زخم معده – علائم زخم معده و روش های درمان آن

فروردین ۱۸, ۱۴۰۰ 0
زخم-معده.jpg

به زخم‌های دردناک در ناحیه معده زخم معده گفته می‌شود. زخم‌های گوارشی به طور کلی می‌توانند در سراسر دستگاه گوارش یعنی از مری تا روده روی دهند. اما زخم معده یکی از شایع‌ترین این آن‌ها است. در واقع می‌توان گفت این زخم‌ها هنگامی اتفاق می‌افتد که دیواره مخاطی ضخیم معده دچار زخم، آسیب یا کاهش ضخامت شود. این مسئله باعث می‌شود تا اسیدهای گوارشی معده، بافت پوششی آن را از بین برده و به زخم و درد و ناراحتی منجر شوند.

این زخم‌ها شیوع زیادی دارند و در بسیاری از موارد به خوبی درمان می‌شوند. اما در صورت عدم درمان یا پیگیری مناسب، ممکن است عوارض فراوانی را به دنبال داشته باشند. اگر به زخم در معده دچار هستید، به هیچ وجه برای درمان درنگ نکرده و در اولین فرصت با پزشکان سامانه مشاوره آنلاین مشوِرَپ گفت‌و‌گو و از راهنمایی‌های تخصصی آنان استفاده کنید. زخم‌های معده تقریبا در بیشتر موارد به یکی از دلایل زیر روی می‌دهند:

  • بروز عفونت ناشی از باکتری هلیکوباکتر پیلوری
  • استفاده طولانی مدت از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مثل ایبوپروفن یا ناپروکسن و یا داروهای ضد افسردگی
  • نوشیدن مداوم الکل
  • کشیدن سیگار

سندرومی موسوم به زولینگر- الیسون می‌تواند با افزایش تولید اسید در بدن منجر به زخم‌های گوارشی از جمله زخم‌های معده شود. با این حال این عارضه به ندرت روی می‌دهد و به نظر می‌رسد که کمتر از یک درصد زخم‌های معده شناسایی شده، ناشی از این سندروم باشد.


علائم زخم معده

شایع‌ترین نشانه وجود زخم در معده، احساس سوزش یا درد در وسط شکم، بین سینه و ناف است. معمولا این درد در هنگام خالی بودن معده شدیدتر بوده و ممکن است از چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد. سایر علائم و نشانه‌های معمول زخم‌های معده عبارتند از:

  • درد آزار دهنده در معده
  • کاهش وزن
  • عدم میل به غذا به خاطر درد
  • حالت تهوع یا استفراغ
  • نفخ شکم
  • احساس سیری و پری معده
  • آروغ زدن یا رفلاکس معده
  • سوزش سر دل
  • دردی که با غذا خوردن، نوشیدن مایعات یا مصرف داروهای آنتی اسید بهبود یابد.
  • کم خونی که علائم آن می‌تواند شامل خستگی، تنگی نفس یا رنگ پریدگی پوست باشد.
  • مدفوع تیره
  • استفراغ خونی

حتما بخوانید: تست کرونا در منزل

لازم است که در صورت مشاهده چنین علائمی در اولین فرصت با پزشک تماس بگیرید. حتی در صورت خفیف بودن نشانه‌ها، عدم درمان می‌تواند به شرایط بدتری منجر شود. افرادی که معده آن‌ها به باکتری هلیکوباکتر پیلوری آلوده بوده و دارای سابقه ابتلا به سرطان معده در میان اعضای خانواده خود هستند، حتما باید نسبت به درمان زخم‌های معده ایجاد شده در اثر فعالیت این باکتری اقدام کنند.

وجود زخم در دیواره داخلی معده
زخم معده به صورت بروز آسیب در بافت پوششی داخلی دیواره معده قابل مشاهده است

درمان زخم معده

درمان زخم‌های معده بسته به علل ایجاد زخم متفاوت است. بیشتر این زخم‌ها را می‌توان به کمک مصرف داروهای تجویزی توسط پزشک متخصص درمان کرد؛ اما در مواردی ممکن است به عمل جراحی نیاز باشد. درمان سریع زخم‌های معده بسیار مهم است. افرادی که زخم فعال همراه با خونریزی معده دارند لازم است که برای درمان فشرده و دریافت داروهای خاص در بیمارستان بستری شوند. ممکن است در صورت خونریزی شدید، چنین بیمارانی به دریافت خون هم نیاز داشته باشند. روش‌های درمانی این زخم‌ها را می‌توان به چند بخش تقسیم کرد:

درمان غیر جراحی

اگر زخم موجود در معده ناشی از هلیکوباکتر پیلوری باشد، به آنتی بیوتیک و داروهایی به نام مهار کننده‌های پمپ پروتئین نیاز است. این مهار کننده‌ها می‌توانند سلول‌های تولید کننده اسید در معده را مسدود کنند. علاوه بر این روش‌های درمانی، ممکن است که پزشک موارد زیر را هم توصیه کند:

  • مسدود کننده‌های گیرنده H2 (داروهایی که تولید اسید را نیز مسدود می‌کنند)
  • توقف استفاده از داورهای ضد التهاب غیر استروئیدی
  • آندوسکوپی برای پیگیری وضعیت درمان
  • مصرف پروبیوتیک‌ها (باکتری‌های مفیدی که ممکن است در از بین بردن هلیکوباکتر پیلوری نقش داشته باشند)
  • مکمل بیسموت

علائم زخم معده ممکن است با درمان به سرعت فروکش کند. اما حتی در صورت از بین رفتن علائم، لازم است که دوره درمان را کامل کنید و به مصرف داروهای تجویزی زیر نظر پزشک ادامه دهید. این امر به ویژه در مورد از بین بردن همه باکتری‌ها به ویژه هلیکوباکتر پیلوری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. عوارض جانبی داروهای مورد استفاده در درمان این زخم‌ها عبارتند از:

  • حالت تهوع
  • سرگیجه
  • سردرد
  • اسهال
  • درد شکم

این عوارض به طور معمول کوتاه مدت هستند و پس از گذشت مدتی برطرف خواهند شد. اگر برخی از این عوارض جانبی برای شما بسیار آزاردهنده است، لازم است در مورد آن با پزشک خود مشورت کنید.

بیشتر بخوانید: علت سردرد مداوم

درمان جراحی

در موارد بسیار نادر، ممکن است زخم‌های پیچیده معده به جراحی نیاز داشته باشند. این ممکن است شامل زخم‌هایی باشد که:

  • نسبت به درمان‌های دیگر مقاوم هستند.
  • خونریزی شدید دارند.
  • باعث پاره شدن معده شوند.

هدف جراحی، ترمیم زخم و بافت آسیب دیده معده و رفع خونریزی ناشی از آن است. این روش معمولا به این ترتیب اجرا خواهد شد:

  • از بین بردن کل زخم
  • گرفتن بافت از قسمت‌های دیگر دستگاه گوارش و ترمیم زخم به کمک آن
  • بستن شریان‌های خونریزی دهنده
  • قطع اعصاب معده برای کاهش تولید اسید

بیشتر بخوانید: عوارض پیکر تراشی چیست؟

بهبود تغذیه

در گذشته تصور می‌شد که رژیم غذایی می‌تواند باعث ایجاد زخم‌های گوارشی شود. گرچه علم پزشکی امروزه به این نتیجه رسیده است که این مسئله نقش کمی دارد، اما پزشکان هم‌چنان بر این باور هستند که داشتن یک رژیم غذایی می‌تواند برای سلامت دستگاه گوارش مفید باشد. به طور کلی توصیه می‌شود که رژیم غذایی حاوی مقدار زیادی میوه، سبزیجات و فیبر باشد. برخی از غذاها هم می‌توانند در از بین بردن هلیکوباکتر پیلوری نقش داشته باشند. غذاهایی که به مبارزه با هلیکوباکتر پیلوری و تقویت باکتری‌های سالم بدن کمک می‌کنند عبارتند از:

  • کلم بروکلی
  • گل کلم
  • تربچه
  • سبزیجات برگدار مثل اسفناج و کلم پیچ
  • غذاهای غنی از پروبیوتیک مثل کلم ترش، کامبوجا و ماست
  • سیب
  • زغال اخته
  • تمشک و توت سیاه
  • توت فرنگی
  • روغن زیتون

از آن‌جا که افراد مبتلا به زخم‌های معده ممکن است به بیماری رفلاکس معده هم دچار شوند، لازم است تا زمان بهبود کامل از مصرف غذاهای پر ادویه و ترش خودداری کنند. شما می‌توانید راجع به خواص بروکلی بشتر بخوانید.

