اختلال شخصیت مرزی و روش های درمان موثر آن

دی ۲۹, ۱۳۹۹ 0
borderline-personality-disorder1.jpg

ممکن است شما تجربه ارتباط با افرادی را داشته باشید که به سرعت با کسی صمیمی شده و به همان سرعت، از ادامه ارتباط کناره‌گیری می‌کنند یا دارای رفتار بی‌ثباتی در روابط، تصمیم‌­گیری­ها و قضاوت هستند. وقتی این بی‌ثباتی در زوایای مختلف زندگی فرد مشاهده شود و به نوعی، روال طبیعی زندگی را دچار اختلال کند، می­‌توان احتمال داد که او به اختلال شخصیت مرزی دچار است. این اختلال از جمله اختلالات شخصیت است. افراد مبتلا به این بیماری درباره نحوه تفکر و احساس در مورد خود و سایر افراد مشکل داشته و در نتیجه در زندگی خود با چالش مواجه می­‌شوند. این بیماران به شدت و برای مدت طولانی شرایط احساساتی را تجربه می­‌کنند و پس از یک رویداد عاطفی تحریک کننده، بازگشت به یک خط ثابت پایدار برای آن­ها دشوار بوده و شخصیت متزلزلی خواهند داشت. این دشواری می‌­تواند منجر به آشفتگی، تصویر ذهنی ضعیف از خود، روابط طوفانی و واکنش‌­های شدید احساسی نسبت به عوامل استرس‌­زا شود. در موارد شدید، این اختلال ممکن است درجات مختلفی از خودآزاری را در پی داشته باشد.

تخمین زده می­‌شود که یک و نیم درصد از بزرگسالان آمریکایی، تجربه ابتلا به چنین اختلالی را دارند. تقریبا ۷۵ درصد مبتلایان به این اختلال، زن هستند. گرچه تحقیقات جدید نشان داده‌­اند که مردان هم ممکن است به اندازه زنان تحت تاثیر آن قرار بگیرند، اما معمولا این بیماری در آن­ها با اختلال پس از حادثه یا افسردگی اشتباه گرفته می‌­شود. اگر نیاز به مطالعه بیشتر در مورد افسردگی دارید، به مقاله نشانه های افسردگی در وب‌سایت مشوِرَپ رجوع کنید.

نشانه­‌های اختلال شخصیت مرزی

بیماری که دچار چنین اختلالی است، معمولا چندین مورد از نشانه­‌های زیر را دارد:

  • نگرانی دائمی از طرد شدن و کنار گذاشته شدن توسط اطرافیان
  • داشتن روابط غیر معمول شدید و ناپایدار: این افراد در دوره‌­ای از روابط خود، فرد مقابل را ایده­‌آل می­‌بینند و سپس به شدت از او بیزار می­‌شوند.
  • احساسات ناپایدار نسبت به خود (عدم اطمینان نسبت به خود)
  • خطر کردن یا انجام اقدامات تکانشی: فکر نکردن قبل از هزینه کردن، رفتارهای پر خطر جنسی، سوء مصرف مواد مخدر یا الکل، رانندگی بی پروا و پرخوری، از جمله رفتارهایی است که بیماران مبتلا به این بیماری ممکن است تجربه کنند.
  • صدمات مکرر به خود یا داشتن افکار مربوط به خودکشی
  • تجربه افت احساسات کوتاه مدت اما شدید، یا تحریک‌پذیری و اضطراب (معمولا برای چند ساعت)
  • احساس مزمن خستگی یا پوچی. برای آگاهی بیشتر در مورد خستگی، مقاله دلایل خستگی در طول روز را از وب‌سایت مشوِرَپ بخوانید.
  • تجربه خشم غیر معمول و شدید و عدم توانایی کنترل آن که به احساس با شرم و گناه منجر شود.
  • مشکوک شدن به اطرافیان در زمان استرس شدید یا خلا عاطفی

آیا شما نشانه دیگری برای شناسایی اختلال شخصیت مرزی می­‌شناسید؟

رفتارهای پرخطر مانند رانندگی پر سرعت در اختلال شخصیت مرزی
انجام اقدامات تکانشی پر خطر مانند رانندگی با سرعت بالا از نشانه‌های اختلال شخصیت مرزی است

