آن­‌ها از ابتلای افراد به بیماری­‌های عفونی و مقاربتی جلوگیری می‌کنند. بنابراین کسب اطلاعات در این زمینه برای هر فردی که از نظر جنسی فعال است ضروری به نظر می‌­رسد. در ادامه با انواع روش‌­های پیشگیری از بارداری، اثربخشی، مزایا و معایب آن­ها بیشتر آشنا خواهیم شد.

 روش‌­های طبیعی پیشگیری از بارداری

روش طبیعی پیشگیری از بارداری یکی از روش‌­های شناخته شده برای این کار است که نیاز به هیچ وسیله فیزیکی و دارویی ندارد. این روش مبتنی بر آگاهی از فرآیند سیکل قاعدگی و بارداری است و در افرادی استفاده می­‌شود که به هر دلیلی توان یا تمایل به استفاده از سایر روش­‌های پیشگیری از بارداری را ندارند. در اجرای موفق کنترل طبیعی، زن و مرد هر دو باید آگاه باشند و با همکاری و هماهنگی، در جهت رسیدن به هدف مطلوب تلاش کنند. یک زن از چند روز قبل از تخمک­‌گذاری تا مدتی پس از آن توانایی باروری دارد و از آن­جا که اسپرم می­‌تواند 5 تا 7 روز در رحم یا لوله فالوپ زنده و فعال باقی بماند، رابطه جنسی در طول این مدت می‌­تواند به بارداری منجر شود. رو‌ش­‌های مختلفی برای پیشگیری از بارداری به شکل طبیعی امتحان شده‌اند که موثر­ترین آن­‌ها روش تعیین زمان تخمک­‌گذاری، کنترل انزال از طریق بیرون ریختن اسپرم به وسیله مرد (روش منقطع) و استفاده از کیت تخمک­‌گذاری هستند. روش‌­های طبیعی نسبت به سایر روش‌­ها ریسک بالاتری دارند، چون بدن انسان متغیر است و قطعیتی در مورد فرآیندهای شکل گرفته در آن وجود ندارد. در ادامه به بررسی هر یک از روش‌­های طبیعی پیشگیری از بارداری می­‌پردازیم.

تعیین زمان تخمک­‌گذاری

تعیین زمان تخمک‌­گذاری در زنان یک استراتژی طبیعی است. این شیوه بیشتر برای زنانی موثر است که دارای چرخه قاعدگی ثابت و منظمی هستند و در افرادی که به بی­‌نظمی قاعدگی  دچارند با ریسک بالاتری همراه خواهد بود. تعیین حدود زمان تخمک­‌گذاری به شیوه‌­های مختلفی قابل انجام است که هر فرد با توجه به شناختی که از بدن خود دارد، می­‌تواند یک یا چند شیوه را انتخاب کند.

بررسی تقویم قاعدگی و محاسبه زمان تخمک­‌گذاری، کنترل دمای بدن و بررسی ترشحات دهانه رحم از روش­‌هایی هستند که می­‌توانند زمان تخمک‌­گذاری را نشان دهند. فرد با دانستن این محدوده زمانی، باید از رابطه جنسی پرهیز کند یا آن را با محافظت کامل انجام دهد.

  • بررسی تقویم قاعدگی و محاسبه زمان تخمک­‌گذاری

تخمک‌گذاری در یک قاعدگی نرمال، بین 3 تا ۷ روز پس از پایان خونریزی ماهانه اتفاق می‌­افتد. البته خانم‌­هایی هم هستند که یک روز پس از پایان قاعدگی تخمک­‌گذاری را تجربه می­‌کنند. به همین دلیل گفته می‌­شود که شناخت دقیق بدن برای استفاده از این روش بسیار مهم است. یک زن در دوره تخمک­‌گذاری در اوج باروری قرار دارد. برای محاسبه محدوده زمانی تخمک‌­گذاری، فرد می‌­تواند به مدت 3 تا 6 ماه زمان شروع و پایان قاعدگی خود را یادداشت و یا به کمک اپلیکیشن­‌های موجود ذخیره کند. سپس با محاسبه میانگین آن­‌ها ، محدوده زمانی اوج باروری را محاسبه کند. با توجه به این­که تخمک­‌گذاری نرمال در روز 14 سیکل ماهانه رخ می‌­دهد، لازم است خانم‌­ها از ۲ تا 3 روز پیش از تخمک­‌گذاری تا 10 تا 14 روز پس از آن از داشتن رابطه جنسی خودداری کنند.


سیکل قاعدگی استاندارد
سیکل قاعدگی استاندارد

  • کنترل دمای پایه بدن

کنترل دمای پایه بدن یکی از روش‌­های پیشگیری از بارداری است که در آن زن باید هر روز دمای بدن خود را قبل از انجام هر نوع فعالیت بدنی اندازه‌­گیری کند. بهتر است این کار در رخت‌خواب و به وسیله قرار دادن دماسنج در دهان انجام شود. این ارقام باید به طور منظم یادداشت شده تا فرد بتواند به راحتی آن­‌ها را با هم مقایسه کند. تغییرات دمای بدن یک زن در طول چرخه قاعدگی مربوط به تغییرات هورمونی است و به وسیله آن می‌­توان محاسبه کرد که فرد در دوره تخمک‌­گذاری قرار دارد یا خیر. پیش از تخمک­‌گذاری دمای عادی بدن بین 2/36 تا 5/36 است که از دو تا سه روز قبل از تخمک‌­گذاری در حدود 2/0 تا 4/0 افزایش می‌­یابد و این افزایش دما تا شروع عادت ماهانه باقی می­‌ماند. اطلاعات یک ماهه دمای بدن کمکی به شما نمی­‌کند. برای این­که بتوانید محدوده تخمک‌­گذاری را مشخص کنید، لازم است این عمل به مدت چند ماه پیوسته انجام شود و سپس با محاسبه میانگین دمای بدن، روزهای اوج باروری را مشخص کرد.


اندازه‌‌گیری دمای بدن قبل از خروج از رختخواب و از طریق قرار دادن دماسنج در دهان
بهتر است دمای بدن روزانه قبل از خروج از رختخواب و از طریق قرار دادن دماسنج در دهان اندازه‌­گیری و یادداشت شود.

  • بررسی ترشحات دهانه رحم

تغییر میزان هورمون­‌های استروژن و پروژسترون در طول چرخه قاعدگی، باعث تغییر در مقدار، بافت و رنگ ترشحات دهانه رحم می­‌شود. معمولا پس از اتمام عادت ماهانه، تا چند روز ترشحی از دهانه رحم مشاهده نمی‌­شود. قبل از تخمک‌­گذاری، این ترشحات به رنگ و غلظتی شبیه به سفیده تخم مرغ می­‌رسند که بدن را برای رابطه جنسی طی چند روز آینده آماده می‌­کند. هر چه موعد تخمک‌­گذاری نزدیک‌­تر می‌­شود، بر غلظت و چسبناکی این ترشحات افزوده می­‌گردد که برای هدایت اسپرم به طرف تخمک لازم و ضروری است. بهترین زمان بررسی این ترشحات، صبح­‌ها در هنگام رفتن به دستشویی است. برای این کار می­‌توان با آرامی انگشت تمیز را به واژن وارد کرد تا به ابتدای دهانه رحم برسد و پس از خروج انگشت، میزان غلظت آن را بررسی کرد. آخرین روزی که چنین ترشحاتی را مشاهده می­‌کنید احتمالا روز تخمک­‌گذاری خواهد بود. در چنین روزی احتمال باردار شدن در بالاترین میزان خود قرار دارد.