مصرف خوراکی‌های طبیعی حاوی فیبر برای درمان زخم معده
مصرف میوه‌ها و سبزیجات سرشار از فیبر می‌تواند به درمان و پیشگیری از زخم‌های گوارشی کمک کند

درمان قطعی زخم معده

برای درمان قطعی زخم‌های معده لازم است که علت ایجاد زخم به خوبی شناسایی شده و سپس درمان مناسب آن به طور کامل انجام شود. شناخته نشدن علت اصلی بیماری ممکن است منجر به درمان‌های بیهوده و تشدید بیماری یا آسیب بیشتر به معده شود. پس مرحله تشخیص به شدت مهم بوده و باید با دقت به آن پرداخته شود. گرچه در بیشتر مواقع می‌توان از دارو برای درمان قطعی زخم استفاده کرد، اما گاهی به عمل جراحی هم نیاز است. در هر حال، داشتن یک رژیم غذایی سالم و پرهیز از مصرف غذاهای محرک و ناسالم می‌تواند به درمان کامل این زخم‌ها و جلوگیری از ابتلای مجدد به آن نقش داشته باشد.

حتما بخوانید:  چای سبز و فشار خون

درمان زخم معده عصبی

درد معده به دلایل متعددی از جمله رفلاکس اسید معده، زخم و… روی می‌دهد. گاهی بروز عصبانیت و اضطراب می‌تواند به تشدید چنین دردهایی منجر شود. معده درد عصبی در شرایط ترس، استرس شدید و یا هیجان بیش از حد ایجاد می‌شود. برای درمان چنین دردهایی، پزشک با توجه به وضعیت بیمار می‌تواند دارو تجویز کند. در مواردی که بیمار به اختلالات شدید روحی و عدم تعادل روانی دچار است، ممکن است استفاده از داروهای کنترل کننده اضطراب و اختلالات عصبی ضروری باشد. البته موارد خفیف این دردها و زخم‌های مرتبط با آن را می‌توان به کمک روش‌هایی ساده و در دسترس کنترل کرد؛ از جمله:

نوشیدن آب کافی

نوشیدن آب کافی در شرایط استرس‌زا می‌تواند به آرام شدن بدن و رقیق شدن اسید معده و کاهش آسیب‌های ناشی از آن کمک کند.

مصرف دمنوش‌های گیاهی

نوشیدن یک لیوان دمنوش نعناع یا زنجبیل می‌تواند به کاهش درد معده عصبی و حالت تهوع ایجاد شده در اثر آن، کمک کند. حتما مقاله انواع دمنوش رو مطالعه کنید و با خواص آن‌ها آشنا شوید.

مصرف عسل

نوشیدن یک لیوان آب ولرم به همراه عسل یا دمنوش ترکیب دارچین و عسل می‌تواند به کاهش دردهای معده کمک کند. عسل یک ماده طبیعی بی‌نظیر برای درمان زخم‌ها از جمله زخم معده است. راجع به خواص دارچین و عسل بیشتر بخوانید.

مصرف دارو

بهتر است استفاده از دارو برای رفع دردهای عصبی زخم‌های معده حتما با تشخیص پزشک باشد. برخی افراد عادت به استفاده از مسکن‌هایی مانند ایبوپروفن برای رفع چنین دردهایی دارند. در صورتی که اگر درد به دلیل وجود زخم در معده باشد، مصرف این داروها می‌تواند شرایط را بدتر کرده و به تشدید درد منجر شود.

اصلاح عادات غذایی

مصرف غذاهای حاوی فیبر زیاد و پروبیوتیک‌ها به تقویت سیستم گوارش و تسکین دردهای گوارشی ناشی از استرس، مثل معده درد عصبی خواهد انجامید.

بیشتر بخوانید: آیا پف زیر چشم خطرناک است؟

داروی زخم معده

زخم‌های گوارشی از جمله زخم در معده معمولا به کمک دارو قابل درمان هستند. از آن‌جا که بخش زیادی از این زخم‌ها به وجود هلیکوباکتر پیلوری وابسته است، درمان عفونت‌های ناشی از آن و کنترل میزان این باکتری در دستگاه گوارش یکی از بهترین راه‌های درمان و پیشگیری از زخم‌های معده است. البته لازم است که در کنار مصرف دارو، استفاده از قرص‌های آسپرین، یا برخی از مسکن‌ها را هم کنترل و در برخی مواقع مصرف آن‌ها را قطع کرد. به طور کلی چند نوع دارو برای درمان زخم‌های معده تجویز می‌شوند که عبارتند از:

آنتی بیوتیک‌ها

از انواع آنتی بیوتیک‌ها برای درمان زخم‌های معده ناشی از فعالیت هلیکوباکتر پیلوری استفاده می‌شود. از مهم‌ترین این داروها می‌توان به آموکسی سیلین، مترونیدازول، تینیدازول و تتراسایکلین اشاره کرد. دوز مصرف دارو و مدت زمان استفاده از آن‌ها به عواملی مثل شدت بیماری، مقاومت بدن نسبت به آنتی بیوتیک‌ها و سلامت عمومی بدن بستگی دارد. در طی مصرف آنتی بیوتیک، احتمالا پزشک مصرف داروهای کاهش دهنده اسید معده را هم تجویز می‌کند تا روند درمان بهتر انجام شود.