تشخیص اختلال شخصیت مرزی

هیچ آزمایش تایید شده‌ای وجود ندارد که به طور دقیق نشان دهد فرد به این اختلال مبتلا است. این بیماری فقط از طریق صحبت کردن با بیمار و شناخت ابعاد شخصیت وی توسط متخصص بهداشت روان امکان­‌پذیر است. تشخیص آن در صورتی انجام می‌­شود که فرد دارای چندین علامت یا ویژگی باشد.

اگر شخصی علائم آن را داشته باشد، روانپزشک یا روانشناس وی، پیش از تشخیص با دقت در مورد زندگی، تجربیات و علائم او سوال می­‌کند. گاهی ممکن است این کار نیاز به چند جلسه مشاوره داشته باشد، چون برخی از علائم این بیماری، بسیار شبیه به سایر اختلالات روانی است. این بیماری معمولا در کودکان قبل از سن بلوغ تشخیص داده نمی‌­شود. برای تشخیص دقیق‌­تر اختلال شخصیت مرزی، گاهی نیاز به گفت­‌و­گو با پزشکان قبلی، بررسی ارزیابی­‌های پزشکی قبلی یا گفت‌­و­گو با خانواده و دوستان فرد هم لازم است.

بیشتر بخوانید: علائم دفع پروتئین

روش های درمان شخصیت مرزی

یک برنامه درمانی موثر در بهبود افراد مبتلا به چنین اختلالی، ترکیبی از روان درمانی، درمان دارویی و دریافت حمایت از خانواده و اطرافیان است. اکثر مبتلایان به اختلال شخصیت مرزی در طول دوره درمان می­‌توانند به راحتی زندگی کنند و به امور عادی زندگی بپردازند. اما گاهی ممکن است بستری کوتاه مدت در بیمارستان در زمان استرس شدید یا رفتارهای تکانشی یا خودکشی، برای حفظ ایمنی بیمار لازم باشد. به کار گیری روش‌های زیر برای درمان این اختلال موثر خواهد بود:

روان درمانی

رفتار درمانی دیالکتیکی، درمان شناختی رفتاری و روان درمانی پویا، اولین انتخاب­‌ها برای درمان این بیماری هستند. یادگیری روش ­هایی برای کنار آمدن با بی نظمی هیجانی، اغلب کلید بهبودی افرادی با چنین اختلالی است.

درمان دارویی

در حال حاضر هیچ دارویی برای درمان چنین اختلالی به طور خاص وجود ندارد. اما می‌­توان از برخی داروها برای کاهش علائم این اختلال کمک گرفت؛ مانند تثبیت کننده­‌های خلقی یا داروهای ضد افسردگی که به کنترل نوسانات خلقی کمک می­‌کنند یا داروهای ضد‌روان پریشی با دوز کم که ممکن است در کنترل علائمی مانند بی‌نظمی فکر موثر باشند.

گفت¬و¬گو با روانشناس برای درمان اختلالات رفتاری
روان درمانی بهترین و موثرترین شیوه درمانی در کاهش علائم اختلال شخصیت مرزی است

عوامل موثر در ایجاد اختلال شخصیت مرزی

علل ایجاد این بیماری هنوز به طور دقیق مشخص نیست، اما دانشمندان توافق دارند می‌تواند نتیجه ترکیبی از عوامل زیر است:

ژنتیک

در حالی که هیچ ژن یا نمایه ژنی خاصی به طور مستقیم باعث بروز اختلال شخصیت مرزی نشان داده نشده، اما تحقیقات ثابت کرده‌­اند که احتمال ابتلا به این بیماری، در افرادی که حداقل یکی از اعضای خانواده به آن مبتلا است، بیشتر است.

فاکتورهای محیطی

افرادی که حوادث آسیب‌­زایی را در زندگی تجربه کرده­‌اند، بیش از سایرین در معرض این اختلال هستند. مشکلاتی مانند تجربه  قرار گرفتن در معرض سوء استفاده جسمی یا جنسی به ویژه در کودکی، بی­‌توجهی والدین یا جدایی آن­ها، از جمله این موارد هستند.