کنترل انزال از طریق بیرون ریختن اسپرم (روش منقطع)

کنترل انزال بیشتر در مردانی امکان­‌پذیر است که توانایی کنترل رابطه را دارند و می­‌توانند آن را به خوبی مدیریت کنند. در این روش آلت تناسلی مرد باید چند لحظه پیش از ارگاسم از واژن زن خارج و مایع منی در بیرون از آن تخلیه شود. این روش نسبتا نامطمئن است، چرا که اگر آلت مرد در زمان مناسب خارج نشود یا انزال نزدیک واژن رخ دهد، احتمال بارداری وجود دارد. علاوه بر آن امکان وجود اسپرم در مایعات قبل از انزال هم محتمل است و نمی­‌توان با قطعیت گفت که به کمک این شیوه می­‌توان از بارداری پیشگیری کرد.

استفاده از کیت تخمک­‌گذاری

یکی از روش­‌های آگاهی از زمان دقیق تخمک­‌گذاری، استفاده از کیت‌­های تخمک­‌گذاری است. این کیت­‌ها که به OPK هم معروف هستند، میزان هورمون LH ادرار را نشان می‌­دهند. این هورمون همواره به مقدار اندک در ادرار وجود دارد اما مقدار آن 12 تا 36 ساعت پیش از تخمک‌­گذاری، به سرعت بالا رفته و به دو تا پنج برابر میزان عادی می­رسد. این روش برای افرادی که نمی­‌توانند رابطه جنسی مداومی در طول دوره تخمک­‌گذاری داشته باشند مناسب­ است، چون زمان دقیق‌­تری را نسبت به سایر روش­‌های شناسایی روزهای تخمک­‌گذاری نشان می‌­دهد. برای این که بهترین زمان استفاده از کیت تخمک­‌گذاری را بدانید، می‌­توانید عدد 17 را از طول دوره خود کم کنید. عدد به دست آمده روز انجام تست در سیکل قاعدگی است. مثلا در افرادی که سیکل عادی 27 روزه دارند، روز یازدهم دوره بهترین زمان استفاده از نخستین کیت تشخیصی است. بهتر است این­کار را چند روز پشت سر هم و بین ساعات 10 صبح تا 8 شب انجام دهید. پیش از استفاده راهنمای آن را به خوبی مطالعه کنید و مراحل را طبق راهنما انجام دهید. اگر خط آزمایش هم‌رنگ یا تیره‌­تر از خط نشانگر باشد نتیجه تست مثبت است. در این صورت فرد باید برای پیشگیری از بارداری، رابطه جنسی را به مدت چند روز کنار گذاشته و یا به وسیله روش‌­های حفاظتی مثل کاندوم آن را انجام دهد.


کیت­‌های تخمک‌­گذاری
کیت­‌های تخمک‌­گذاری
انواع مختلفی از کیت­‌های تخمک‌­گذاری موجود است. برای انتخاب نوع مناسب با پزشک معالج خود مشورت کنید.
پیشگیری از بارداری به کمک روش‌­های طبیعی مزایا و معایبی دارد. از مهم‌­ترین مزایای این روش می­‌توان به نداشتن عوارض جانبی، کم هزینه بودن و دسترسی آسان اشاره کرد. برای بررسی معایب روش پیشگیری طبیعی باید به این نکته توجه کرد که استفاده از چنین روش­‌هایی نمی­‌تواند در مقابل بیماری­‌های مقاربتی از بدن حفاظت کند. از طرفی تعیین زمان دقیق تخمک­‌گذاری برای برخی از خانم‌­ها آسان و عملی نیست و این مسئله خطای چنین روش‌­هایی را افزایش می­‌دهد. هم­‌چنین پیگیری روش­‌های مربوط به پیشگیری طبیعی نیاز به مداومت و صبر و حوصله کافی دارد.

روش‌­های ایجاد کننده مانع

به تدریج ابزارهایی برای پیشگیری از بارداری ساخته شده‌­اند که مانع رسیدن اسپرم به تخمک می­‌شوند. این ابزارهای فیزیکی اثر کوتاه­‎مدت دارند و از آن­جا که بر هورمون‌­ها اثری نمی­‌گذارند، عوارض جانبی خاصی ندارند. یعنی موقتاً و در زمان رابطه قابل استفاده هستند و پس از آن از بدن خارج می­‌شوند. بعضی از انواع آن­‌ها یک بار مصرف هستند مثل انواع کاندوم‌­ها؛ اما از وسایل دیگری مانند دیافراگم مجددا می­‌توان استفاده کرد.

 

  • کاندوم مردانه

کاندوم مردانه شناخته‌­شده­‌ترین وسیله فیزیکی پیشگیری از بارداری است که اغلب زوج‌­ها با آن آشنایی دارند. کاندوم مردانه به روی آلت تناسلی در حالت نعوظ کشیده می­‌شود و در طول رابطه مانع از انتقال ترشحات و مایعات از بدن مرد به زن می‌­شود. این روش علاوه بر پیشگیری از بارداری، احتمال ابتلا به بیماری­‌های مقاربتی از جمله زگیل تناسلی را تا حد قابل توجهی کاهش می­‌دهد. جنس کاندوم­‌ها از لاتکس ضد حساسیت بسیار نرم و نازک، پلی ایزوپرن یا پلی اورتان است تا هم انعطاف­‌پذیری کافی داشته باشد و در عین حال کیفیت رابطه را کاهش ندهد. میزان موفقیت استفاده از کاندوم به عنوان یک روش جلوگیری از بارداری 98 درصد است؛ یعنی از هر 100 زن که این روش را برای پیشگیری انتخاب کرده‌­اند، تنها 2 نفر باردار شده­‌اند. کاندوم‌­ها بی­‌خطر و موثر هستند اما باید توجه داشت که انواع لاتکس و پلی ایزوپرن هم‌زمان با مواد روان­‌کننده روغنی، وازلین و لوسیون­‌ها استفاده نشوند؛ چون این مواد به بافت کاندوم آسیب وارد می­‌کنند و احتمال خطای این روش را بالا می‌­برند. در صورت استفاده از این نوع کاندوم‌­ها فقط می­‌توان از روان­‌کننده‌­های پایه آب استفاده کرد. اگر به کاندوم­‌هایی از جنس پلی اورتان دسترسی دارید، می‌­توانید از هر نوع ماده روان­‌کننده یا لوسیونی استفاده کنید. در صورت حساسیت به لاتکس می‌­توان سایر انواع پلی ایزوپرن یا پلی اورتان را امتحان کرد.

نحوه نگهداری از کاندوم بسیار مهم است. باید آن‌­ها را در محیطی با دمای متوسط (نه خیلی گرم و نه سرد) نگهداری کرد و از تماس آن با اشیا تیز و برنده، سطوح خشن و حتی برخورد آن با لباس جلوگیری کرد. به هیچ عنوان از یک کاندوم نمی‌­توان بیش از یک بار مصرف کرد و در صورت آسیب یا پاره شدن آن در حین رابطه، حتما باید تعویض و برای اطمینان از روش اورژانسی پیشگیری از بارداری هم استفاده کرد. در هنگام خرید کاندوم حتما به تاریخ انقضا و علامت استاندارد آن توجه و از مصرف کاندوم­‌های قدیمی جدا خودداری کنید.