مصرف دارو برای درمان زخم‌های معده
زخم‌های گوارشی و معده در بیشتر موارد به کمک دارو قابل درمان است

داروهای کاهنده تولید اسید معده

داروهایی به نام مهار کننده‌های پمپ پروتئین با غیر فعال کردن سلول‌های تولید کننده اسید معده، مقدار اسید را در معده کاهش می‌دهند. برخی از این داروها را می‌توان بدون نیاز به نسخه پزشک تهیه کرد؛ اما بهتر است پیش از مصرف دارو با یک پزشک مشورت کنید. برخی از این داروها عبارتند از امپرازول، رابپرازول، اسومپرازول و پانتوپرازول. مصرف چنین داروهایی در طولانی مدت و با دوز بالا، ممکن است به ضعف استخوانی و آسیب‌پذیر شدن آن‌ها و در نتیجه شکستن مچ و لگن و… منجر شود. گاهی پزشک برای کاهش این عوارض، استفاده از مکمل‌های کلسیم را به بیمار توصیه می‌کند.

داروهای متوقف کننده تولید اسید معده

مسدود کننده‌های هیستامین یا ‌H2 داروهایی هستند که جلوی تولید اسید را می‌گیرند. این کار باعث کاهش مقدار اسید در معده و درمان سریع‌تر زخم‌های معده می‌شود. انواعی از این دارو شامل رانیتیدین، سایمتیدین و فاموتیدین هستند.

داروهای خنثی کننده اسید معده

برخی از داروهای خنثی کننده اسید معده به سرعت منجر به رفع درد و ناراحتی ناشی از وجود زخم در معده می‌شوند. این داروها ممکن است با عوارضی مثل اسهال یا یبوست هم همراه باشند؛ پس حتما آن‌ها را با تجویز پزشک مصرف کنید.

داروهای محافظت کننده از دیواره داخلی معده

داروهایی مثل سوکرالفات و میزوپروستل با محافظت از لایه داخلی معده و روده کوچک، به درمان زخم‌های گوارشی کمک می‌کند.

بیشتر بخوانید:  بهترین مولتی ویتامین برای تقویت سیستم ایمنی بدن

تشخیص زخم معده

تشخیص و درمان این عارضه به شدت علائم و وسعت و عمق زخم موجود در معده بستگی دارد. پزشک در ابتدا و برای تشخیص آن سابقه پزشکی بیمار و داروهای مصرفی او را مورد بررسی قرار می‌دهد. برای شناسایی عفونت ناشی از هلیکوباکتر پیلوری، لازم است که آزمایش خون، مدفوع  یا تنفس انجام شود. برای آزمایش تنفس، باید بیمار یک مایع شفاف مخصوص را بخورد و سپس در کیسه‌ای نفس بکشد. اگر در معده فرد هلیکوباکتر پیلوری وجود داشته باشد، نمونه تنفسی حاوی مقدار بیش از حد طبیعی دی اکسید کربن خواهد بود. آزمایش‌ها و روش‌های دیگری هم برای تشخیص وجود زخم در معده وجود دارد؛ از جمله:

بلع باریم

برای انجام این آزمایش، یک مایع غلیظ سفید رنگ حاوی باریم توسط بیمار نوشیده می‌شود. سپس دستگاه گوارش فوقانی را پوشانده و پزشک می‌تواند به کمک اشعه ایکس، وضعیت معده و روده را مشاهده کند.

آندوسکوپی

برای این کار یک لوله نازک و انعطاف‌پذیر را از طریق دهان به معده وارد می‌کنند. این آزمایش برای یافتن زخم، خونریزی و هر بافت غیر طبیعی در بخش‌های مختلف معده است. این روش یکی از دقیق‌ترین و بهترین روش‌ها برای تشخیص مشکلات دستگاه گوارش فوقانی است.

نحوه انجام آندوسکوپی معده
آندوسکوپی یک روش بسیار خوب برای مشاهده وضعیت داخل معده توسط پزشک است

بیوپسی آندوسکوپی

در این روش به کمک دستگاه آندوسکوپی پیشرفته، یک قطعه از بافت مشکوک معده را برداشته و آن را برای بررسی و آزمایش‌های بیشتر به آزمایشگاه  پاتولوژی منتقل می‌کنند. این آزمایش می‌تواند به تشخیص زودهنگام سرطان معده و سایر مشکلات این اندام کمک کند.