عملکرد مغز

سیستم تنظیم عاطفی در افراد مبتلا به این بیماری ممکن است متفاوت باشد. به طور خاص، بخش‌­هایی از مغز که احساسات و تصمیم­‌گیری یا قضاوت را کنترل می­‌کند، ممکن است در این افراد به درستی با هم ارتباط برقرار نکنند.

بیشتر بخوانید:به روانپزشک چه بگوییم

اختلال شخصیت مرزی و خودکشی

داشتن افکار خودکشی و آسیب وارد کردن به خود در میان مبتلایان به این اختلال شایع است. بررسی‌­های انجام شده بر روی این بیماران نشان داده است که حدود ۸۰ درصد آن­ها، حداقل یک بار در طول زندگی خود دست به خودکشی زده و برخی دیگر ممکن است چندین بار این کار را انجام دهند. در نهایت حدود ده درصد این افراد موفق می­‌شوند که به این شیوه به زندگی خود پایان ­دهند. اما چرا اقدام به خودکشی در میان این افراد شایع است؟

رفتارهای آسیب‌زا مانند اقدام به خودکشی در اختلال شخصیت مرزی
تصمیم‌گیری آنی و احساسی برای پایان دادن به زندگی در میان مبتلایان به اختلال شخصیت مرزی رایج است

 

عوامل مختلفی در این زمینه نقش اساسی دارند. از جمله:

تحمل فشار روحی شدید

آثار منفی اختلالات روحی ناشی از این بیماری به حدی است که مبتلایان به آن به دنبال آسان­‌ترین راه نجات می‌­گردند. افراد مختلف ممکن است راهکارهای متفاوتی برای رهایی از این بن بست بیابند، مثل استعمال دخانیات، خودزنی و….

همراه شدن آن با سایر مشکلات روانی

در بسیاری از موارد این اختلال با سایر مشکلات روانی همراه می­‌شود مانند اختلال دو قطبی یا اسکیزوفرنی. همزمان شدن بروز چند بیماری در یک فرد، خطر خودکشی را در وی افزایش می­‌دهد.

مزمن بودن بیماری

این بیماری عارضه‌­ای مزمن است و ممکن است برای مدت بسیار طولانی ادامه داشته باشد. از آن­جا که درمان آن هم نیاز به زمان طولانی دارد، ممکن است در برخی از افراد به خودکشی منجر شود.

اقدام بدون فکر و برنامه ریزی

یکی از نشانه­‌های اختلال شخصیت مرزی، تصمیم­‌گیری­های سریع و بدون فکر است. همین مسئله باعث می­‌شود که این بیماران در لحظات رنج شدید روانی، دست به خودکشی بزنند.

استعمال مواد مخدر

بیماران مبتلا به این بیماری، در معرض سوء مصرف مواد مخدر نیز قرار دارند. اعتیاد به الکل و مواد مخدر، ریسک مرگ در اثر مصرف این مواد را بالا می­‌برد.

بیشتر بخوانید: چه سنی برای ازدواج دختر مناسب است

رفتار با شخصیت مرزی

نشانه­‌های این بیماری، می‌تواند برای فرد بیمار و اطرافیان او، استرس‌­زا و نگران کننده باشد. اگر افراد نتوانند این نشانه­‌ها را کنترل کنند، ممکن است به خودشان یا دیگران آسیب وارد کرده و شرایط ناخوشایندی را ایجاد کنند. چه طور می­توان با فرد مبتلا به این اختلال رفتار کرد؟