اثربخشی: میزان موفقیت استفاده از کاندوم به عنوان یک روش جلوگیری از بارداری 98 درصد است؛ یعنی از هر 100 زن که این روش را برای پیشگیری انتخاب کرده­ و به شکل صحیحی از آن استفاده کرده‌­اند، تنها 2 نفر باردار شده‌­اند.

روش استفاده: برای استفاده از کاندوم، آن را از بسته خارج و روی نوک آلت تناسلی در حال نعوظ قرار دهید. با دو انگشت هوای نوک کاندوم را خارج و آرام لبه­‌های آن را به طرف پایین بکشید تا روی آلت را بپوشاند. توجه کنید که اگر کاندوم به درستی در جای خود قرار نگیرد ممکن است در طول رابطه خارج شده و یا پاره شود. در صورت بروز چنین مشکلی حتما از یک کاندوم جدید استفاده کنید. بلافاصله پس از انزال باید کاندوم را خارج کرده و دور بیاندازید. هم­‌چنین در صورتی که پس از یک بار انزال قصد رابطه مجدد دارید، حتما باید از یک کاندوم جدید استفاده کنید.

مزایا:

در صورت استفاده صحیح، روشی بسیار مطمئن برای پیشگیری از بارداری هستند.

کاندوم‌­ها از زوجین در مقابل بیماری­‌هایی مثل سوزاک، کلامیدیا و اچ آی وی محافظت می‌­کنند.

مصرف آن‌­ها نیاز به آماده­‌سازی قبلی ندارد و برای رابطه جنسی ناگهانی بسیار مناسب هستند.

تا کنون عوارض جانبی خاصی برای آن­‌ها گزارش نشده است.

انواع مختلف آن به آسانی و با قیمت مناسب در دسترس است.

معایب:

بعضی از افراد ممکن است به پلاستیک به کار رفته در بدنه کاندوم‌­ها حساسیت داشته باشند.

در صورت استفاده نادرست ممکن است پاره شده و اثر پیشگیرانه خود را از دست دهد.

 

  • کاندوم زنانه

کاندوم­‌های زنانه از ابزارهای پیشگیری از بارداری یک بار مصرف هستند که از جنس لاتکس بسیار نازک ساخته شده‌­اند.  این نوع کاندوم‌­ها از رسیدن اسپرم به تخمک جلوگیری می‌­کنند.. نکته مهم در استفاده از کاندوم زنانه این است که قبل از قرار دادن کاندوم نباید آلت تناسلی مرد وارد واژن شود؛ چون احتمال وجود مقداری اسپرم در ترشحات پیش از ارگاسم وجود دارد که ممکن است به بارداری منجر شود. استفاده از این کاندوم­ها آسان است و می‌­توانند از انتقال بیماری‌­های مقاربتی پیشگیری کنند.

اثربخشی: اگر از کاندوم­‌های زنانه به درستی استفاده شود تا 95 درصد اثربخش خواهد بود.

روش استفاده:‌ پس از خارج کردن کاندوم زنانه از بسته، حلقه کوچک انتهای آن را فشار داده و در واژن قرار دهید. مطمئن شوید که حلقه بزرگ بیرونی کاملا نواحی اطراف ورودی واژن را پوشانده است. آلت تناسلی مرد باید کاملا در کاندوم قرار گیرد نه در فضای اطراف آن. پس از انزال، کاندوم باید با احتیاط از داخل واژن خارج شود تا منی به داخل محیط واژن نفوذ نکند. نکته بسیار مهم این است که از کاندوم زنانه و مردانه به طور همزمان نباید استفاده شود چون تماس آن­‌ها با هم می­‌تواند به بافت بدنه هر دو آسیب وارد کرده و خطای استفاده از آن را برای پیشگیری از بارداری افزایش دهد.

مزایا

عوارض جانبی خاصی ندارند.

استفاده از آن­‌ها ساده و فوری است.

معایب

به دلیل جنس بسیار نازک، در صورت به کارگیری نادرست احتمال پاره شدن آ‌ن­ها بیشتراست. بنابراین استفاده از آن­‌ها نیاز به دقت بیشتری دارد.

دسترسی به آن­ها نسبت به کاندوم‌­های مردانه سخت‌­تر است و قیمت بالاتری دارند.


کاندوم زنانه و مردانه

کاندوم زنانه و مردانه

تصویری از کاندوم زنانه و مردانه

  • دیافراگم و کاپ ضد بارداری

دیافراگم و کاپ یا درپوش ضد بارداری وسیله‌­هایی گنبدی شکل از جنس سیلیکون نرم و نازک هستند که با ماده اسپر‌م­کش پر می­شوند و پیش از شروع رابطه جنسی داخل واژن قرار می‌گیرند. خرید دیافراگم و کاپ نیاز به نسخه پزشک دارد، زیرا قبل از خرید باید بدن فرد بررسی شود تا این وسیله‌­ها متناسب با اندازه و فرم واژن برای او تجویز گردد. اندازه دیافراگم و کاپ مورد نیاز پس از زایمان، سقط جنین، کاهش یا افزایش بیش از 3 کیلوگرم از وزن بدن تغییر می‌­کند. این روش تا حدودی می­‌تواند به کاهش انتقال بیماری­‌های مقاربتی کمک کند. این ابزار باید حداقل به مدت3 ساعت قبل و 6 ساعت پس از رابطه جنسی در داخل واژن باقی بماند؛ سپس می­‌توان آن را خارج کرد.

خانم­‌ها باید نحوه درست و راحت قرار دادن دیافراگم و کاپ را در واژن خود پیدا کنند. برخی از افراد ترجیح می­‌دهند چمباتمه بزنند در صورتی که برخی دیگر به صورت دراز کش یا ایستاده راحت‌­تر می­‌توانند این کار را انجام دهند. برای قرار دادن دیاگرام در واژن، با دستان تمیز دو نوار دو سانتی از اسپرم­‌کش را در بالای آن قرار داده و آن را بین انگشت شست با سایر انگشتان فشار دهید و به داخل واژن هدایت کنید. باید با انگشت دیاگرام را به سمت بالا بکشید تا مطمئن شوید که دهانه رحم را پوشانده است. اگر حس کردید که دهانه رحم کاملا پوشانده نشده، انگشت خود را زیر لبه آن قرار داده و به طرف پایین بکشید تا از واژن خارج شود؛ سپس مجددا امتحان کنید.

برای استفاده از کاپ باید یک سوم کلاهک را از ماده اسپرم­‌کش پر کرده و دو طرف کلاهک را با انگشت شست و دو انگشت اول گرفته و به داخل واژن وارد کنید. کاپ باید مانند روشی که در دیافراگم به آن اشاره شد در دهانه رحم قرار گیرد. بهتر است تا زمانی که استفاده صحیح از این ابزار را یاد نگرفته­‌اید، از سایر روش­‌های پیشگیری از بارداری به همراه آن استفاده کنید. برای خروج کاپ یا دیافراگم پس از رابطه جنسی، باید حداقل 6 ساعت صبر کنید و سپس با قرار دادن انگشت در زیر لبه، حلقه یا بند آن را به بیرون بکشید. این ابزار باید به وسیله آب وصابون معمولی شسته شده و پس از خشک شدن در ظرف مخصوص و در محیط خشک و خنک نگهداری شود.