حرف آخر

وجود زخم در معده یکی از رایج‌ترین مشکلات گوارشی است که می‌تواند با درد و ناراحتی زیادی همراه باشد. از علائم شایع آن درد و احساس سیری، سوزش سر دل و حالت تهوع است. البته حدود ۷۵ درصد افراد مبتلا به زخم‌های گوارشی، نشانه قابل ملاحظه و مشخصی ندارند. این زخم‌های به دلایل مختلفی مثل مصرف برخی از داروها، عفونت ناشی از باکتری هلیکوباکتر پیلوری و… ایجاد می‌شوند . لازم است برای درمان چنین زخم‌های به سرعت اقدام شود؛ چون عدم درمان به موقع می‌توان به مشکلات شدیدتری مثل خونریزی معده و… منجر شود. چنان‌چه در این مورد نیاز به راهنمایی تخصصی پزشکی دارید، همین حالا از پزشکان مشاوره مشوِرَپ کمک بگیرید. درمان زخم معده در بیشتر موارد آسان بوده و به راحتی با دارو قابل کنترل است. تجربه شما از درمان این بیماری چه بوده است؟

سوالات متداول

زخم معده چیست؟

به زخم‌های دردناک در پوشش داخلی معده و قسمت بالایی روده کوچک یا اثنی عشر، زخم‌های معده گفته می‌شود. این زخم‌ها اغلب ناشی از فعالیت هلیکوباکتر پیلوری یا مصرف مداوم برخی از داروها مثل آسپرین یا ایبوپروفن هستند.

چه میوه هایی برای زخم معده مفید است؟

داشتن رژیم غذایی حاوی مقدار زیادی میوه، سبزی و فیبر می‌تواند به تقویت دستگاه گوارش کمک کند. برخی از این خوراکی‌ها عبارتند از سیب، توت فرنگی، زغال اخته، تمشک و سبزیجات برگدار مثل اسفناج یا کلم.

برای پیشگیری از زخم معده چه مواردی را باید رعایت کنیم؟

خوردن غذاهایی که باعث تولید اسید بیش از حد معده نمی‌شوند، ترک سیگار، رعایت بهداشت فردی، خوردن غذاهای سالم و طبیعی، کاهش مصرف غیر ضروری برخی از مسکن‌ها و کنترل اضطراب و استرس در این مورد نقش دارند.

چه چیزهایی برای زخم معده ضرر دارد؟

نوشیدن الکل، خوردن غذاهای پر ادویه و تند، کشیدن سیگار، خوردن ترشی‌ها که باعث افزایش تولید اسید معده می‌شوند، قرار گرفتن مداوم در موقعیت‌های استرس‌زا و عصبی کننده برای زخم‌های معده مضر هستند.

چگونه زخم معده را درمان کنیم؟

بیشتر موارد این بیماری را می‌توان با مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک و رعایت یک رژیم غذایی متعادل کنترل کرد. در برخی موارد هم از آنتی بیوتیک برای درمان عفونت ناشی از هلیکوباکتر پیلوری یا جراحی هم استفاده می‌شود.

آیا زخم معده درمان قطعی دارد؟

در مواردی که زخم موجود در معده منجر به خونریزی زیاد یا عوارض دیگری شود، از عمل جراحی برای درمان زخم استفاده می‌شود. اما در بیشتر موارد به وسیله مصرف دوز مشخصی از دارو می‌توان این بیماری را برطرف کرد.

برای درمان زخم معده به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

شما می‌توانید برای مشورت درباره زخم‌های گوارشی و معده یا سایر مشکلات گوارشی خود از پزشکان متخصص گوارش سامانه مشاوره آنلاین مشوِرَپ به صورت ۲۴ ساعته و در تمام روزهای هفته راهنمایی بگیرید.

منابع

www.webmd.com

www.healthline.com

 

به اشتراک بگذارید
  •  
  •  

guest
0 نظرات
بازخورد داخلی
دیدن همه نظرات

سامانه مشاوره روانشناسی آنلاین مشوِرَپ با گلچین کردن زبده‌ترین متخصصان توانسته بستر امنی را فراهم کند.
با استفاده از این سامانه هم‌میهنان داخل و خارج کشور قادر خواهند بود در هر ساعت از شبانه روز مشاوره آنلاین بگیرند.
تنها ملزومات برای مشاوره گرفتن داشتن گوشی هوشمند، اتصال اینترنت و صرف هزینه‌ای مقرون به صرفه است.

0
افکار شما را دوست دارم ، لطفا نظر دهیدx
()
x