  • شناخت کافی از بیماری و درمان آن داشته باشید.
  • عوامل محرک را بشناسید و بدانید چه مسائلی به طور ناگهانی خشم یا اضطراب را در بیمار بر می­انگیزاند.
  • بیمار را تشویق کنید تا درمان حرفه­ای دریافت کند و توصیه­‌های ارائه شده در جلسات را به طور منظم به کار بگیرد.
  • در آموزش روش­‌های تکمیلی مثل مراقبه، تمرینات تنفسی و… به او کمک کنید.
  • کمک کنید تا از تجربیات افراد مشابه استفاده و در دوره‌­های درمان گروهی مشارکت کند.
  • نسبت به درمان بیمار مسئولیت پذیر باشید و او را برای بیمار شدن سرزنش نکنید.
  • سبک زندگی سالم همراه با فعالیت جسمی و تعاملات اجتماعی برای او ایجاد کنید.
درمان گروهی راهکاری در درمان اختلالات رفتاری
استفاده از تجربیات افراد دیگر، یکی از راه کارهای موثر در درمان مبتلایان به اختلالات شخصیت از جمله اختلال شخصیت مرزی است

بیشتر بخوانید: سوالات مشاوره ازدواج

اختلال شخصیت مرزی و ازدواج

یکی از مهم‌­ترین عوامل در پایداری ازدواج و داشتن زندگی زناشویی موفق، داشتن ثبات شخصیتی و عاطفی زن و مرد است. با توجه به این که بی ثباتی، یکی از اصلی‌ترین نشانه­‌های افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی است، آیا این افراد زندگی مشترک خوبی را تجربه خواهند کرد؟

پاسخ‌گویی به این سوال دشوار است؛ چرا که دوام و ثبات یک زندگی زناشویی به عوامل مختلفی بستگی دارد. واقعیت این است که افراد مبتلا به این اختلال، توانایی ضعیفی در حل مسائل دارند و مهارت­‌های ارتباطی آن­ها نیز نسبت به سایرین کمتر است. این مسائل ممکن است باعث شود که آن­ها در طول زندگی خود درگیر مشکلات ساده و پیش پا افتاده باشند و نتوانند زندگی مشترک خوبی را تجربه کنند. این مسئله اهمیت مشاوره پیش از ازدواج را بیش از پیش آشکار می‌­کند. شناخت درست و انتخاب آگاهانه، زمینه­‌ساز ایجاد یک زندگی مشترک سالم است. اما بر خلاف باور عموم، افراد مبتلا به این اختلال، درصد طلاق بالاتری ندارند و در صورت درمان و کاهش علائم، می­توانند زندگی مشترک خوب و موفقی داشته و پدران و مادران خوبی باشند. برای درک اهمیت مشاوره پیش از ازدواج می‌توانید مقاله چرا مشاوره ازدواج لازم است را از وب‌سایت مشوِرَپ مطالعه کنید.

تست اختلال شخصیت مرزی

بر اساس توافق‌های بین‌المللی، معیار مشخص و شناخته شده‌ای برای تشخیص اختلال شخصیت مرزی طراحی شده است که مطابق آن، پاسخ مثبت به بیش از پنج سوال، می‌تواند احتمال بروز این اختلال را در فرد مشخص کند. این سوالات عبارتند از:

  • آیا از تنها بودن به حدی می‌ترسید که ممکن است از حالت عادی خارج شده و نیاز به تماس مکرر با کسانی در اطراف خود داشته باشید؟
  • آیا روابط شما با اطرافیان ناپایدار، متناوب و افراطی است؟
  • آیا به شدت تحریک پذیر هستید و احساسات شما نسبت به همه چیز پیوسته و به سرعت تغییر می‌کند؟
  • آیا تا کنون احساس ناپایدار و ناخوشایندی نسبت به خود داشته‌اید؟
  • آیا تا کنون رفتارهای آسیب زننده مثل رابطه جنسی پر خطر، پرخوری افراطی، مصرف مواد مخدر و… داشته‌اید؟
  • آیا تا کنون به خودتان آسیب جدی رسانده‌اید مثل سوزاندن، خودزنی یا اقدام به خودکشی؟
  • آیا تاکنون برای جلوگیری از طرد شدن از سوی دوستان و اطرافیان، پرخاش‌گری کرده‌اید؟
  • آیا دچار احساس پوچی و کسالت هستید؟
  • آیا در شرایط استرس‌زا حس می‌کنید که به پارانویا (بدبینی، آشفتگی روانی و توهم) نسبت به افراد یا چیزهای اطراف خود دچارید؟