اثربخشی: در صورت استفاده صحیح بین 92 تا 96 درصد در پیشگیری از بارداری موثر است. یعنی از هر 100 زن که این روش را برای جلوگیری از بارداری استفاده می­‌کنند، 4 تا 8 نفر از آن­‌ها باردار خواهند شد.

مزایا

چون قبل از شروع رابطه باید در جای خود قرار گیرد، مانند کاندوم باعث وقفه در جریان رابطه جنسی نمی­‌شود.

معایب

در مقابل بیماری­‌های مقاربتی نمی‌­تواند حفاظت خوبی ایجاد کند.

مواد اسپرم­‌کش موجود در آن می‌­تواند حساسیت‌­زا باشد.

پلاستیک به کار رفته در آن در بدن برخی از خانم‌­ها باعث ایجاد واکنش‌­های آلرژیک می‌­شود.

به ندرت مواردی از عفونت مثانه در اثر استفاده از آن گزارش شده است.


انواع دیافراگم و کاپ ضد بارداری

انواع دیافراگم و کاپ ضد بارداری

روش­‌های هورمونی

  • قرص حاوی پروژسترون

مصرف روزانه قرص‌­های حاوی پروژسترون یکی از روش­‌های پیشگیری از بارداری است. این هورمون از طریق توقف تخمک‌­گذاری یا با افزایش غلظت مخاط دهانه رحم، جلوی ترکیب اسپرم و تخمک را گرفته و در نتیجه بارداری رخ نمی‌­دهد. البته این مسئله به شرطی رخ می‌­دهد که قرص هر روز به طور منظم و در زمان مشخص مصرف شود. این قرص با انواع ترکیبی نباید اشتباه گرفته شود. قرص­‌های ترکیبی 21 روزه هستند و مصرف بسته بعدی آنها پس از وقفه‌ای یک هفته­‌ای آغاز می‌­شود، اما قرص‌­های حاوی پروژسترون 28 عددی هستند و بدون وقفه باید مصرف شوند. اگر در مصرف آن تاخیر روی دهد یا فرد دچار اسهال و استفراغ باشد، ممکن است قرص اثربخشی لازم را از دست دهد. پیش از مصرف این قرص حتما با پزشک خود مشورت کنید، چون مصرف برخی داروها می­‌تواند اثربخشی آن را کاهش دهد.

توصیه می‌­شود که شروع مصرف این قرص در روز اول تا پنجم قاعدگی باشد، در غیر این صورت به مدت یک هفته از روشی دیگر مانند کاندوم جهت پیشگیری از بارداری استفاده کنید. زنانی که به تازگی سقط جنین داشته‌­اند از روز اول تا پنجم پس از سقط و زنان تازه زایمان کرده پس از ۲۱ روز می­‌توانند مصرف قرص حاوی پروژسترون را آغاز کنند. اگر مصرف قرص دیرتر آغاز شود، تا یک هفته باید از سایر روش­‌های پیشگیری از بارداری کمک گرفت. در صورت فراموش کردن یک نوبت از این قرص، بلافاصله پی از یادآوری آن را مصرف و به مدت دو روز در هنگام رابطه جنسی از کاندوم استفاده کنید.

همه خانم‌­ها می­‌توانند تا زمان یائسگی از قرص پروژسترونی برای پیشگیری از بارداری استفاده کنند به جز:

افراد مبتلا به بیماری­‌های قلبی- عروقی

افرادی که سابقه سکته مغزی یا سرطان پستان دارند.

افراد مبتلا به سیروز یا تومورهای کبدی

افرادی که داروهای خاصی مصرف می‌­کنند.

اثربخشی: در صورت مصرف دقیق تا بین 98 تا ۹۹ درصد می‌­تواند موثر باشد.

مزایا

باعث وقفه در رابطه جنسی نمی­‌شود.

برای افراد در تمام سنین مناسب است.

در دوره شیردهی می­‌توان از آن استفاده کرد.

معایب

ممکن است باعث اختلال در قاعدگی شود و طول دوره و میزان خونریزی ماهانه را افزایش یا کاهش دهد.

نیاز به نظم دقیق و همیشگی دارد.

در مقابل بیماری­‌های مقاربتی محافظت ایجاد نمی‌­کند.

با برخی از داروها از جمله انواعی از آنتی بیوتیک‌­ها ممکن است تداخل داشته باشد.


قرص­‌های ضد بارداری
قرص­‌های ضد بارداری حاوی پروژسترون برای افرادی که نمی‌­توانند از ترکیبات استرو­ژن دار برای پیشگیری از بارداری استفاده کنند مناسب است.

  • قرص ترکیبی حاوی استروژن و پروژسترون

استروژن و پروژسترون دو هورمونی هستند که به طور طبیعی در تخمدان­‌ها تولید می­‌شوند. قرص‌­های ضد بارداری ترکیبی خوراکی که عموما با عنوان قرص نام برده می­‌شوند، ترکیبی مصنوعی از هورمون‌­های استروژن و پروژسترون را در خود دارند که با ایجاد اختلال در چرخه قاعدگی و  توقف تخمک­گذاری، باعث پیشگیری از بارداری می­شوند. با شروع قاعدگی مصرف روزانه یک عدد از این قرص‌­ها باید آغاز شود و تا روز ۲۱ دوره ادامه پیدا کند. پس از آن به مدت ۷ روز مصرف قرص متوقف می­‌شود و قاعدگی رخ می­‌دهد. پس از گذشت یک هفته مصرف یک بسته دیگر قرص آغاز می­‌شود و این روند تا زمانی که قصد پیشگیری از بارداری داشته باشید باید ادامه پیدا کند. بهتر است مصرف این قرص‌­ها از روز اول تا پنجم عادت ماهانه آغاز شود؛ اگر مصرف آن را بعد از روز پنجم عات ماهانه آغاز کرده‌­اید، بهتر است تا یک هفته از کاندوم برای اطمینان از پیشگیری از بارداری استفاده کنید.

اسهال و استفراغ ممکن است جذب این قرص را در بدن مختل کند و اثربخشی آن را کاهش دهد. برخی از افراد به تصور اینکه قرص‌­های ترکیبی باعث افزایش وزن یا افسردگی می‌­شوند از مصرف آن واهمه دارند، ولی باید گفت که هنوز مدارک معتبری مبنی بر چنین عوارضی از این قرص‌­ها وجود ندارد. البته مصرف این قرص‌­ها در افراد بالای 35 سالی که سیگار می­‌کشند یا به بیمار‌ی‌­های خاصی مبتلا هستند، ممکن است مناسب نباشد.­ این قر‌ص‌­ها از آزاد شدن تخمک جلوگیری می‌کنند. علاوه بر این با غلیظ کردن مخاط رحم مانع از رسیدن اسپرم به تخمک می‌شوند و با نازک کردن دیواره رحم، احتمال استقرار تخم لقاح یافته را در آن کاهش می­‌دهند.

باتوجه به مصرف روزانه قرص­‌های ترکیبی، احتمال فراموشی مصرف آن­ها زیاد است. بنابراین باید راهکارهای لازم را در این زمینه دانست.

در صورت فراموش کردن مصرف یک نوبت قرص در هفته اول یا دوم، بلافاصله پس از یادآوری باید آن را مصرف کرد و طبق روال عادی به مصرف قرص‌­ها در روزهای آینده ادامه داد. نیاز به اقدام پیشگیرانه دیگری نیست.

اگر مصرف دو قرص در دو هفته اول فراموش شد، در دو روز بعدی باید هر روز 2 قرص همزمان مصرف شود.

اگر در هفته سوم مصرف هستید و دو قرص را فراموش کردید، باید از روش دیگری برای بارداری در روزهای آتی استفاده کرده و مصرف بسته جدید قرص را بلافاصله آغاز کنید.

قرص‌­های ترکیبی انواع مختلفی دارند؛ از جمله:

قرص مونوفازیک

قرص‌­های ۲۱ روزه مونوفیزیک رایج­‌ترین نوع هستند که باید هر روز یک عدد به مدت ۲۱ روز مصرف شود. دوره بعدی مصرف پس از وقفه‌­ای ۷ روزه آغاز می‌­شود. قرص یاسمین و مارولون از این نوع هستند.

قرص تری فازیک

در بسته بندی این قر‌ص‌­های ۲۱ روزه، ۲ یا 3 بخش رنگی وجود دارد که هر بخش حاوی هورمون­‌های متفاوتی است. این قرص‌­ها حتما باید به ترتیب مشخص شده مصرف شوند.

قرص‌­های هر روزه (ED)

بسته بندی این قرص‌­ها شامل ۲۱ عدد قرص فعال و 7 عدد قرص غیر فعال (ساختگی) است. این دو نوع قرص را با دو رنگ متفاوت نشان می­‌دهند. مصرف این قرص‌­ها با استفاده از بخش ۲۱ عددی آغاز می­‌شود و بدون وقفه مصرف بخش بعدی ادامه پیدا می­کند. یعنی فرد در طول چرخه 28 روزه، هر روز یک عدد قرص مصرف می­‌کند و مصرف بسته بعدی را بلافاصله پس از اتمام یک بسته آغاز خواهد کرد. در طی دوره مصرف قرص‌­های غیر فعال، عادت ماهانه رخ می‌­دهد.

اثربخشی: در صورت مصرف منظم تا ۹۹ درصد از بارداری جلوگیری می­‌کند.

مزایا

اختلالی در رابطه جنسی ایجاد نمی­‌کند.

علائم سندروم پیش از قاعدگی (PMS) را کاهش می‌­دهد.

ممکن است خطر ابتلا به فیبروم و کیست­ تخمدان را کاهش دهد.

معایب

عوارض جانبی موقتی مانند سردرد، تهوع و اختلالات خلقی ایجاد می‌­کند.

در برابر بیماری‌­های مقاربتی محافظت ایجاد نمی­‌کند.

ممکن است باعث افزایش فشار خون شود.

ممکن است با ایجاد اختلالاتی مانند لخته شدن خون یا بیماری­‌هایی مانند سرطان پستان مرتبط باشد.


قرص‌­های ترکیبی استروژن و پروژسترون
قرص‌­های ترکیبی استروژن و پروژسترون از ارزان‌­ترین روش­‌های پیشگیری از بارداری هستند.

  • آیودی

آیودی یک وسیله کوچک تی شکل انعطاف­‌پذیر است که از پلاستیک و مس یا هورمون ساخته می‌­شود. این وسیله توسط پزشک یا ماما در ابتدای دهانه رحم قرار داده می‌­شود. مس یا هورمون آزاد شده از این دستگاه باعث تغییر مخاط دهانه رحم می­‌شود و رسیدن اسپرم به تخمک را دشوار می‌­کند؛ از طرفی جلوی لانه گزینی تخم بارور شده در دهانه رحم را می‌­گیرد. آیودی مسی به مدت 10 سال و نوع هورمونی آن تا 5 سال می­تواند در رحم باقی مانده و از بارداری جلوگیری کند. اگر قصد بارداری ندارید و در سنین بالای 40 سالگی هستید، می‌­توانید از این روش تا شروع دوران یائسگی استفاده کنید.

نصب و برداشتن آیودی باید توسط پزشک یا ماما انجام شود. قبل از نصب آیودی پزشک داخل واژن را از نظر وجود عفونت بررسی می­‌کند. این عمل مانند انجام تست پاپ اسمیر است و درد و ناراحتی زیادی ایجاد نمی­کند. البته در صورت درخواست بیمار، می­توان از بی­‌حسی موضعی استفاده کرد. پزشک باید 3 تا 6 هفته  پس از نصب آیودی، وضعیت آن را بررسی کند تا اگر مشکلی وجود داشته باشد برطرف گردد. هر زمان می‌­توان استفاده از آیودی را آغاز کرد و اثرگذاری آن بلافاصله پس از قرار گرفتن در رحم شروع می­‌شود. ممکن است شدت و طول مدت عادت ماهانه در چند ماه اول استفاده از آیودی بیشتر شود و یا با درد همراه باشد. این مشکل پس از مدتی برطرف خواهد شد. آیودی دارای دو نخ است که کمی بالاتر از ورودی واژن آویزان است. پزشک یا ماما به شما آموزش می‌­دهد که چطور به کمک آن­ها وضعیت دستگاه را بررسی کنید. در صورتی که آیودی در جای مناسب قرار داشته باشد، شریک جنسی نباید وجود آن را در داخل واژن حس کند. بعید است که آیودی به آسانی جابه جا شود، ولی در صورت وقوع آن، تا زمانی که برای بررسی به پزشک یا ماما مراجعه نکرده‌­اید، از یک روش کمکی برای پیشگیری از بارداری استفاده کنید.

اثربخشی: در صورت استفاده صحیح می­‌تواند بیش از ۹۹ درصد از بارداری جلوگیری کند.

مزایا

بلافاصله بعد از برداشتن آیودی امکان بارداری وجود دارد.

هیچ عارضه جانبی هورمونی ایجاد نمی­‌کند.

قابلیت استفاده طولانی مدت دارد.

تحت تاثیر هیچ دارویی قرار ندارد.

معایب

در مقابل بیماری­‌های مقاربتی محافظت ایجاد نمی­‌کند.

برای افرادی که سابقه عفونت لگنی دارند مناسب نیست.


آیودی مسی
آیودی مسی به مدت 10 سال و آیودی هورمونی 5 سال می­‌تواند در بدن باقی بماند.