کلام آخر

اختلال شخصیت مرزی عارضه­‌ای است که بیش از هر چیز بر روابط فرد اثر خواهد داشت. ناکامی­‌های متعدد در زندگی عاطفی، کاری و تعاملات اجتماعی، زنگ خطری برای افراد است تا از نظر ابتلا به این بیماری بررسی شوند. اولین قدم پس از شناسایی چنین مشکلی در فرد، پذیرش است. وقتی فرد دریابد که دچار مشکلی اساسی است، می­‌تواند درمان را به شکلی موثر آغاز کند. انتخاب روش­‌های درمانی کارا زیر نظر متخصصان امر، بسیار مهم و حیاتی است. سامانه خدمات آنلاین پزشکی- سلامت مشوِرَپ، با بهره‌­گیری از دانش تخصصی بهترین مشاوران و متخصصان روانشناسی و روانپزشکی، خدمات مشاوره آسان و ارزان را به شما ارائه می‌­دهد. برای دریافت مشاوره و طرح پرسش‌­ها و مسائل خود، می‌­توانید به راحتی به وب­سایت و اپلیکیشن مشوِرَپ مراجعه کرده و در تمام ساعات شبانه روز، از خدمات مشاوره­‌ای بهره‌­مند شوید. بیماری‌هایی مانند اختلال شخصیت مرزی نیاز به پیگیری مستمر و مداومت در درمان دارند. بنابراین لازم است که روند درمان دچار وقفه نشود.

در این مقاله کوشیدیم تا شما را با یکی از شایع‌­ترین اختلالات شخصیتی آشنا کنیم و در مورد عوارض عدم درمان و مشکلات ناشی از آن با شما صحبت کنیم. آیا شما تا کنون تجربه تعامل با افراد مبتلا به چنین اختلالی را داشته‌­اید؟ به نظر شما بهترین راهکار برای کنترل و کمک به بهبود این افراد چیست؟

پرسش‌­های متداول

اختلال شخصیت مرزی و روش های درمان موثر آن

افراد مبتلا به این بیماری نوعی بی ثباتی را در همه جنبه­‌های زندگی خود شامل روابط بین فردی، عواطف و خودنگاره تجربه می­‌کنند. این بی ثباتی اغلب با احساس پوچی مزمن، تفکرات پارانویایی گذرا و… همراه است.

این بیماری می­تواند بر روابط شخصی و اجتماعی فرد اثرات منفی داشته و منجر به ناکامی­‎‌های تحصیلی و شغلی، طلاق، بارداری ناخواسته، اعتیاد، خودکشی و مشکلات روانی مانند اضطراب، افسردگی، اختلال پرخوری عصبی و… شود.

ترس از تنها ماندن، رفتارهای پر خطر، خشم بی­‌جا، احساس پوچی، آسیب رساندن به خود و داشتن روابط متزلزل از اصلی­‌ترین نشانه‌­های ابتلا به این بیماری است.

اشکال مختلف روان­ درمانی گفت‌­و­گو محور شامل تماس با یک  روانشناس یا روانپزشک، درمان­‌های گروهی درسایه حمایت جمعی و دارو درمانی برای کنترل علائم بیماری، از روش‌­های درمانی متداول در این اختلال است.

Load More

 

منابع

www.mind.org.uk

drsaeedansari.ir

www.yourhealthinmind.org

www.psycom.net

به اشتراک بگذارید
  •  
  •  

سامانه مشاوره روانشناسی آنلاین مشوِرَپ با گلچین کردن زبده‌ترین متخصصان توانسته بستر امنی را فراهم کند.
با استفاده از این سامانه هم‌میهنان داخل و خارج کشور قادر خواهند بود در هر ساعت از شبانه روز مشاوره آنلاین بگیرند.
تنها ملزومات برای مشاوره گرفتن داشتن گوشی هوشمند، اتصال اینترنت و صرف هزینه‌ای مقرون به صرفه است.

0
افکار شما را دوست دارم ، لطفا نظر دهیدx
()
x