  • رینگ واژینال

رینگ واژینال یک حلقه کوچک پلاستیکی نرم و انعطاف‌­پذیر است که توسط خود فرد درون واژن قرار می­‌گیرد. این حلقه برای جلوگیری از بارداری، دوز مداومی از هورمون­‌های استروژن و پروژسترون را آزاد می‌­کند تا از تخمک­‌گذاری جلوگیری شود. علاوه بر این با افزایش غلظت مخاط دهانه رحم جلوی راهیابی سریع اسپرم به تخمک را می‌­گیرد و با کاهش ضخامت دیواره رحم از استقرار تخمک بارور شده در جداره رحم پیشگیری می­‌کند. این حلقه‌­ها باید به مدت ۲۱ روز در واژن قرار بگیرند و پس از آن خارج شده و به مدت یک هفته بدن استراحت کند و سپس رینگ جدید وارد واژن شود. در روزهایی که رینگ در واژن قرار ندارد حتما باید از یک روش پیشگیری از بارداری مانند کاندوم استفاده شود. این حلقه در روز اول بارداری وارد واژن شود، در این صورت بلافاصله پس از پایان قاعدگی در مقابل بارداری محافظت می­‌شوید. در غیر این صورت باید به مدت یک هفته از کاندوم یا مواد اسپرم­‌کش برای رابطه جنسی استفاده کنید. نحوه قرارگیری این رینگ بسیار آسان است؛ کافی است که آن را داخل واژن وارد کنید و به اندازه کافی آن را به طرف داخل هدایت کنید تا جایی که وجود آن را احساس نکنید و راحت باشید. این حلقه کارایی خود را در زمان اسهال یا استفراغ از دست نخواهد داد. اگر به درستی جای­گذاری نشود ممکن است خود به خود از واژن خارج شود، در این صورت بلافاصله پس از شست و شو مجددا آن را در محل قرار دهید. پس از استفاده از رینگ واژینال ممکن است چرخه قاعدگی کمی تغییر کند و علائم قبل از قاعدگی کاهش یابد. برای خروج حلقه کافیست تا انگشت تمیز را به شکل قلاب وارد واژن کرده و رینگ را به بیرون بکشید. ورود و خروج رینگ باید بدون درد باشد. گاهی ممکن است شما یا شریک جنسی‌تان در حین رابطه رینگ را حس کنید که جای نگرانی نیست و مشکلی ایجاد نخواهد کرد. اگر فراموش کردید رینگ را پس از 21 روز خارج کنید، به محض یادآوری این کار را انجام داده و ۷ روز استراحت بدهید و پس از آن حلقه جدید را وارد کنید. در این صورت می‌­توانید رابطه جنسی عادی بدون نیاز به سایر روش‌­های پیشگیری از بارداری داشته باشید. اما اگر این فراموشی بیش از یک هفته بود، بلافاصله بعد از یادآوری حلقه جدید را جایگزین قبلی کرده و تا یک هفته از کاندوم برای جلوگیری از بارداری استفاده کنید. اگر در روزهای قبل از جا‌به‌جایی حلقه­‌ها رابطه داشته‌­اید، می‌­توانید برای اطمینان به پزشک مراجعه کنید.

اثربخشی: در صورت استفاده صحیح در حدود ۹۹ درصد در پیشگیری از بارداری اثرگذار است.

مزایا

استفاده از آن آسان است.

در رابطه جنسی وقفه ایجاد نمی­‌کند.

ممکن است باعث سبک‌­تر و منظم­‌تر شدن خونریزی ماهانه شود.

معایب

استفاده از آن باعث حفاظت در مقابل بیماری­‌های مقاربتی نمی­‌شود.

در بعضی افراد ممکن است باعث لکه­‌بینی شود.

به طور موقت باعث افزایش ترشحات واژن، سردرد، تهوع و حساسیت پستان­‌ها شود.


رینگ واژینال
رینگ واژینال حلقه‌­ای انعطاف­‌پذیر و کوچک است که فرد می‌­تواند به راحتی آن را در واژن قرار دهد.

  • چسب ضد بارداری

چسب ضد بارداری یک جسم مربعی شکل چسبنده کوچک است که روی پوست بدن خانم‌­ها وصل می‌­شود. هورمون­‌های استروژن و پروژسترون از طریق این چسب به صورت روزانه از راه پوست وارد بدن می‎­شوند که با جلوگیری از روند طبیعی تخمک‌­گذاری، از بارداری پیشگیری می‌­کنند. هم‌­چنین این هورمون‌­ها باعث غلیظ شدن مخاط دهانه رحم می‌­شوند که حرکت اسپرم را از طریق دهانه رحم دشوار می­‌کند؛ در نتیجه احتمال تشکیل تخمک بارور شده می­‌یابد. هر چسب به مدت یک هفته اثربخشی دارد و باید پس از 3 هفته استفاده، یک هفته استراحت کرد. استفاده از این چسب­‌ها برای خانم‌­هایی که عادت ماهانه سخت و دردناکی دارند هم بسیار اثربخش است. هم‌­چنین محققان در بررسی­‌های جدید نشان داده‌­اند که استفاده از آن‌­ها می‌­تواند احتمال ابتلا به سرطان تخمدان و رحم را کاهش دهد. برای استفاده از چسب ضد بارداری باید با پزشک متخصص مشورت کنید. حمام کردن، شنا و فعالیت بدنی مانعی در کار این چسب‌­ها ایجاد نمی­‌کند. به کار گیری چسب ضد بارداری مقاومتی در مقابل انتقال بیماری‌­های مقاربتی ایجاد نمی­‌کند؛ پس در صورتی که از این بابت نگرانی دارید بهتر است همزمان با استفاده از آن، در حین رابطه از کاندوم استفاده کنید. استفاده از این چسب­‌ها در خانم‌­هایی که سیگار می­‌کشند، بالای 35 سال سن دارند و وزن آن­ها بیش از 90 کیلوگرم است کارایی چندانی نخواهد داشت.

نحوه استفاده

یک چسب را مستقیما روی پوست تمیز و خشک که موی کمی دارد بچسبانید. پس از گذشت یک هفته و دقیقا در روز هشتم آن را با یک چسب جدید عوض کنید. سه هفته این کار را انجام دهید و پس از یک هفته استراحت مجددا دوره سه هفته‌­ای استفاده از چسب را آغاز کنید. از این چسب‌­ها می­‌توان بر روی پوست اکثر نقاط بدن استفاده کرد به جز سینه و نواحی که پوست بدن در آن­ها آسیب دیده یا زخم و ملتهب است. اگر پوست بدن در اثر مصرف چسب ضد بارداری دچار التهاب شد، می­‌توان در هر نوبت جای چسب را تغییر داد. بهتر است در اولین استفاده از این چسب­ها، به مدت ۵ تا ۷ روز از روشی دیگر مانند کاندوم برای پیشگیری ار بارداری استفاده شود. در صورتی که فراموش کردید چسب را پس از ۷ روز تعویض کنید دو راه دارید: اگر روز 8 یا 9 استفاده از چسب است فورا آن را تعویض کرده و روال عادی را ادامه دهید. اما اگر بیش از 10 روز از یک چسب استفاده کردید، باید دوره را از اول آغاز کنید و تا چند روز از یک روش دیگر پیشگیری از بارداری مانند کاندوم استفاده کنید.

استفاده از چسب ضد بارداری در افراد زیر ممنوع است:

سن آن­ها بیشتر از 35 سال است یا سیگار می­‌کشند.

اضافه وزن خیلی زیادی دارند.

دچار میگرن هستند.

داروهای خاصی برای درمان سل، اچ آی وی یا صرع استفاده می‌­کنند.

سابقه بیماری قلبی یا فشار خون بالا دارند.

به سرطان پستان، لوپوس، میگرن، دیابت و بیماری‌­های کبد و کیسه صفرا مبتلا هستند.

اثربخشی: استفاده صحیح از آن تا ۹۹ درصد از بارداری پیشگیری می­کند.

مزایا

نیاز به توجه و پیگیری روزانه ندارد.

چون از طریق معده جذب نمی­‌شود، ابتلا به اسهال یا استفراغ اختلالی در آن ایجاد نمی­‌کند.

باعث کاهش دردهای قاعدگی شده و احتمال ابتلا به سرطان پستان، تخمدان، رحم و فیبروم را کم می­کند.

معایب

ممکن است باعث خارش و حساسیت در پوست پود.

در اوایل مصرف، برخی از خانم­‌ها عوارضی چون سردرد، حساسیت پستان­‌ها، تهوع، لکه بینی بین دو قاعدگی و تغییرات خلق و خو را تجربه می‌­کنند.


چسب ضد بارداری
چسب ضد بارداری به صورت روزانه هورمون‌­های استروژن و پروژسترون را از طریق پوست به بدن وارد می­‌کند.

  • ایمپلنت ضد بارداری

ایمپلنت (نکسپلانون) یک قطعه پلاستیکی انعطاف­پذیر به اندازه چوب کبریت است که توسط پزشک در زیر پوست بازو قرار داده می­‌شود. این وسیله از طریق آزادسازی هورمون پروژسترون در خون، می­‌تواند تا ۳ سال از بارداری پیشگیری کند. ورود پیوسته هورمون پروژسترون به جریان خون، چرخه قاعدگی را مختل می‌­کند. علاوه بر این به کمک غلیظ کردن مخاط دهانه رحم، از حرکت آزادانه اسپرم­‌ها به طرف تخمک نیز ممانعت به عمل می­‌آورد. این روش به ویژه در زنانی که به هر دلیلی نمی­‌توانند از قرص‌­های خوراکی برای پیشگیری از بارداری استفاده کنند بسیار مفید است.

کاشت ایمپلنت در هر زمانی، حتی در دوران شیردهی هم امکان­پذیر است؛ اما باید توجه کنید که اگر کاشت آن پس از ۵ روز اول قاعدگی یا ۲۱ روزگی زایمان باشد، به مدت یک هفته باید از روش دیگری مانند کاندوم برای پیشگیری از بارداری کمک بگیرید. پس از کاشت ممکن است به مدت چند روز احساس تورم، کبودی یا حساسیت در ناحیه کاشت ایمپلنت داشته باشید که طبیعی است و به زودی برطرف خواهد شد. علاوه بر این ممکن است بر طول دوره عادت ماهانه یا شدت خونریزی اثر بگذارد و آن را تغییر دهد. استفاده از آن ممکن است با برخی از آنتی­بیوتیک­ها مانند ریفامپیسین و ریفابوتین و یا داروهای مربوط به سل، صرع و اچ آی وی تداخل داشته باشد.

اثربخشی: این روش می­تواند بیش از ۹۹ درصد در پیشگیری از بارداری موثر باشد.

مزایا

از سایر روش‌­های پیشگیری از بارداری، ایمنی طولانی­‌تر ایجاد می‌­کند.

رابطه جنسی را قطع نمی‌­کند.

برای خانم­‌هایی که در دوره شیردهی قرار دارند بسیار مناسب است.

بلافاصله پس از برداشتن ایمپلنت، امکان بارداری وجود دارد.

معایب

در برابر بیماری‌­های مقاربتی حفاظت ایجاد نمی‌­کند.

در چند ماه اول ممکن است باعث سردرد، تهوع، نوسانات روانی یا آکنه شود.


ایمپلنت ضد بارداری
ایمپلنت ضد بارداری از جنس پلاستیک انعطاف­‌پذیر است.
 

  • آمپول‌­های سه ماهه ضد بارداری

تزریق پروژسترون که به آمپول ضد بارداری معروف است می‌­تواند به مدت حدودا سه ماه (بین ۸ تا ۱۳ هفته) از بارداری پیشگیری کند. پس از تزریق به مدت سه ماه هورمون پروژسترون به خون وارد می­‌شود که با بر هم زدن فرایند تخمک­‌گذاری، از آزاد شدن تخمک جلوگیری می‌­کند. علاوه براین حرکت اسپرم به طرف تخمک به دلیل غلیظ شدن مخاط دهانه رحم به سختی انجام شده و احتمال بارداری به شدت کاهش می­‌یابد. انواع مختلفی از این آمپول­‌ها وجود دارد که ممکن است در بازو، شکم یا باسن تزریق شوند.

تزریق آمپول در هر زمانی از چرخه قاعدگی امکان پذیر است. اگر در ۵ روز اول قاعدگی یا ۲۱ روز اول پس از زایمان تزریق انجام گیرد، نیاز به هیچ روش کمکی برای پیشگیری از بارداری نیست. اما اگر در روزهای بعد تزریق انجام شود، تا یک هفته باید از روشی دیگر مانند کاندوم در حین رابطه جنسی استفاده شود. مادران شیرده باید برای تزریق کمی صبر کنند و ۶ هفته پس از زایمان آن را انجام دهند. استفاده از این روش بلافاصله پس از سقط جنین، حفاظت فوری در مقابل بارداری ایجاد می­‌کند. اما اگر تزریق با فاصله بیش از ۵ روز از سقط انجام شود، برای پیشگیری از بارداری باید تا یک هفته در حین رابطه جنسی از کاندوم استفاده شود.

اثربخشی: تزریق آمپول ضد بارداری می­‌تواند تا ۹۹ درصد احتمال بارداری را کاهش دهد.

مزایا

روشی موثر برای زنانی است که نمی‌­توانند هر روز از قرص‌­های ضد بارداری استفاده کنند.

باعث اختلال در رابطه جنسی نمی‌­شود.

برای دوران شیردهی بی خطر است.

معایب

بازگشت باروری پس از قطع مصرف آن ممکن است تا یک سال طول بکشد.

در برابر بیماری‌­های مقاربتی محافظت ایجاد نمی‌­کند.

ممکن است باعث افزایش وزن، سردرد، حساسیت پستان­‌ها و اختلال در چرخه قاعدگی شود.


آمپول­‌های سه ماهه ضد بارداری
آمپول­‌های سه ماهه ضد بارداری از طریق بازو یا باسن تزریق می­‌شوند.
 

  • قرص­‌های اورژانسی

گاهی فرد پس از رابطه جنسی متوجه می‌­شود که روش او برای پیشگیری از بارداری به درستی کار نکرده یا دچار اختلال بوده است. یا این رابطه به شکل پیش­‌بینی نشده، محافظت نشده یا تجاوز بوده است. در این مواقع برای اینکه فرد نگران بارداری ناخواسته نباشد، ابزارها و روش‌­هایی وجود دارد. یکی از در دسترس‌­ترین روش­‌های پیشگیری اورژانسی از بارداری، مصرف قرص­‌های اورژانسی یا “قرص صبح روز بعد” هستند. چنان­‌چه این قرص­‌های هورمونی در مدت ۷۲ ساعت پس از رابطه جنسی محافظت نشده مصرف شوند، می‌­توانند از بارداری جلوگیری کنند. علاوه بر قرص، قرار دادن آیودی مسی در دهانه رحم هم می­‌تواند همین نقش را داشته باشد. امروزه قرص­‌های اورژانسی مخصوص وجود دارد ولی اگر به این قرص­‌ها دسترسی ندارید می‌­توان از قرص‌­های ترکیبی مثل LD یا HD استفاده کرد. برای این کار می‌­توان 4 عدد قرص LD را هم‌زمان مصرف کرد و پس از ۱۲ ساعت، مصرف ۴ عدد دیگر از این قرص را تکرار کرد. در مورد قرص HD تعداد مصرفی آن در هر نوبت دو عدد است. قرص دیگری به نام لوونورژِسترل هم برای این منظور کاربرد دارد. مصرف یک عدد از این قرص با دوز ۵/۱ میلی‌­گرم، بلافاصله پس از رابطه محافظت نشده می­‌تواند از بارداری جلوگیری کند. لازم به ذکر است که این روش­‌ها فقط از ترکیب تخمک و اسپرم جلوگیری می­‌کند و در صورت تشکیل جنین باعث سقط آن نمی‌­شود. استفاده از این داروها در موارد محدود زیان­‌آور نیست اما نباید به عنوان روش دائمی پیشگیری از بارداری استفاده شوند.

مزایا

در مواقع اضطراری می­‌تواند مانع از بارداری ناخواسته شود.

معایب

از فرد در مقابل عفونت­‌ها و بیماری­‌های مقاربتی محافظت نمی­‌کند.

ممکن است عوارض جانبی مانند تهوع و استفراغ، گیجی، سردرد، درد زیر شکم و حساسیت پستان­‌ها داشته باشد.


قرص‌­های اورژانسی برای پیشگیری از بارداری
انواع مختلفی از قرص‌­های اورژانسی برای پیشگیری از بارداری وجود دارد.

روش‌­های جراحی

  • توبکتومی

توبکتومی یا عقیم­‌سازی زنانه یک روش دائمی برای جلوگیری از بارداری است. در این روش لوله‌­های فالوپ به وسیله بست‌­های پلاستیکی یا تیتانیومی یا حلقه‌­های سیلیکونی بسته و مسدود می­‌شوند یا با ایجاد برش ازهم جدا می‌­شوند. این کار به وسیله جراحی باز و یا لاپاراسکوپی و به کمک بیهوشی یا بی­‌حسی موضعی انجام خواهد شد. به کمک توبکتومی تماسی بین تخمک و اسپرم برقرار نمی‌­شود که در نتیجه آن عمل لقاح رخ نخواهد داد. پس از این کار تخمدان‌­ها هر ماه مانند قبل تخمک آزاد می­‌کنند، اما تخمک رها شده به طور طبیعی در بدن جذب می­‌شود. این مسئله روی هورمون­‌ها اثر ندارد و فرد هم‌­چنان عادت ماهیانه خواهد داشت. البته اثر پیشگیرانه این روش بلافاصله نیست و تا سه ماه پس از انجام عمل باید از یک روش دیگر برای جلوگیری از بارداری استفاده شود. انجام توبکتومی بیشتر در زنان بالای 30 سالی که فرزند دارند و تمایل به داشتن فرزند بیشتر ندارند، یا بارداری مجدد برای آن‌­ها بسیار خطرآفرین است، انجام می­‌گیرد. افراد 5 روز بعد از انجام توبکتومی می‌­توانند به زندگی عادی برگردند، اما بهتر است تا یک هفته از بلند کردن جسم سنگین خودداری کنند.

اثربخشی: این روش می‌­تواند بیش از ۹۹ درصد در پیشگیری از بارداری موثر باشد.

مزایا

پس از انجام این عمل، برای همیشه از استفاده از سایر روش­‌های پیشگیری از بارداری بی­‌نیاز می‌­شوید.

تاثیری در کیفیت رابطه جنسی نخواهد داشت.

معایب

احتمال برگشت­‌پذیری آن بسیار اندک است.

از ابتلا به بیماری‌­های مقاربتی جلوگیری نمی‌­کند.

مانند هر جراحی ممکن است باعث ایجاد عفونت، خونریزی یا آسیب به سایر ارگان­‌های بدن شود.

اگر به درستی انجام نشود ممکن است منجر به بارداری خارج از رحم گردد.


شیوه‌­های بستن لوله­ فالوپ
انواع شیوه‌­های بستن لوله­ فالوپ

  • وازکتومی

وازکتومی عمل عقیم سازی مردانه است که در آن به وسیله مسدود کردن، سوزاندن یا قطع کردن لوله­‌های اسپرم­‌بر – که اسپرم را از بیضه­‌ها به آلت تناسلی منتقل می­‌کنند- از ورود اسپرم به مایع منی جلوگیری می‌­شود. روش‌­های مختلفی برای وازکتومی وجود دارد که پزشک معالج، بهترین و مناسب‌­ترین روش را به بیمار توصیه خواهد کرد. بستن لوله­‌های اسپرم­‌بر به وسیله کاشت وازکلیپ (کلیپس پلاستیکی)، جراحی و قطع مجرای وازدفران از شیوه‌­های اجرای وازکتومی هستند. پس از انجام این عمل مرد به صورت طبیعی انزال خواهد داشت اما مایع منی او حاوی اسپرم نیست و در نتیجه نمی‌­تواند تخمک را بارور کند. این عمل معمولا به وسیله بی‌­حسی و در مدت ۱۵ دقیقه انجام می­‌شود و بیمار پس از چند ساعت می­‌تواند به منزل برود. البته توصیه می­شود که تا چند روز از فعالیت شدید بدنی پرهیز شود.

اگر مرد بالای ۳۰ سال دارای فرزند هستید که تمایلی به داشتن فرزند بیشتر ندارید، می‌­توانید این عمل را انجام دهید. البته توصیه می‌­شود پیش از آن با شریک جنسی خود مشورت کنید. پس از گذشت چند روز از انجام وازکتومی امکان برقراری رابطه جنسی امکان‌­پذیر است، اما توصیه می­‌شود برای مدت ۸ تا ۱۲ هفته از کاندوم برای پیشگیری از بارداری استفاده کنید. دلیل این کار پاک شدن لوله­‌ها از اسپرم‌­های باقیمانده است. ممکن است در اولین رابطه پس از وازکتومی مقداری خون در مایع منی وجود داشته باشد که نگران کننده نیست.

اثربخشی: این روش تا ۹۹درصد در پیشگیری از بارداری موثر است.

مزایا

روش ساده‌­تر و مطمئن‌­تری نسبت به توبکتومی (عقیم‌­سازی زنان) است.

رابطه جنسی را مختل نمی‌­کند.

معایب

از انتقال بیماری‌­های مقاربتی و عفونت­‌ها جلوگیری نمی‌­کند.

برگشت­‌پذیری آن بسیار سخت است.


عمل قطع مجرای وازدفران
عمل قطع مجرای وازدفران
انتخاب روش‌­های پیشگیری از بارداری در افراد مختلف مستلزم آگاهی از شرایط جسمی، روانی و خانوادگی آن­‌هاست. برای تصمیم­‌گیری در این باره لازم است مشاوره دقیق با پزشک متخصص انجام گیرد و در صورت صلاح‌دید پزشک آزمایش‌­های لازم انجام و پس از بررسی نتایج، روش مناسب برای پیشگیری از بارداری اتخاذ شود.

چنانچه در این زمینه نیاز به مشاوره با پزشک متخصص و دریافت راهنمایی دارید می­‌توانید با مراجعه به وب­سایت مشوِرَپ، بدون محدودیت زمانی و مکانی با بهترین پزشکان متخصص در این زمینه گفت­‌وگو کنید.

منابع

nhs.uk

true.org.au

healthengine.com.au

mayoclinic.org

fphandbook.org

healthline.com

www.nhs.uk/conditions/contraception

qld.gov.au

به اشتراک بگذارید
  •  
  •  

guest
0 نظرات
بازخورد داخلی
دیدن همه نظرات

سامانه مشاوره روانشناسی آنلاین مشوِرَپ با گلچین کردن زبده‌ترین متخصصان توانسته بستر امنی را فراهم کند.
با استفاده از این سامانه هم‌میهنان داخل و خارج کشور قادر خواهند بود در هر ساعت از شبانه روز مشاوره آنلاین بگیرند.
تنها ملزومات برای مشاوره گرفتن داشتن گوشی هوشمند، اتصال اینترنت و صرف هزینه‌ای مقرون به صرفه است.

0
افکار شما را دوست دارم ، لطفا نظر دهیدx
()
x